Giấy ủy nhiệm số 87
Giấy ủy nhiệm số 87Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam hiện đang lưu giữ một hiện vật quý của Chính phủ lâm thời Dân chủ cộng hòa Việt Nam do Chủ tịch Hồ chí Minh ký ngày 22 tháng 9 năm 1945 về việc ủy nhiệm ông Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Xuân (Nguyễn Văn Xuân) là Trưởng phòng quân giới phụ trách việc quản lý và chế tạo vũ khí và đạn dược.
Thành lập Phòng Quân giới Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, vũ khí cho lực lượng vũ trang còn rất thiếu, chỉ có một số đơn vị được trang bị bằng vũ khí thu được của Bảo an binh và quân Nhật - Pháp, một trong những nhiệm vụ vô cùng quan trọng đối với chính phủ “non trẻ” lúc bấy giờ là việc chủ động kỹ nghệ binh khí để củng cố quốc phòng. Chính vì vậy, ngày 15/9/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra chỉ thị thành lập Phòng Quân giới trực thuộc Bộ Quốc phòng với hai nhiệm vụ: “Thu thập, mua sắm vũ khí và tổ chức cơ sở sản xuất vũ khí nhằm kịp thời đáp ứng yêu cầu quân sự hóa toàn dân”[1]. Để đảm bảo cho công tác nghiên cứu, cải tiến, sản xuất vũ khí, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cấp “Giấy ủy nhiệm số 87” (hiện vật của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam số đăng ký 3424 GI-39), giấy ủy nhiệm ngày 22/9/1945 do Chính phủ lâm thời Dân chủ cộng hòa Việt Nam cấp, có đóng dấu của Chính phủ lâm thời và dấu của quân đội quốc gia, chữ ký của Chủ tịch Hồ Chí Minh và chữ ký của đồng chí Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ, kiêm Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. 
Giấy Ủy nhiệm Nội dung giấy ủy nhiệm: “Nay chứng nhận ông Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Xuân là trưởng phòng Quân Giới, phụ trách việc quản lý và chế tạo vũ khí và đạn dược. Ông Nguyễn Ngọc Xuân có đủ quyền trưng thu các xưởng và tất cả các vật liệu cần thiết cho kỹ nghệ binh khí để củng cố việc quốc phòng. Ông ấy được phép thương lượng cùng các cơ quan của chính phủ hay là các hãng thương mại và kỹ nghệ của tư nhân về mọi vấn đề có quan hệ đến quân giới. Vậy cấp giấy ủy nhiệm này làm bằng, mong rằng các người chức trách và nhân dân đều tuân theo và giúp đỡ ông Nguyễn Ngọc Xuân để ông làm tròn nhiệm vụ được mau chóng”. Chấp hành chỉ thị của Chủ tịch nước, đồng chí Nguyễn Ngọc Xuân cùng cán bộ và công nhân của ngành vận chuyển máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu ra khu căn cứ, kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, để vừa di chuyển, vừa ổn định tổ chức, triển khai sản xuất lại vừa sát cánh chiến đấu cùng chiến sĩ ngoài mặt trận. Khi địch nhảy dù xuống Bắc Kạn, cách cơ quan 500m, ông đã cùng anh em cất giấu tiền bạc, tài liệu, máy móc để khỏi lọt vào tay địch, rồi hướng dẫn cả đoàn cán bộ và công nhân về Thái Nguyên. Địch lại nhảy dù ở làng Ngò và Vũ Nhai, ông lại cùng anh em bám máy, bám xưởng, tiếp tục sản xuất, chiến đấu. Trong những năm tháng chiến tranh, đời sống của cán bộ, công nhân sản xuất vũ khí rất gian khổ, thiếu thốn vì phải sống và làm việc ở những nơi rừng sâu, đồi núi heo hút. Đây là nỗi lo canh cánh ngày đêm của các đồng chí lãnh đạo quân giới. Luôn trăn trở trước những khó khăn, vất vả, thiếu thốn của cán bộ, công nhân viên, vì thế ông đặc biệt quan