[GDCT] Anh hùng Cù Chính Lan: Người chiến sĩ quả cảm và huyền thoại "tay không diệt xe tăng"
Anh hùng Cù Chính Lan: Người chiến sĩ quả cảm và huyền thoại "tay không diệt xe tăng" Tiếp nối chuỗi bài viết về các anh hùng, danh nhân lịch sử Việt Nam, Cù Chính Lan (1930 – 1951) là một cái tên vô cùng tiêu biểu. Anh là một trong bảy cá nhân đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của nước ta, nổi danh với chiến công hiển hách một mình tiêu diệt xe tăng địch trong kháng chiến chống Pháp.
Anh hùng Cù Chính Lan: Người chiến sĩ quả cảm và huyền thoại "tay không diệt xe tăng"
Tiếp nối chuỗi bài viết về các anh hùng, danh nhân lịch sử Việt Nam, Cù Chính Lan (1930 – 1951) là một cái tên vô cùng tiêu biểu. Anh là một trong bảy cá nhân đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của nước ta, nổi danh với chiến công hiển hách một mình tiêu diệt xe tăng địch trong kháng chiến chống Pháp.
1. Thân thế và bước đường tham gia cách mạng
Cù Chính Lan sinh năm 1930 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu (nay là xã Quỳnh Anh), tỉnh Nghệ An – một vùng quê giàu truyền thống hiếu học và cách mạng. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, mẹ mất sớm, từ nhỏ anh đã phải lao động vất vả để phụ giúp gia đình.
Ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, với tinh thần yêu nước sục sôi, anh tham gia phong trào ở địa phương. Khi thực dân Pháp quay lại xâm lược nước ta, năm 1946, dù tuổi đời còn rất trẻ, Cù Chính Lan đã xung phong tình nguyện nhập ngũ vào Vệ quốc đoàn (Quân đội Nhân dân Việt Nam).
Từ một chiến sĩ liên lạc rồi phấn đấu trở thành tiểu đội trưởng bộ binh, anh luôn được đồng đội yêu mến bởi tính cách khiêm tốn, giản dị, luôn gương mẫu đi đầu trong mọi nhiệm vụ khó khăn, gian khổ. Trước đó, anh từng nổi tiếng với thành tích dùng một lưỡi dao cùn bắt sống một tên lính Pháp và thu vũ khí, được tặng thưởng Huân chương Chiến công.
2. Chiến công chói lọi tại trận địa Giang Mỗ (Chiến dịch Hòa Bình)
Tháng 12 năm 1951, trong Chiến dịch Hòa Bình, Cù Chính Lan cùng đơn vị tham gia chặn đánh địch trên Đường số 6. Nơi đây đã ghi dấu ấn anh dũng bậc nhất cuộc đời binh nghiệp của anh:
Hành động dũng cảm cứu đồng đội: Trong trận phục kích tại làng Giang Mỗ (ngày 7/12/1951), trận địa bị lộ và địch phản kích dữ dội, anh đã dũng cảm đi sau cùng dùng súng máy yểm trợ cho đơn vị rút lui, sau đó quay lại tìm và đưa ba đồng đội bị thương về tuyến sau an toàn.
Hành động "tay không diệt xe tăng" (ngày 13/12/1951): Trong trận đánh tiếp theo tại Giang Mỗ, một chiếc xe tăng Pháp bất ngờ lao tới bắn phá dữ dội, gây cản trở lớn cho đội hình của ta. Không chút do dự, Cù Chính Lan lao lên bám sát chiếc xe. Ban đầu anh định dùng tiểu liên bắn qua khe hở nhưng súng bị hóc. Ngay lập tức, anh hô hào đồng đội chuyền lựu đạn lên, rồi dũng cảm nhảy hẳn lên tháp xe, giật kíp và ném lựu đạn vào buồng lái. Bị lính địch ném trả, anh bình tĩnh rút chốt, đếm nhịp cho khói thuốc xì ra rồi mới quăng thẳng vào trong xe, tiêu diệt toàn bộ kíp lái, khiến chiếc xe tăng tê liệt hoàn toàn.
Chiến công này không chỉ đập tan uy thế của vũ khí tối tân bên phía thực dân Pháp mà còn mở ra phong trào thi đua "săn xe tăng địch" trong toàn quân ta thời điểm bấy giờ.
3. Sự hy sinh oanh liệt và di sản trường tồn
Chỉ chưa đầy nửa tháng sau chiến công vang dội ấy, vào ngày 29 tháng 12 năm 1951, trong trận đánh đồn Cô Tô (Hòa Bình), Cù Chính Lan tiếp tục nhận nhiệm vụ chỉ huy tiểu đội mở cửa mở. Dù bị thương nặng tới ba lần, anh vẫn kiên quyết bám trụ chiến trường, động viên anh em phá rào để đưa đại quân tiến lên tiêu diệt địch. Anh đã anh dũng hy sinh ngay khi trận đánh kết thúc thắng lợi, khi vừa tròn 21 tuổi.
Sự ghi nhận: Tháng 5 năm 1952, tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ Nhất, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ đã truy tặng anh Huân chương Quân công hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến hạng Nhất. Ngày 31 tháng 5 năm 1952, anh chính thức được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tên tuổi của anh đã trở thành huyền thoại, được khắc ghi qua tượng đài tại dốc Cun (Hòa Bình) và được đặt tên cho nhiều tuyến phố, ngôi trường trên khắp mọi miền đất nước.



