"Giáo sư, Liệt sĩ Đặng Văn Ngữ: Người đi tìm 'thần dược' giữa rừng già"
Là một tài năng y học hiếm có được giữ lại làm việc tại Nhật Bản và Mỹ với điều kiện nghiên cứu tối tân, Giáo sư Đặng Văn Ngữ đã từ bỏ tất cả để về nước tham gia kháng chiến. Ông là người đầu tiên sản xuất thành công Penicillin tại Việt Nam trong điều kiện rừng núi thiếu thốn, cứu sống hàng ngàn thương binh khỏi hoại tử. Ông đã anh dũng hy sinh dưới mưa bom B-52 tại đại ngàn Trường Sơn khi đang nghiên cứu vắc-xin sốt rét cho bộ đội.
Trong lịch sử y học Việt Nam, Giáo sư Đặng Văn Ngữ hiện lên như một biểu tượng trọn vẹn của tài năng khoa học và khí phách người trí thức yêu nước. Tốt nghiệp Đại học Y khoa Hà Nội và đạt được những thành tựu vang dội trong nghiên cứu vi nấm tại Nhật Bản, ông nhận được lời mời làm việc với mức đãi ngộ hậu hĩnh từ các cường quốc y học phương Tây. Thế nhưng, tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc đang chìm trong khói lửa đã thôi thúc ông từ bỏ con đường nhung lụa để trở về nước vào năm 1949, mang theo hành trang quý giá nhất là những chủng nấm Penicillium để phục vụ kháng chiến.
Tại chiến khu Việt Bắc, trong những phòng thí nghiệm đơn sơ được dựng bằng tre nứa giữa rừng sâu, bác sĩ Đặng Văn Ngữ đã làm nên điều kỳ diệu. Ông nghiên cứu thành công quy trình sản xuất nước lọc Penicillin, một loại kháng sinh quý hiếm thời bấy giờ, ngay trong điều kiện thiếu thốn trang thiết bị nghiêm trọng. Sáng kiến này có ý nghĩa lịch sử to lớn vì đã giúp hàng ngàn thương binh thoát khỏi nguy cơ tử vong do nhiễm trùng vết thương, góp phần quan trọng vào thắng lợi của các chiến dịch lớn, trong đó có Điện Biên Phủ.
Không dừng lại ở đó, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn cam go, căn bệnh sốt rét ác tính trở thành kẻ thù giấu mặt tàn phá sức khỏe bộ đội trên tuyến đường Trường Sơn. Mặc dù tuổi đã cao, Giáo sư Đặng Văn Ngữ vẫn kiên quyết khoác ba lô lên đường đi vào chiến trường B đầy gian khổ. Ông muốn trực tiếp nghiên cứu vắc-xin phòng chống sốt rét ngay tại ổ dịch để bảo vệ tính mạng cho các chiến sĩ. Ngày 1/4/1967, trong một trận rải thảm bom B-52 của địch tại vùng rừng núi Thừa Thiên Huế, nhà khoa học lỗi lạc ấy đã ngã xuống, hiến dâng trọn vẹn cuộc đời mình cho khoa học và cho nền độc lập dân tộc.
Tấm gương hy sinh của Giáo sư, Liệt sĩ Đặng Văn Ngữ để lại niềm xúc động mạnh mẽ cho thế hệ giảng viên và sinh viên Trường Cao đẳng Y tế Đồng Tháp. Ông đã chứng minh rằng sứ mệnh của người thầy thuốc không chỉ giới hạn ở giường bệnh hay giảng đường, mà còn là sự dấn thân vào những nơi gian khổ nhất để tìm ra giải pháp cứu người. Cuộc đời ông là bài ca hào hùng nhất về lòng yêu nước và đạo đức nghề y chân chính.