tâm, coi trọng cuộc sống sinh hoạt và chăm lo đến sức khỏe, việc ăn, ở cho anh em. Chính vì vậy ngành quân giới nói chung và cá nhân Nguyễn Ngọc Xuân – Người trưởng phòng quân giới đầu tiên có vai trò quan trọng, góp phần đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Trưởng phòng Quân giới đầu tiên Nguyễn Ngọc Xuân Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã phát huy cao độ sáng tạo, khéo léo, vững tay chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua thác ghềnh, đi đến bến bờ vinh quang; lãnh đạo nhân dân bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược lần thứ hai với phương châm vừa kháng chiến vừa kiến quốc “toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh”. Đặc biệt việc trọng dụng người tài để phục vụ đất nước, và Nguyễn Ngọc Xuân là một trong những minh chứng cho điều đó. Nguyễn Ngọc Xuân (sinh năm 1902, mất năm 1981) tại thôn Ngọc Lập, xã Phùng Chí Kiên, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên trong một gia đình giàu truyền thống Nho học, yêu nước. Năm 1924, ông ra Hà Nội theo học tại Trường Kỹ nghệ Hà Nội, rồi làm thợ tại các xưởng Trường Thi, La Phù, và Phòng Thí nghiệm Khoáng chất Hóa học của Chính quyền thực dân Pháp tại Hà Nội. Năm 1929, Nguyễn Ngọc Xuân gia nhập Việt Nam Quốc dân Đảng, được giao phụ trách việc in báo Đường Cách mạng , và đảm nhiệm việc liên lạc và vận chuyển vũ khí mua được từ Hải Phòng lên. Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông từng bị thực dân Pháp bắt, xử tù chung thân và bị đày đi nhiều nhà tù khét tiếng như Côn Đảo, Hỏa Lò... Thời gian ở trong tù, ông nhận thấy Quốc dân đảng đã dần bước đi chệch hướng so với lý tưởng ban đâu, thêm vào đó thời gian ở Côn Đảo được gần gũi với những người cộng sản, ông có cảm tình rồi dần giác ngộ lý tưởng cộng sản. Năm 1936, nhờ thắng lợi của phong trào Mặt trận Bình dân ông được thả, nhưng vẫn bị quản thúc, theo dõi ở quê, ông đã tìm mọi cách để bắt liên lạc với Đảng Cộng sản Đông Dương. Lúc bấy giờ, tình hình Cách mạng trong nước phát triển mạnh, do có kiến thức về công nghiệp và hóa chất, ông được tổ chức giao nhiệm vụ chế tạo một số vũ khí và lựu đạn. Ngoài vốn kiến thức đã được học, ông không ngừng tự học để có thêm những hiểu biết về thuốc nổ và mày mò chế thử được thuốc đen và phuy-mi-nát thủy ngân, một loại thuốc gây nổ rất cần trong sản xuất vũ khí. Năm 1944, Cách mạng đã thành lập căn cứ ở Cao-Bắc-Lạng. Lực lượng vũ trang tập trung đã hình thành và phát triển, nhu cầu về vũ khí có những đòi hỏi mới. Ngoài chiến lợi phẩm thu được trong chiến đấu, cần phải tổ chức sản xuất để phục vụ chuẩn bị tổng khởi nghĩa. Xứ ủy Bắc Kỳ chỉ đạo xây dựng xưởng sản xuất vũ khí bí mật ở thị xã Bắc Ninh và giao nhiệm vụ cho ông cùng ông Ngô Gia Khảm thành lập xưởng. Sau cách mạng tháng Tám, Nguyễn Ngọc Xuân được bầu vào Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa giữ chức Ủy viên Chính phủ (Bộ trưởng không bộ, Chính phủ lâm thời ra mắt quốc dân đồng bào, ngày 2/9/1945 gồm 15 thành viên [2] ). Ông giữ chức vụ này suốt 181 ngày cho đến khi Chính phủ Liên hiệp kháng chiến thành lập ngày 2/3/1946. Ông cũng là Đại biểu Quốc hội khóa I. Ngày 25/3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh tổ chức lại cơ quan Bộ Quốc phòng, trong đó