GIẢNG ĐƯỜNG BÊN CHÂN TAM ĐẢO – NHỮNG NĂM THÁNG ÂM THẦM ĐÀO TẠO NGƯỜI LÍNH

Sau khi bước vào quân ngũ năm 1967, từ một sinh viên Đại học Bách khoa, ông dần thích nghi với môi trường quân đội và được giao nhiệm vụ phù hợp với chuyên môn kỹ thuật. Ông làm công tác giảng dạy, trong đó có lĩnh vực thông tin liên lạc. Công việc đưa ông đến với những trường đào tạo của Binh chủng, nơi những lớp học, thao trường và công tác huấn luyện trở thành một phần quen thuộc của cuộc sống.

Tam Đảo và Vĩnh Yên khi ấy không chỉ là địa danh trên bản đồ đối với ông.

Đó là nơi lưu giữ những năm tháng tuổi trẻ của một người lính trí thức.

Mỗi ngày ở trường đào tạo bắt đầu và kết thúc trong một môi trường có tính tổ chức, kỷ luật cao. Công việc của người giáo viên quân đội không chỉ là đứng trên bục giảng. Trước mỗi giờ học là quá trình chuẩn bị; sau mỗi giờ học lại là quá trình kiểm tra, bổ sung kiến thức và rút kinh nghiệm.

Đối với những môn học liên quan đến kỹ thuật, yêu cầu ấy càng cao.

Thông tin liên lạc là lĩnh vực cần sự chính xác. Người học phải hiểu nguyên lý, nắm được thiết bị và biết cách vận dụng. Người giáo viên vì thế phải chuẩn bị kỹ lưỡng.

Ông Tùng vốn được đào tạo tại Đại học Bách khoa nên có nền tảng về tư duy kỹ thuật. Nhưng bước vào môi trường quân đội, ông hiểu rằng kiến thức nhà trường mới chỉ là điểm khởi đầu.

Những gì học được phải tiếp tục được bổ sung.

Những kiến thức quân sự phải được tiếp thu.

Những yêu cầu thực tế phải được tìm hiểu.

Và tất cả phải được chuyển hóa thành nội dung có thể truyền đạt cho người học.

Đó là công việc đòi hỏi sự kiên trì.

Có những ngày công việc lặp đi lặp lại. Vẫn là những nội dung kỹ thuật, vẫn là những vấn đề phải giải thích, vẫn là những câu hỏi của học viên. Nhưng chính sự lặp lại ấy giúp người giáo viên ngày càng hiểu sâu hơn về chuyên môn.

Đứng lớp nhiều cũng khiến ông hiểu rằng, giỏi chuyên môn chưa đủ.

Muốn người khác hiểu được điều mình biết, phải biết cách nói cho dễ hiểu. Phải biết bắt đầu từ đâu, giải thích như thế nào và nhấn mạnh điều gì.

Đối với một người thầy, đó là một quá trình rèn luyện lâu dài.

Trong những năm tháng ấy, ông Tùng cũng có cơ hội tiếp xúc và học hỏi từ các chuyên gia Liên Xô. Đây là một trong những nguồn kiến thức quan trọng giúp ông tiếp tục nâng cao trình độ chuyên môn.

Đối với một cán bộ kỹ thuật trẻ, được tiếp cận với những người có kinh nghiệm và kiến thức chuyên sâu là một cơ hội đáng quý.

Ông không chỉ học để biết thêm.

Ông học để phục vụ nhiệm vụ.

Những điều tiếp thu được sau đó trở thành một phần kiến thức ông sử dụng trong công tác đào tạo.

Vì thế, quá trình học tập của ông luôn gắn liền với công việc.

Học trong quân đội.

Làm trong quân đội.

Rồi lại trở về lớp học để truyền đạt cho người khác.

Cứ như vậy, kiến thức được nối tiếp từ người này sang người khác.

Có thể một học viên ngồi trong lớp học ở Tam Đảo hoặc Vĩnh Yên không nhìn thấy hết ý nghĩa của một bài giảng vào thời điểm ấy. Nhưng khi trở về đơn vị, khi trực tiếp làm việc với phương tiện hoặc thực hiện nhiệm vụ thông tin, những kiến thức đã học có thể trở thành công cụ giúp họ hoàn thành công việc.

Người giáo viên vì vậy phải luôn ý thức được trách nhiệm của mình.

Một bài giảng không chỉ phục vụ cho một buổi học.

Nó có thể theo người học suốt quá trình công tác.

Với ông Tùng, đó là lý do ông luôn cố gắng nắm chắc chuyên môn.

Ông không muốn dựa vào danh nghĩa người thầy để tạo uy tín.

Ông muốn người học tin vào kiến thức mình truyền đạt.

Sự tự tin của ông đến từ năng lực chuyên môn và quá trình học hỏi lâu dài.

Đây cũng là điểm làm nên nét riêng trong câu chuyện của ông. Ông xuất thân từ một trường đại học kỹ thuật, bước vào quân đội và tiếp tục phát triển theo con đường chuyên môn. Không phải bằng cách rời xa kiến thức đã học mà bằng cách đưa kiến thức ấy vào một môi trường mới.

Những năm ở Tam Đảo, Vĩnh Yên vì thế trở thành giai đoạn quan trọng trong quá trình trưởng thành nghề nghiệp của ông.

Ở đó, ông không chỉ dạy.

Ông cũng học.

Ông học từ đồng đội.

Học từ học viên.

Học từ thực tế.

Học từ các chuyên gia.

Và mỗi lần học được một điều mới, ông lại có thêm một phần kiến thức để phục vụ công việc.

