GARAGE BIỆT ĐỘNG SÀI GÒN - NƠI HAI CHIẾC XE MANG BÍ MẬT ĐÁNH VÀO DINH ĐỘC LẬP

Giữa con hẻm nhỏ trên đường Lê Văn Duyệt (nay là Cách Mạng Tháng Tám, Quận 10), garage Tự Lực của ông Dương Văn Đức, người dân quen gọi là Hai Đức, từng ngày đón những vị khách quen ra vào sửa xe như bao tiệm sửa chữa ô tô bình thường khác giữa Sài Gòn. Nhưng một trong những vị khách quen thuộc nhất của garage ấy lại chính là chiến sĩ biệt động Trần Văn Lai, người mang vỏ bọc nhà thầu khoán giàu có, sở hữu nhiều xe hơi, thường tự lái xe đến đây để bảo dưỡng. Đằng sau những lần ra vào tưởng chừng đơn giản ấy là cả một mạng lưới liên lạc, hội họp và canh gác bí mật cho cán bộ cách mạng. Nhận nhiệm vụ từ Quân khu Sài Gòn - Gia Định, ông Hai Đức đã trực tiếp thiết kế, cải tạo hai chiếc xe của ông Trần Văn Lai, một chiếc Hino Pickup mang biển số EC-6045 và một chiếc Citroen Fourgonnette biển số NCE-345, thành loại xe có thùng hai đáy, giúp việc vận chuyển vũ khí, tài liệu và đưa đón cán bộ ra vào nội đô Sài Gòn diễn ra trót lọt suốt nhiều năm mà không bị phát hiện.

Không chỉ dừng lại ở việc cải tạo xe, ông Hai Đức còn cho xây dựng một căn phòng bí mật ngay trên mái garage, làm nơi ẩn nấp cho cán bộ khi cần, đồng thời tạo lối thoát hiểm ra phía nghĩa trang phía sau garage mỗi khi có nguy cơ bị truy xét. Người thợ máy từng làm việc tại đây từ năm 16 tuổi vẫn còn nhớ như in cảm giác mỗi lần "anh Năm Lai" ghé gửi xe, cẩn thận cất giữ chìa khóa, không hề hay biết đầy đủ về nhiệm vụ bí mật phía sau công việc thường nhật của mình. Đến Tết Mậu Thân năm 1968, chính hai chiếc xe được cải tạo tại garage Tự Lực đã được Đội 5 Biệt động Sài Gòn trực tiếp sử dụng trong trận đánh táo bạo vào Dinh Độc Lập. Garage nhỏ bé ấy, cùng với những con người thầm lặng như ông Dương Văn Đức, đã trở thành một mắt xích không thể thiếu trong mạng lưới hậu cần bí mật của lực lượng Biệt động Sài Gòn. Ngày nay, "Garage Biệt động Sài Gòn" đã được con cháu ông Trần Văn Lai phục dựng và được đề xuất xếp hạng di tích lịch sử, trở thành một điểm đến quan trọng trong cụm di tích văn hóa - lịch sử của lực lượng biệt động huyền thoại này.