Giọng oanh vàng của nữ công nhân mỏ
Nghệ sĩ Vùng mỏ Thanh Việt (SN 1950) sinh ra tại huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương (nay thuộc TP Hải Phòng), rồi theo cha mẹ chạy loạn ra trú ngụ ở Hà Lầm. Vì nhà nghèo nên Thanh Việt theo cha mẹ đi nhặt than từ rất sớm, sau này xin vào mỏ Hà Lầm làm công nhân.
Nhờ có sắc vóc tốt, Thanh Việt được huy động vào đội văn nghệ xung kích của mỏ. Tiếng hát của bà cùng đội văn nghệ xung kích của Than Hòn Gai khi đó đã làm nên những chấm phá sinh động cho bức tranh phong trào ca hát của Vùng mỏ khi ấy. Bà cùng với các nghệ sĩ Văn Anh, Biên Hòa, Trần Câu, Văn Tuất, Phan Cầu, Trọng Khang, Kim Oanh, Thu Hà, Ngọc Diện, Văn Quý, Đào Cường, Đức Nhuần, Thanh Tĩnh... đã nhiều lần tham gia biểu diễn phục vụ trên các nhà máy, công trường, hầm mỏ và đi phục vụ các chiến sĩ đóng quân ở khu vực biên giới, hải đảo Quảng Ninh.
Tham gia sôi nổi trong hoạt động ca hát phong trào của ngành Than, giọng hát tuyệt vời của Thanh Việt có cơ hội bay cao, vang xa cả ở trong nước và quốc tế với nhiều giải thưởng đáng quý. Năm 1967, tại Hội diễn văn nghệ quần chúng của ngành Than, Thanh Việt khi ấy mới 17 tuổi đã chinh phục được Ban Giám khảo cùng khán giả và đoạt Huy chương vàng đơn ca nữ với bài hát "Đường ta đi dài theo đất nước" (nhạc sĩ Vũ Trọng Hối). Từ tấm Huy chương vàng đầu tiên này, bà tiếp tục tham gia và giành được rất nhiều giải thưởng cao, trong đó có tới hơn 20 huy chương vàng và giải A trong các kỳ hội diễn trong suốt mấy chục năm hoạt động nghệ thuật bền bỉ của mình. Đơn cử như giải A khi tham gia Liên hoan sóng phát thanh toàn miền Bắc năm 1968 với bài hát "Bài ca gửi anh thợ lò" (nhạc sĩ Phạm Dũng) cùng với các ca sĩ đã thành danh lúc đó, như: Quốc Đông, Quang Thọ, Ngọc Bé, Minh Đức...; Huy chương vàng trong cuộc thi Giọng hát Người cao tuổi toàn quốc năm 2000 với bài hát "Đất nước lời ru" (nhạc sĩ Văn Thành Nho). Gắn bó với vùng than, với những người thợ mỏ, Thanh Việt cũng thành danh với chính những ca khúc về vùng đất, con người nơi đây tự nhiên như máu thịt, như hơi thở của mình. Có thể kể tới nhiều bài hát được bà thể hiện rất thành công, như: "Cái duyên cô gái vùng than" (nhạc sĩ Vũ Trọng Hối), "Chiều biên giới", "Trên biển trời Đông Bắc" (nhạc sĩ Trần Chung), "Đất mỏ quê ta" (nhạc sĩ Đức Minh), "Tàu anh bay qua vùng than" (nhạc sĩ Lê Nguyên Thêm)...
Năm 1986, Thanh Việt là một trong 10 người đầu tiên ở Quảng Ninh được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Vùng mỏ. Cũng vào năm đó, bà được mời đi biểu diễn ở một số nước, như: Liên Xô, Tây Ban Nha, Pháp. Năm 1991, Nghệ sĩ Vùng mỏ Thanh Việt được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba. Sau này, dù đã nghỉ hưu nhưng bà vẫn nhiệt tình tham gia trong các phong trào văn nghệ tại địa phương.