Công việc ở trường đào tạo cũng giúp ông hiểu sâu hơn về ý nghĩa của việc xây dựng đội ngũ.

Trong chiến tranh, một đơn vị không thể chỉ dựa vào một vài người có kinh nghiệm. Muốn duy trì sức mạnh lâu dài, phải có lớp người kế tiếp.

Muốn có lớp người kế tiếp, phải đào tạo.

Và muốn đào tạo tốt, phải có những người thầy có chuyên môn.

Đó chính là vị trí của ông.

Ông không trực tiếp tham gia tất cả những trận đánh mà các học viên của mình có thể trải qua sau này. Nhưng ông góp phần chuẩn bị cho họ.

Đóng góp ấy không dễ nhìn thấy.

Không có tiếng súng.

Không có những khoảnh khắc hào hùng.

Chỉ có bảng, giáo trình, thiết bị kỹ thuật và những giờ học kéo dài.

Nhưng chính những công việc tưởng như bình dị đó lại góp phần tạo nên nền tảng cho hoạt động của đơn vị.

Trong ký ức của ông, thời gian ở các trường đào tạo còn gắn với một điều quan trọng khác: tinh thần đồng đội.

Môi trường quân đội khiến những người làm việc cùng nhau phải hỗ trợ lẫn nhau. Một công việc không thể hoàn thành nếu chỉ dựa vào một cá nhân. Người thầy có thể có kiến thức, nhưng cần sự phối hợp của đồng đội. Đơn vị có thể có phương tiện, nhưng cần nhiều bộ phận cùng bảo đảm.

Ông luôn trân trọng sự giúp đỡ của những người xung quanh.

Đó cũng là một trong những điều giúp ông vượt qua những giai đoạn khó khăn.

Bởi cuộc đời binh nghiệp không chỉ có chuyên môn.

Nó còn có những lúc xa gia đình, những lúc công việc nặng nề, những lúc điều kiện sinh hoạt không thuận lợi.

Trong những hoàn cảnh ấy, sự động viên của đồng đội có ý nghĩa rất lớn.

Nhưng điều giúp ông giữ vững tinh thần vẫn là ý thức về nhiệm vụ.

Ông quan niệm rằng khi đã được giao nhiệm vụ thì phải cố gắng hoàn thành.

Không phải lúc nào công việc cũng thuận lợi.

Không phải lúc nào hoàn cảnh cá nhân cũng cho phép người ta toàn tâm toàn ý.

Nhưng người lính phải biết sắp xếp và vượt qua.

Đó là một quan niệm giản dị nhưng theo ông trong suốt nhiều năm.

Những năm công tác tại Tam Đảo, Vĩnh Yên cũng giúp ông từng bước xây dựng bản lĩnh nghề nghiệp.

Từ một cán bộ trẻ, ông dần trở thành người có kinh nghiệm.

Từ người chỉ làm công tác giảng dạy, ông tiếp tục được giao những nhiệm vụ chuyên môn khác.

Sau này, ông đảm nhiệm vai trò Trợ lý kỹ thuật tham mưu tại Bộ Tham mưu Binh chủng Tăng thiết giáp.

Nếu không có những năm tháng tích lũy kinh nghiệm từ giảng dạy và thực tế chuyên môn, có lẽ bước chuyển ấy sẽ khó có được nền tảng vững chắc.

Nhìn lại, những giảng đường bên chân Tam Đảo không chỉ là nơi ông đứng lớp.

Đó là nơi ông trưởng thành.

Nơi một sinh viên Bách khoa học cách trở thành người lính.

Nơi một người lính học cách trở thành người thầy.

Và nơi một cán bộ kỹ thuật tích lũy kinh nghiệm để sau này đảm nhiệm những nhiệm vụ tham mưu kỹ thuật quan trọng hơn.

Những năm tháng ấy có thể không được nhắc đến bằng những chiến công lớn.

Nhưng đối với ông Nguyễn Hữu Tùng, đó là một phần không thể thiếu của cuộc đời.

Bởi chiến tranh không chỉ cần những người trực tiếp chiến đấu.

Chiến tranh cần những người đào tạo.

Cần những người làm kỹ thuật.

Cần những người bảo đảm thông tin.

Cần những người chuẩn bị lực lượng.

Và ông đã chọn cách đóng góp của mình ở nơi ấy.

Một người thầy mặc áo lính, ngày ngày đứng lớp giữa những năm tháng đất nước còn chiến tranh, truyền đạt những kiến thức kỹ thuật cho thế hệ cán bộ, chiến sĩ của Binh chủng Tăng thiết giáp.

Đằng sau sự bình lặng của những lớp học là một tinh thần trách nhiệm không bình lặng.

Bởi ông hiểu rằng những gì mình làm hôm nay có thể phục vụ một nhiệm vụ lớn hơn vào ngày mai.

Và có lẽ, đó cũng là ý nghĩa sâu sắc nhất của những năm tháng ở Tam Đảo, Vĩnh Yên: không trực tiếp đứng ở tuyến đầu, nhưng vẫn góp sức bằng tri thức; không cầm súng trong mọi hoàn cảnh, nhưng vẫn phục vụ bằng chuyên môn; không tìm kiếm những điều lớn lao cho riêng mình, mà kiên trì hoàn thành phần việc được giao.

Từ những giảng đường ấy, con đường binh nghiệp của ông Nguyễn Hữu Tùng tiếp tục mở sang một chặng mới – chặng đường của người cán bộ kỹ thuật tham mưu, nơi kiến thức và kinh nghiệm được đặt trước những yêu cầu ngày càng cao của Binh chủng Tăng thiết giáp.