Giáo sư Tạ Quang Bửu

Ông sinh ra và lớn lên trong một gia đình truyền thống Nho học. Cha ông là cử nhân Tạ Quang Diễm làm Đốc học ở Thanh Hoá, giáo thụ ở Quang Nam. Mẹ ông là nữ sỹ Sầm Phố Nguyễn Thị Đào, cháu nội của Thám hoa Nguyễn Đức Đạt.Ông là người thông minh học giỏi từ nhỏ. Năm 1917, ông đã đứng đầu ở cuộc thi về môn Toán, chữ Hán, chữ quốc ngữ do phủ Tam Kỳ tổ chức. Năm 1922 ông đỗ điểm cao và học trường Quốc học Huế. Năm 1926, sau khi đỗ Thành Chung, ông ra học ở Trường Bưởi Hà Nội. Năm 1929, ông thi đỗ đầu Tú tài bản xứ, Tú tài Tây ban Toán… và được nhận học bổng đi du học ở Pháp.Giáo sư Tạ Quang Bửu cực kỳ giỏi ngoại ngữ, thành thạo tiếng Anh, Pháp, Đức, Ba Lan; có thể đọc hiểu tiếng Nga, Trung, Hy Lạp cổ và La-tinh. Ông được biết đến với khả năng sử dụng tiếng Anh hoàn hảo, giúp Bác Hồ soạn thảo công văn và tiếp khách quốc tế, và thậm chí tự học tiếng Nga trong 3 tháng để dịch tài liệu.Với học vấn của bản thân, giáo sư Tạ Quang Bửu hoàn toàn có thể tìm kiếm một công việc ổn định để định cư ở nước ngoài. Thậm chí kể cả khi trở về nước, ông vẫn có thể chấp nhận lời mời làm quan, sống cuộc sống an nhàn. Nhưng giáo sư đã từ chối vì không muốn hợp tác với chính quyền thực dân và phong kiến. Thay vào đấy, ông dạy học môn Toán, tiếng Anh ở trường tư thục Thiên Hựu ở Huế.Đến năm 1945, ông tham gia Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội. Từ đó giáo sư Tạ Quang Bửu bắt đầu đảm nhận nhiều chức vụ quan trọng trong bộ máy nhà nước. Ông từng giữ chức Tham Nghị trưởng Bộ Ngoại giao trong Chính phủ lâm thời, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, hiệu trưởng trường Đại học Bách khoa Hà Nội, Phó Chủ nhiệm kiêm Tổng Thư ký Uỷ ban Khoa học Nhà nước và là bộ trưởng đầu tiên của Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp.Ông có rất nhiều các công trình nghiên cứu và các cuốn sách nổi tiếng về khoa học.Trong thời gian giáo sư Tạ Quang Bửu giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và sau đó là thứ trưởng Bộ Quốc phòng, ông đều dành sự quan tâm lớn đến khoa học và kỹ thuật. Được xem là "cây cầu nối khoa học thế giới với Việt Nam", giáo sư đã để lại nhiều công trình, tác phẩm có giá trị, đóng góp cho sự phát triển khoa học kỹ thuật ngành quân sự nói riêng và sự phát triển khoa học công nghệ Việt Nam nói chung.Giáo sư Tạ Quang Bửu cũng chính là người tiến cử với Bác Hồ những trí thức Việt Nam đang sinh sống tại Pháp như Phạm Quang Lễ (sau được Bác đổi tên thành Trần Đại Nghĩa), Trần Hữu Tước, Võ Quý Huân... Những người đã góp phần đặt nền móng xây dựng ngành khoa học kỹ thuật quân sự và công nghiệp quốc phòng nước nhà.Ông có một câu nói rất nổi tiếng: “Điều cốt yếu không phải sống là gì, mà là làm gì trong lúc sống"Có thể nói, những cống hiến của giáo sư Tạ Quang Bửu cho nền cách mạng, khoa học và giáo dục Việt Nam là không thể đong đếm được. Hiện tại có nhiều con đường, trường học và các công trình mang tên ông trên khắp các tỉnh thành của Việt Nam ta.