GIỌT SỮA CUỐI CÙNG – CÂU CHUYỆN VỀ LIỆT SĨ NGUYỄN THỊ TƯ
Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, biết bao người mẹ Việt Nam đã phải chịu đựng những mất mát, đau thương không gì có thể diễn tả hết bằng lời. Có những người mẹ đã hy sinh tuổi xuân, hạnh phúc và cả tính mạng của mình để bảo vệ quê hương, bảo vệ đồng đội và để con mình được sống trong một ngày đất nước hòa bình.
Câu chuyện về liệt sĩ Nguyễn Thị Tư, quê ở vùng Vĩnh Hưng, Bạc Liêu, là một câu chuyện như thế. Đó là câu chuyện về một người phụ nữ bình dị nhưng có lòng dũng cảm phi thường; một người mẹ trong giây phút cuối cùng của cuộc đời vẫn chỉ nghĩ đến đứa con thơ đang cần dòng sữa của mình.
Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, chị Nguyễn Thị Tư là vợ của ông Năm Dõng, một cán bộ, xã đội trưởng hoạt động cách mạng ở địa phương. Chị vừa chăm lo gia đình, nuôi con, vừa tham gia công việc cách mạng, giúp đỡ cán bộ, tiếp tế lương thực, thuốc men và bảo vệ những người hoạt động cách mạng. Vì vậy, chị trở thành một trong những mục tiêu mà địch tìm cách bắt giữ để khai thác thông tin về lực lượng cách mạng.
Khoảng tháng 7 năm 1972, trong một lần bị địch lùng bắt, chị Tư đang bồng cô con gái nhỏ Lê Mỹ Linh, khi ấy mới khoảng 10 tháng tuổi. Chị bị bắt và đưa đi tra khảo. Địch tìm mọi cách buộc chị khai báo nơi ẩn náu của chồng và đồng đội, nhưng dù bị đánh đập, tra tấn, chị vẫn kiên quyết không hé lộ bí mật. Những nhân chứng sau này kể lại rằng chị đã chịu đựng những trận đòn vô cùng tàn bạo nhưng vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng.
Khi biết mình khó có thể thoát khỏi tay địch, điều cuối cùng chị nghĩ đến không phải là bản thân mình.
Đó là đứa con thơ.
Giữa lúc thân thể đã bị thương, một cánh tay bị gãy, chị vẫn cố gắng xin bọn lính cho mình được ôm con và cho con bú lần cuối. Theo lời kể của những nhân chứng có mặt, đứa trẻ được đưa lại cho mẹ. Chị dùng cánh tay còn lại kéo con vào lòng. Đứa bé vùi đầu vào ngực mẹ và bú những giọt sữa cuối cùng.
Giữa tiếng súng, giữa sự tàn khốc của chiến tranh, hình ảnh người mẹ ôm đứa con nhỏ vào lòng trở thành một khoảnh khắc vô cùng đau thương nhưng cũng vô cùng đẹp đẽ.
Đó không chỉ là dòng sữa nuôi dưỡng một đứa trẻ.
Đó còn là dòng sữa của tình mẫu tử, của tình yêu thương và sự hy sinh.
Có lẽ trong giây phút ấy, chị Tư hiểu rằng mình sẽ không còn được nhìn thấy con trưởng thành. Chị không biết tương lai của con sẽ ra sao, nhưng vẫn cố trao cho con những giọt sữa cuối cùng, như trao gửi tất cả tình yêu thương của một người mẹ cho đứa con bé bỏng.
Rồi tiếng quát của bọn lính vang lên. Đứa trẻ bị giằng khỏi vòng tay mẹ. Chị Tư bị đưa ra khỏi căn nhà và bị bắn hy sinh. Những nhân chứng kể lại rằng sau đó thi thể chị bị đối xử vô cùng tàn nhẫn.
Chị ra đi khi con gái còn quá nhỏ để hiểu rằng mình vừa mất đi người mẹ.
Nhưng những giọt sữa cuối cùng ấy đã trở thành một biểu tượng bất tử về tình mẫu tử và lòng yêu nước của người phụ nữ Việt Nam.
Câu chuyện về chị Nguyễn Thị Tư sau này đã trở thành nguồn cảm hứng để soạn giả Trọng Nguyễn sáng tác bài vọng cổ “Giọt sữa cuối cùng”. Tác phẩm đã đưa câu chuyện về người mẹ liệt sĩ đến với đông đảo công chúng, để nhiều thế hệ biết đến sự hy sinh thầm lặng mà lớn lao của chị.
Điều khiến người ta xúc động nhất trong câu chuyện này có lẽ không chỉ là cái chết của một người chiến sĩ.
Mà là trước khi đối diện với cái chết, chị vẫn là một người mẹ.
Một người mẹ dù đau đớn, dù biết mình sắp phải rời xa cuộc đời vẫn cố dành những giây phút cuối cùng cho con. Chị không đầu hàng trước kẻ thù, không phản bội đồng đội, nhưng trong khoảnh khắc cuối cùng của đời mình, chị đã chọn trao cho con tất cả sự dịu dàng mà một người mẹ có thể trao.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, cô bé năm nào đã trưởng thành. Còn người mẹ Nguyễn Thị Tư đã nằm lại với quê hương. Nhưng câu chuyện về chị vẫn còn được nhắc lại như một lời nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình.
Một giọt sữa cuối cùng đã cạn, nhưng tình mẹ thì không bao giờ cạn.
Và sự hy sinh của người mẹ ấy cũng nhắc chúng ta rằng: hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có. Đằng sau cuộc sống bình yên của mỗi gia đình là máu, nước mắt và sự hy sinh của biết bao người mẹ, người cha, người chiến sĩ Việt Nam.
Liệt sĩ Nguyễn Thị Tư đã ra đi, nhưng hình ảnh người mẹ ôm con trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời vẫn còn sống mãi – như một biểu tượng đẹp đẽ về tình mẫu tử, lòng yêu nước và sự bất khuất của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh.


