Giáo sư Tạ Quang Bửu – người mở đường cho khoa học kỹ thuật và toán học Việt Nam (1910 - 1986)

Trong những năm tháng khói lửa của dân tộc, bên cạnh những chiến công ngoài tiền tuyến, còn có những khối óc vĩ đại âm thầm dùng khoa học để kiến tạo đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Tiêu biểu trong số đó là Giáo sư Tạ Quang Bửu – cây đại thụ của nền khoa học Việt Nam.

Sinh năm 1910 tại Nghệ An, Tạ Quang Bửu sớm bộc lộ trí tuệ thiên bẩm. Ông từng du học tại Pháp, Anh và xuất sắc đỗ kỹ sư, cử nhân toán học, vật lý học. Đứng trước tương lai rộng mở ở châu Âu, ông vẫn quyết định trở về nước để cống hiến trọn vẹn tài năng cho công cuộc giải phóng dân tộc.

Trong kháng chiến chống Mỹ, khi đối phương rải thủy lôi từ tính phong tỏa các cửa biển miền Bắc, Giáo sư Tạ Quang Bửu đã trực tiếp chỉ đạo các nhà khoa học, dùng chính những phương trình toán học và kiến thức vật lý phức tạp để tìm ra từ trường của tàu, từ đó chế tạo thành công thiết bị phá bẫy thủy lôi. Khoa học đã chiến thắng vũ khí tối tân, mở đường máu cho những đoàn tàu chi viện.

Không chỉ là một nhà chiến lược khoa học quân sự, ông còn là người thầy có tầm nhìn vượt thời đại. Ngay từ những năm 1970, giữa lúc đất nước còn muôn vàn khó khăn, Giáo sư Tạ Quang Bửu đã sớm nhận ra tiềm năng vĩ đại của công nghệ. Ông chính là người mang những khái niệm đầu tiên về "Toán rời rạc", "Điều khiển học", "Khoa học máy tính" và "Ngôn ngữ lập trình" về giảng dạy tại Việt Nam, đặt những viên gạch nền móng vững chắc cho thế hệ kỹ sư Công nghệ thông tin tương lai.

Cuộc đời Giáo sư Tạ Quang Bửu là minh chứng sáng ngời cho sức mạnh của tri thức. Di sản ông để lại không chỉ là những công trình nghiên cứu, mà còn là tinh thần tự học không ngừng nghỉ, sự nhạy bén với công nghệ mới và khát vọng vươn lên làm chủ khoa học kỹ thuật.

Đây chính là ngọn lửa truyền cảm hứng mãnh liệt để thế hệ trẻ trung kiên, đặc biệt là các sinh viên khối ngành kỹ thuật, tiếp tục rèn luyện tư duy, trau dồi thuật toán và viết tiếp giấc mơ đưa trí tuệ Việt Nam vươn tầm thế giới.