có Cục Quân giới do ông Nguyễn Ngọc Xuân làm Phó Cục trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy. Năm 1950 ông được bổ nhiệm Phó Cục trưởng Cục Kỹ nghệ Quân giới. Năm 1955, ông được cử làm Cục trưởng Cục Quân giới. Năm 1959, ông chuyển ngành, làm Phó ban chỉ huy công trường gang thép Thái Nguyên, Cục trưởng Cục Cơ khí, Bộ Công nghiệp nặng (1960), Trưởng ban Kiểm tra, Bộ Công nghiệp nặng (1962). Năm 1981, ông Nguyễn Ngọc Xuân qua đời sau gần 20 năm chống chọi với di chứng tai biến mạch máu não./. [1] Viện Lịch sử quân sự Việt Nam – Lịch sử kỹ thuật quân sự Việt Nam trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), Nxb QĐND, H. 2002, tr. 28. [2] Cổng Thông tin điện tử của Chính phủ nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Lâm Văn Phú
Giấy Ủy nhiệm Nội dung giấy ủy nhiệm: “Nay chứng nhận ông Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Xuân là trưởng phòng Quân Giới, phụ trách việc quản lý và chế tạo vũ khí và đạn dược. Ông Nguyễn Ngọc Xuân có đủ quyền trưng thu các xưởng và tất cả các vật liệu cần thiết cho kỹ nghệ binh khí để củng cố việc quốc phòng. Ông ấy được phép thương lượng cùng các cơ quan của chính phủ hay là các hãng thương mại và kỹ nghệ của tư nhân về mọi vấn đề có quan hệ đến quân giới. Vậy cấp giấy ủy nhiệm này làm bằng, mong rằng các người chức trách và nhân dân đều tuân theo và giúp đỡ ông Nguyễn Ngọc Xuân để ông làm tròn nhiệm vụ được mau chóng”. Chấp hành chỉ thị của Chủ tịch nước, đồng chí Nguyễn Ngọc Xuân cùng cán bộ và công nhân của ngành vận chuyển máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu ra khu căn cứ, kháng chiến toàn quốc bùng nổ. Vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, để vừa di chuyển, vừa ổn định tổ chức, triển khai sản xuất lại vừa sát cánh chiến đấu cùng chiến sĩ ngoài mặt trận. Khi địch nhảy dù xuống Bắc Kạn, cách cơ quan 500m, ông đã cùng anh em cất giấu tiền bạc, tài liệu, máy móc để khỏi lọt vào tay địch, rồi hướng dẫn cả đoàn cán bộ và công nhân về Thái Nguyên. Địch lại nhảy dù ở làng Ngò và Vũ Nhai, ông lại cùng anh em bám máy, bám xưởng, tiếp tục sản xuất, chiến đấu. Trong những năm tháng chiến tranh, đời sống của cán bộ, công nhân sản xuất vũ khí rất gian khổ, thiếu thốn vì phải sống và làm việc ở những nơi rừng sâu, đồi núi heo hút. Đây là nỗi lo canh cánh ngày đêm của các đồng chí lãnh đạo quân giới. Luôn trăn trở trước những khó khăn, vất vả, thiếu thốn của cán bộ, công nhân viên, vì thế ông đặc biệt quan tâm, coi trọng cuộc sống sinh hoạt và chăm lo đến sức khỏe, việc ăn, ở cho anh em. Chính vì vậy ngành quân giới nói chung và cá nhân Nguyễn Ngọc Xuân – Người trưởng phòng quân giới đầu tiên có vai trò quan trọng, góp phần đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Trưởng phòng Quân giới đầu tiên Nguyễn Ngọc Xuân Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã phát huy cao độ sáng tạo, khéo léo, vững tay chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua thác ghềnh, đi đến bến bờ vinh quang; lãnh đạo nhân dân bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược lần thứ hai với phương châm vừa kháng chiến vừa kiến quốc “toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh”. Đặc biệt việc trọng dụng người tài để phục vụ đất nước, và Nguyễn