GIÁO SƯ TẠ QUANG BỬU: "KIẾN TRÚC SƯ" KHOA HỌC QUÂN SỰ VÀ NGƯỜI THẦY LỚN CỦA NỀN GIÁO DỤC CÁCH MẠNG

Giáo sư Tạ Quang Bửu sinh ngày 20 tháng 7 năm 1910 trong một gia đình nhà nho yêu nước tại xã Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, từ nhỏ đã nổi tiếng là thần đồng học giỏi chữ Hán, chữ Pháp và có năng khiếu đặc biệt với các môn toán học, triết học trước khi sang Pháp và Anh du học tại các trường đại học danh tiếng bậc nhất châu Âu như Đại học Sorbonne và Đại học Oxford để tích lũy vốn kiến thức uyên bác và thông thạo nhiều ngoại ngữ.

Trở về nước vào năm 1934 để tham gia các hoạt động yêu nước và được Chủ tịch Hồ Chí Minh trọng dụng sau Cách mạng Tháng Tám, ông đã đảm nhận trọng trách Bộ trưởng Bộ Quốc phòng từ năm 1947 đến năm 1948, trực tiếp đặt nền móng cho việc xây dựng lực lượng vũ trang chính quy, đồng thời là kiến trúc sư của ngành khoa học quân sự và công nghiệp quốc phòng khi trực tiếp nghiên cứu, cải tiến vũ khí và ứng dụng toán học vào công tác tổ chức chiến đấu góp phần vào thắng lợi của chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.

Bước sang thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, với cương vị Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học Chuyên nghiệp từ năm 1965 đến năm 1976, ông đã kiên quyết chỉ đạo duy trì, sơ tán và phát triển hệ thống giáo dục đại học vượt qua mưa bom bão đạn để bảo vệ đội ngũ trí thức và đặt nền móng vững chắc cho nền giáo dục kỹ thuật công nghệ nước nhà.

Cuộc đời và sự nghiệp của Giáo sư Tạ Quang Bửu để lại bài học vô giá về tấm gương tự học uyên bác, tinh thần dấn thân từ bỏ vinh hoa phương Tây để phục vụ Tổ quốc và nhân cách thanh cao, giản dị của một người thầy lớn kính trọng.

Ra đi vào năm 1986, tên tuổi của ông mãi mãi được vinh danh qua các giải thưởng khoa học uy tín mang tên ông, trở thành ngọn đuốc sáng soi đường cho thế hệ trẻ không ngừng tu dưỡng tri thức, rèn luyện tư duy sáng tạo để xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng giàu mạnh, thịnh vượng.