Giáo sư - bác sĩ, Thầy thuốc Ưu tú, Đại tá quân y Y Tlam Kbuôr (1925 – 2008)

Giữa đại ngàn Tây Nguyên lộng gió, tên tuổi của Giáo sư, Bác sĩ, Đại tá quân y Y Tlam Kbuôr không chỉ là niềm tự hào của đồng bào Êđê mà còn là một biểu tượng sáng ngời về thế hệ trí thức cách mạng kiên trung. Từ một người con sinh ra nơi buôn làng đầy nắng gió, ông đã bước đi trên một hành trình vĩ đại, vắt kiệt tâm sức mình cho hai cuộc chiến lớn nhất của đời người: chiến đấu giành độc lập và chiến đấu vì sự nghiệp "trồng người".

Sinh năm 1925, khi quê hương còn chìm trong khói lửa đạn bom, Y Tlam Kbuôr sớm nuôi dưỡng khát vọng cứu người và giải phóng đất nước. Thay vì chọn một cuộc sống bình yên, ông dấn thân vào con đường cách mạng gian khổ. Trong những năm tháng kháng chiến khốc liệt nhất, ông khoác lên mình màu xanh áo lính quân y. Xuyên qua những cánh rừng già rậm rạp, dưới mưa bom bão đạn càn quét của kẻ thù, người bác sĩ kiên cường ấy vẫn nhẫn nại bám trụ. Bàn tay ông không cầm súng mà cầm dao mổ, giành giật lại mầm sống cho biết bao đồng chí, đồng bào giữa lằn ranh sinh tử. Chiếc áo blouse trắng của Đại tá Y Tlam Kbuôr mang đậm màu đất đỏ bazan, thấm đẫm tình yêu thương máu thịt với buôn làng và ý chí quật cường của một người lính không bao giờ lùi bước.

Khi đất nước sạch bóng quân thù, người con ưu tú của đại ngàn lại khoác ba lô bước vào một mặt trận mới: cuộc chiến ươm mầm tri thức cho Tây Nguyên. Năm 1977, Trường Đại học Tây Nguyên được thành lập, và lịch sử đã tin tưởng giao phó cho ông trọng trách làm vị Hiệu trưởng đầu tiên.

Đứng trước bãi đất trống đầy cỏ dại và dấu tích đạn bom, Giáo sư Y Tlam Kbuôr bắt tay vào xây dựng từ con số không. Bằng tầm nhìn của một trí thức lớn và trái tim nặng lòng với quê hương, ông chèo lái ngôi trường qua những ngày đầu vô vàn thiếu thốn. Ông lặn lội đi gõ cửa từng cơ quan, chiêu mộ từng giảng viên, chắt chiu từng cuốn giáo trình. Trăn trở lớn nhất của ông là làm sao để con em đồng bào dân tộc thiểu số được học hành, được trang bị tri thức về y tế, nông nghiệp để tự tay xây dựng quê hương. Dưới sự dẫn dắt của vị Thầy thuốc Ưu tú, Trường Đại học Tây Nguyên đã vươn lên mạnh mẽ, trở thành cái nôi đào tạo trí thức lớn nhất cho toàn vùng.

Khép lại 83 năm cuộc đời trọn vẹn hiến dâng (1925 – 2008), Giáo sư Y Tlam Kbuôr đã trở về với vòng tay của mẹ rừng, nhưng di sản ông để lại vẫn còn mãi. Ông là tấm gương sáng ngời của tầng lớp trí thức dân tộc thiểu số: một đời tận trung với nước, tận hiếu với dân. Tên tuổi của ông không chỉ được lưu danh trong những trang sử vàng của ngành Y tế và Giáo dục, mà đã hóa thành ngọn đuốc soi đường, truyền cảm hứng mạnh mẽ cho hàng vạn trí thức trẻ Tây Nguyên tiếp bước vươn lên.