GIỮ LÀNG TRONG MƯA BOM, GIỮ NGƯỜI GIỮ ĐẤT
GIỮ LÀNG TRONG MƯA BOM, GIỮ NGƯỜI GIỮ ĐẤT
Cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp tràn đến Hưng Đạo với sự tàn bạo và dã man. Địch liên tiếp mở những đợt tấn công ác liệt nhằm chiếm giữ địa bàn, khống chế phong trào kháng chiến. Trước tình thế hiểm nghèo, lực lượng tự vệ và nhân dân Hưng Đạo đã anh dũng đứng lên, lấy những vũ khí thô sơ buổi đầu như súng kíp, tên tre để đánh chặn bước tiến của quân thù, bảo vệ từng tấc đất quê hương.
Giặc kéo đến đóng đồn ở Sen Hạ và Phù Thiết, gây muôn vàn khó khăn cho đời sống và sản xuất của nhân dân. Trước sự uy hiếp ngày càng lớn, bà con trong xã khẩn trương tổ chức tản cư. Một bộ phận nhân dân được sơ tán sang xã Duy Tân, nơi cán bộ và nhân dân xã bạn đã hết lòng cưu mang, giúp đỡ. Một số gia đình khác tạm lánh lên các vùng Cửa Gà, Khe Chay, Khe Bồng, Khe Chim, Trằm Hương, Vực Trảng ở phía tây; số còn lại ra vùng biển phía đông dựng nhà tạm, cất giấu lương thực, vừa lao động sản xuất vừa tránh sự khủng bố, đe dọa của kẻ thù.
Sau một thời gian chiếm đóng, thực dân Pháp từng bước siết chặt ách kìm kẹp. Chúng chiếm giữ các căn cứ dọc Quốc lộ 1A qua địa bàn Hưng Đạo, dựng lên hàng loạt đồn bốt từ Hoa Luật Nam vào Phù Thiết, Dốc Sỏi, Cầu Huyện, Cồn Lệ, Sen Hạ. Đến cuối năm 1947, các làng thôn trong xã gần như bị chia cắt, địch tạm thời kiểm soát địa bàn. Ba vị trí trọng yếu là Sen Hạ, Phù Thiết và Chợ Mai đều có khoảng một đại đội địch đóng quân. Hệ thống hơn ba mươi bốt gác được lập ra, canh phòng ngày đêm, biến làng quê yên bình thành vùng đất ngột ngạt dưới họng súng quân thù.
Ban ngày, địch tổ chức càn quét, lùng sục, bắt bớ cán bộ và những người bị nghi ngờ tham gia kháng chiến. Thời gian đầu, chúng còn che giấu dã tâm, chưa công khai phá hoại hoa màu, nhà cửa hay tàn sát dân lành. Nhưng càng về sau, các cuộc càn quét càng dã man. Địch tiếp sức cho bọn tay sai, lập ra các hương vệ, hương lý, xây dựng mạng lưới chỉ điểm nhằm theo dõi, đàn áp phong trào cách mạng. Gia đình có người đi kháng chiến thường xuyên bị đe dọa, sách nhiễu, gây nên cảnh tang thương, căm phẫn trong nhân dân.
Giữa vòng vây ngột ngạt ấy, tinh thần kiên trung của người dân Hưng Đạo vẫn không hề lay chuyển. Dù phải sống trong cảnh ly tán, gian khổ, họ vẫn một lòng tin theo cách mạng, che chở cán bộ, giữ gìn cơ sở kháng chiến. Chính trong những ngày tháng mưa bom lửa đạn ấy, truyền thống yêu nước, ý chí bất khuất của quê hương Hưng Đạo càng được tôi luyện, trở thành ngọn lửa âm ỉ nhưng bền bỉ, chờ ngày bùng cháy, góp phần làm nên thắng lợi của cuộc kháng chiến trường kỳ vì độc lập, tự do của dân tộc.