Ngọc Xuân là một trong những minh chứng cho điều đó. Nguyễn Ngọc Xuân (sinh năm 1902, mất năm 1981) tại thôn Ngọc Lập, xã Phùng Chí Kiên, huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên trong một gia đình giàu truyền thống Nho học, yêu nước. Năm 1924, ông ra Hà Nội theo học tại Trường Kỹ nghệ Hà Nội, rồi làm thợ tại các xưởng Trường Thi, La Phù, và Phòng Thí nghiệm Khoáng chất Hóa học của Chính quyền thực dân Pháp tại Hà Nội. Năm 1929, Nguyễn Ngọc Xuân gia nhập Việt Nam Quốc dân Đảng, được giao phụ trách việc in báo Đường Cách mạng , và đảm nhiệm việc liên lạc và vận chuyển vũ khí mua được từ Hải Phòng lên. Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông từng bị thực dân Pháp bắt, xử tù chung thân và bị đày đi nhiều nhà tù khét tiếng như Côn Đảo, Hỏa Lò... Thời gian ở trong tù, ông nhận thấy Quốc dân đảng đã dần bước đi chệch hướng so với lý tưởng ban đâu, thêm vào đó thời gian ở Côn Đảo được gần gũi với những người cộng sản, ông có cảm tình rồi dần giác ngộ lý tưởng cộng sản. Năm 1936, nhờ thắng lợi của phong trào Mặt trận Bình dân ông được thả, nhưng vẫn bị quản thúc, theo dõi ở quê, ông đã tìm mọi cách để bắt liên lạc với Đảng Cộng sản Đông Dương. Lúc bấy giờ, tình hình Cách mạng trong nước phát triển mạnh, do có kiến thức về công nghiệp và hóa chất, ông được tổ chức giao nhiệm vụ chế tạo một số vũ khí và lựu đạn. Ngoài vốn kiến thức đã được học, ông không ngừng tự học để có thêm những hiểu biết về thuốc nổ và mày mò chế thử được thuốc đen và phuy-mi-nát thủy ngân, một loại thuốc gây nổ rất cần trong sản xuất vũ khí. Năm 1944, Cách mạng đã thành lập căn cứ ở Cao-Bắc-Lạng. Lực lượng vũ trang tập trung đã hình thành và phát triển, nhu cầu về vũ khí có những đòi hỏi mới. Ngoài chiến lợi phẩm thu được trong chiến đấu, cần phải tổ chức sản xuất để phục vụ chuẩn bị tổng khởi nghĩa. Xứ ủy Bắc Kỳ chỉ đạo xây dựng xưởng sản xuất vũ khí bí mật ở thị xã Bắc Ninh và giao nhiệm vụ cho ông cùng ông Ngô Gia Khảm thành lập xưởng. Sau cách mạng tháng Tám, Nguyễn Ngọc Xuân được bầu vào Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa giữ chức Ủy viên Chính phủ (Bộ trưởng không bộ, Chính phủ lâm thời ra mắt quốc dân đồng bào, ngày 2/9/1945 gồm 15 thành viên [2] ). Ông giữ chức vụ này suốt 181 ngày cho đến khi Chính phủ Liên hiệp kháng chiến thành lập ngày 2/3/1946. Ông cũng là Đại biểu Quốc hội khóa I. Ngày 25/3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh tổ chức lại cơ quan Bộ Quốc phòng, trong đó có Cục Quân giới do ông Nguyễn Ngọc Xuân làm Phó Cục trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy. Năm 1950 ông được bổ nhiệm Phó Cục trưởng Cục Kỹ nghệ Quân giới. Năm 1955, ông được cử làm Cục trưởng Cục Quân giới. Năm 1959, ông chuyển ngành, làm Phó ban chỉ huy công trường gang thép Thái Nguyên, Cục trưởng Cục Cơ khí, Bộ Công nghiệp nặng (1960), Trưởng ban Kiểm tra, Bộ Công nghiệp nặng (1962). Năm 1981, ông Nguyễn Ngọc Xuân qua đời sau gần 20 năm chống chọi với di chứng tai biến mạch máu não./. [1] Viện Lịch sử quân sự Việt Nam – Lịch sử kỹ thuật quân sự Việt Nam trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954), Nxb QĐND, H. 2002, tr. 28. [2] Cổng Thông tin điện tử của Chính phủ nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Lâm Văn Phú
