Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa – Người đặt nền móng cho khoa học kỹ thuật quân sự Việt Nam.

Ông tên thật là Phạm Quang Lễ, sinh năm 1913 tại Vĩnh Long. Từ nhỏ đã nổi tiếng thông minh và ham học, ông sang Pháp du học năm 1935 và đạt nhiều bằng kỹ sư, cử nhân xuất sắc trong các lĩnh vực cầu đường, điện, hàng không và toán học tại những trường đại học danh tiếng ở châu Âu. Nhưng giữa một tương lai rộng mở nơi trời Tây, điều thôi thúc ông mạnh mẽ nhất vẫn là khát vọng:“Dùng khoa học kỹ thuật để góp phần giải phóng dân tộc.” Trong những năm làm việc tại châu Âu, ông âm thầm tìm hiểu công nghệ quân sự và nghiên cứu vũ khí hiện đại. Năm 1946, cuộc gặp gỡ với Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Pháp đã trở thành bước ngoặt lớn trong cuộc đời ông. Từ đó, kỹ sư Phạm Quang Lễ theo Bác Hồ trở về nước và được đặt tên mới là: Trần Đại Nghĩa. Giữa núi rừng Việt Bắc gian khổ, ông được giao trọng trách Cục trưởng Cục Quân giới. Trong điều kiện thiếu thốn vô cùng, Giáo sư Trần Đại Nghĩa cùng đồng đội đã nghiên cứu, chế tạo thành công nhiều loại vũ khí như:• Bazooka chống tăng• Súng không giật SKZ• Đạn pháo và nhiều loại khí tài phục vụ kháng chiếnNhững vũ khí ấy đã góp phần quan trọng vào các chiến thắng vang dội trong kháng chiến chống Pháp, đặc biệt tại chiến dịch Việt Bắc và Điện Biên Phủ. Năm 1952, ông trở thành trí thức đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau hòa bình, Giáo sư Trần Đại Nghĩa tiếp tục dành trọn tâm huyết cho sự nghiệp khoa học và giáo dục nước nhà. Ông từng giữ nhiều cương vị quan trọng:• Hiệu trưởng đầu tiên của Đại học Bách khoa Hà Nội• Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước• Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam• Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam Ông cũng là một trong những người đặt nền móng cho chương trình nghiên cứu không gian vũ trụ Việt Nam và góp phần chuẩn bị cho chuyến bay lịch sử của Anh hùng Phạm Tuân vào vũ trụ năm 1980. Cuộc đời Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa mãi là hình ảnh đẹp của một nhà khoa học lớn:Giản dị – tận tụy – tài năng – suốt đời phụng sự Tổ quốc bằng trí tuệ và trái tim yêu nước.