Giáo sư Võ Quý – Người gắn đời mình với rừng xanh và chim trời Việt Nam

Giáo sư Võ Quý sinh năm 1929 tại xã Yên Hồ, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh, một vùng đất nổi tiếng với truyền thống hiếu học. Năm 1946, ông thi đỗ vào Trường Quốc học Huế, nhưng khi kháng chiến bùng nổ, ông phải trở về quê làm ruộng; đến năm sau, ông mới có điều kiện học tiếp.

Từ năm 1949, ông bắt đầu sự nghiệp giảng dạy tại nhiều trường phổ thông và trường chuyên nghiệp ở Hà Tĩnh, Nghệ An và Thanh Hóa, sau đó được điều về Nha Giáo dục phổ thông thuộc Bộ Giáo dục. Năm 1956, ông về công tác tại Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, trải qua nhiều cương vị từ giảng viên đến Chủ nhiệm Khoa Sinh học. Năm 1966, ông bảo vệ luận án tiến sĩ tại Đại học Tổng hợp Moskva.

Năm 1985, ông sáng lập và làm Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tài nguyên và Môi trường, đồng thời tham gia xây dựng nhiều tổ chức khoa học như Tổng hội các nhà Sinh học Việt Nam và Hội Sinh thái học Việt Nam. Ông còn đóng góp vào việc xây dựng Chiến lược bảo vệ môi trường và Luật bảo vệ môi trường của đất nước, và thúc đẩy Việt Nam tham gia các thỏa thuận quốc tế về bảo tồn đa dạng sinh học.

Cùng đồng nghiệp và học trò, ông đã thống kê kỹ lưỡng hơn một nghìn loài và phân loài chim ở Việt Nam, đồng thời là tác giả nhiều cuốn sách và công trình khoa học được công bố trong và ngoài nước. Với công trình nghiên cứu bền bỉ, ông đã được Nhà nước trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh hai lần, vào các năm 2005 và 2012, cùng nhiều giải thưởng quốc tế về môi trường.

Điều đáng quý là sự kiên trì của ông với loài trĩ ở Hà Tĩnh mà người dân quen gọi là 'gà lừng'. Khi mới ngoài ba mươi tuổi, ông đã phát hiện ra loài chim này, nhưng phải mất hai mươi năm tìm tư liệu và nghiên cứu để loài chim được giới khoa học thế giới công nhận và mang tên ông.

Giáo sư Võ Quý qua đời ngày 10 tháng 1 năm 2017, để lại nhiều thế hệ học trò và một di sản khoa học lớn. Với các thế hệ đoàn viên, thanh niên hôm nay, cuộc đời ông là lời nhắc về lòng yêu nghề, sự kiên trì theo đuổi điều mình tin và trách nhiệm gìn giữ thiên nhiên cho mai sau.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Võ Quý" (https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C3%B5_Qu%C3%BD), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.