Giữ Lửa Thời Nay: Bài Học Từ Trận Đà Nẵng (1858-1860)
Trận Đà Nẵng, diễn ra từ ngày 1/9/1858 đến 23/3/1860, là phát súng mở màn cho cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp. Kế hoạch “đánh nhanh, thắng nhanh” của liên quân Pháp – Tây Ban Nha nhanh chóng thất bại trước ý chí và trí tuệ quân sự của quân dân Việt Nam. Trận chiến này không chỉ là thắng lợi quân sự, mà còn để lại những bài học quý giá về tinh thần kiên cường và trí tuệ chiến lược, trở thành nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ hôm nay.
Ngay từ đầu, liên quân Pháp – Tây Ban Nha triển khai hơn 2.500 quân và 17 tàu chiến hiện đại trước cửa biển Đà Nẵng. Mục tiêu của họ rất rõ ràng: tận dụng lợi thế cảng nước sâu, dùng Đà Nẵng làm bàn đạp tấn công kinh đô Huế và hy vọng nhận được sự hỗ trợ từ cơ sở giáo dân địa phương. Rạng sáng 1/9/1858, quân Pháp nổ súng vào bán đảo Sơn Trà. Với vũ khí hiện đại, các đồn phòng thủ như An Hải và Điện Hải nhanh chóng thất thủ, buộc quân triều đình rút về Hòa Vang. Tuy nhiên, quân dân Đà Nẵng không hề nao núng. Dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương, họ thiết lập phòng tuyến kiên cố chạy từ Hải Châu đến Phù Ninh, kết hợp chiến thuật tiêu hao để cầm chân địch trong suốt 5 tháng, làm phá sản hoàn toàn chiến lược “đánh nhanh, thắng nhanh” của kẻ thù.
Chiến lược cầm chân và tiêu hao của Nguyễn Tri Phương thể hiện sự sáng tạo vượt trội. Ông xây dựng “vòng vây thép” với hệ thống lũy đất kiên cố, triển khai chiến thuật “vườn không, nhà trống”, triệt tiêu nguồn tiếp tế của địch và tổ chức các cuộc phục kích, bắn tỉa dai dẳng. Kết quả là, suốt hơn bốn tháng, quân Pháp và Tây Ban Nha không bị đánh bại trực tiếp bởi hỏa lực, mà bị tiêu hao nặng nề do bệnh tật và khí hậu khắc nghiệt. Giáo sư Trần Văn Giàu nhận xét, liên quân chỉ chiếm được “một ngọn núi không người và vài làng ven biển không người”, hoàn toàn thất bại trong mục tiêu tiến đánh Huế. Trước tình hình này, ngày 2/2/1859, Phó Đô đốc De Genouilly buộc phải rút phần lớn binh lực và chuyển hướng tấn công vào Gia Định, kết thúc giai đoạn một của cuộc chiến tại Đà Nẵng.
