GIỮ LỬA TRƯỜNG SƠN

Có những người lính đi vào lịch sử bằng những trận đánh lẫy lừng. Có những người được nhắc đến bởi những chiến công hiển hách trên trận địa. Nhưng cũng có những người lặng lẽ góp sức từ phía sau, không trực tiếp đứng nơi mũi tiến công, không bóp cò giữa làn bom đạn, mà ngày đêm giữ cho bếp lửa chiến trường không bao giờ tắt. Họ nuôi dưỡng sức mạnh của cả đơn vị bằng những bữa cơm nóng giữa đại ngàn Trường Sơn.

Ông Nguyễn Hữu Hài là một người lính như thế.

Ông thường cười hiền và nói rằng thơ mình viết còn vụng, câu chữ chẳng trau chuốt. Nhưng mỗi vần thơ của ông đều được viết bằng ký ức thật, bằng mồ hôi, nước mắt và cả tuổi thanh xuân gửi lại nơi núi rừng Trường Sơn. Đó là những ký ức không thể phai mờ của một thế hệ đã đi qua chiến tranh bằng tất cả lòng yêu nước.

Mùa xuân năm ấy, chàng thanh niên Mộc khoác ba lô rời quê hương nhập ngũ.

Ngày tiễn con lên đường, mẹ lặng lẽ lau nước mắt. Các em nhỏ níu lấy tay anh, còn bà con lối xóm ai cũng gửi gắm những lời chúc bình an, mong ngày chiến thắng trở về.

Giữa lúc chia tay đầy lưu luyến, một cô gái nhìn ông rồi bất ngờ nói:

"Em nhìn tướng anh là vào pháo phòng không."

Không ai ngờ lời nói ấy lại trở thành sự thật.

Sau thời gian huấn luyện, ông được biên chế vào đơn vị súng máy phòng không 12,7 mm. Người lính trẻ mang trong mình khát vọng được trở thành pháo thủ, được trực tiếp bắn trả máy bay địch, bảo vệ bầu trời Tổ quốc.

Những ngày luyện tập đầy gian khổ chỉ càng làm ông thêm háo hức. Trong suy nghĩ của tuổi đôi mươi, cầm súng nơi trận địa mới là vinh quang lớn nhất.

Thế rồi, khi được điều về Trung đoàn 104 Pháo phòng không, ông tưởng rằng giấc mơ của mình đã thành hiện thực.

Nhưng quyết định của đơn vị lại đưa ông đến một nơi hoàn toàn khác.

Đó là... căn bếp.

Người lính trẻ hụt hẫng.

Ông nhiều lần xin cấp trên cho chuyển sang đơn vị pháo chiến đấu. Thế nhưng, các thủ trưởng chỉ nhẹ nhàng động viên:

"Mặt trận cần người cầm súng, nhưng cũng cần người giữ bếp. Có cơm nóng thì bộ đội mới đủ sức đánh giặc."

Ngày ấy, ông chưa thật sự hiểu hết ý nghĩa của lời nói ấy.

Bốn giờ sáng, khi rừng Trường Sơn còn chìm trong màn sương lạnh, ông đã gánh nước từ suối về đơn vị. Củi phải tự chẻ, rau phải tự hái, gạo phải vo, cơm phải nấu. Những ngày mưa, củi ướt không bén lửa, nồi cơm mãi chẳng chín. Đàn lợn của đơn vị đói réo inh ỏi, còn người lính trẻ thì vừa mệt vừa tủi.

Có lúc ông nghĩ đến chuyện giả vờ đau để được đổi việc.

Thế nhưng ý định ấy nhanh chóng bị chỉ huy phát hiện.

Không ai trách mắng.

Các anh chỉ cười, vỗ vai động viên rồi cùng hướng dẫn từng việc nhỏ.

Chính sự bao dung ấy đã giữ ông ở lại với căn bếp Hoàng Cầm.

Rồi thời gian cũng dạy ông hiểu rằng, phía sau mỗi chiến thắng đều có biết bao con người lặng lẽ cống hiến.

Một bữa cơm nóng có thể tiếp thêm sức mạnh cho cả đơn vị.

Một nồi cháo có thể cứu người đồng đội vừa trở về sau trận đánh.

Một bếp lửa đỏ giữa rừng sâu cũng chính là ngọn lửa của niềm tin.

Từ ngày ấy, người lính từng mơ đứng bên khẩu pháo lớn đã dành trọn tâm huyết cho công việc nuôi quân.

Đôi vai quen với chiếc đòn gánh.

Đôi bàn tay quen với con dao thái rau, chiếc vá cơm và bếp Hoàng Cầm.

Tiếng cười cũng bắt đầu nhiều hơn.

Giữa núi rừng Trường Sơn, những cô dân công hỏa tuyến và nữ thanh niên xung phong thường hát vui mỗi khi gặp anh nuôi:

"Ở đây em chẳng yêu ai,
Bằng anh bộ đội có đôi quai hai cái thùng.
Ước gì em lấy được chồng,
Cũng chung đôi gánh một lòng mà thi đua."

Những câu hát mộc mạc ấy làm vơi đi biết bao nhọc nhằn của những ngày chiến tranh.

Chính từ những công việc tưởng chừng bình dị ấy, ông được đơn vị công nhận danh hiệu "Dũng sĩ nuôi quân", được giới thiệu là đối tượng cảm tình Đảng.

Đó là niềm tự hào mà ông luôn gìn giữ suốt cuộc đời.

Nhưng điều khiến ông nhớ nhất không phải là tấm giấy khen hay danh hiệu, mà là những đồng đội đã cùng nhau đi qua mưa bom bão đạn.

Máy bay B-52 ngày đêm rải thảm xuống tuyến đường Trường Sơn.

Bom nổ rung chuyển núi rừng.

Khói lửa phủ kín những con đường hành quân.

Thế nhưng những bếp Hoàng Cầm vẫn đỏ lửa.

Những đoàn quân vẫn tiếp tục tiến về phía trước.

Và trong những đêm trực bếp, giữa tiếng côn trùng và hơi sương lạnh buốt của núi rừng, ông lại nhớ đến lời ru của mẹ năm nào:

"À ơi...
Con ơi có Đảng cầm tay,
Sớm hôm bưng bát cơm đầy chớ quên.
Lời Bác Hồ dạy con in,
Vì dân vì Đảng vì quyền tự do.
Làm gì cũng có giấc mơ,
Khó khăn khắc phục thi đua đến cùng..."

Lời ru ấy đã theo ông vượt suốt Trường Sơn.

Theo ông đi qua những năm tháng chiến tranh.

Và theo ông trở về trong ngày đất nước hòa bình.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, mỗi lần nhắc lại quãng đời tuổi trẻ, ông Nguyễn Hữu Hài vẫn luôn nói rằng mình không hề tiếc vì đã không trở thành pháo thủ như từng mơ ước.

Bởi sau tất cả, ông hiểu một điều rất giản dị:

Trong chiến tranh, người giữ bếp cũng đang giữ lấy sức mạnh của cả một đoàn quân.

Ngọn lửa trong bếp Hoàng Cầm năm ấy không chỉ làm chín những bữa cơm giữa đại ngàn Trường Sơn, mà còn sưởi ấm tình đồng đội, hun đúc ý chí chiến đấu và góp phần giữ vững mạch sống của tiền tuyến.

Có lẽ vì thế, ngọn lửa ấy chưa bao giờ tắt.

Nó vẫn cháy trong ký ức của người lính già Nguyễn Hữu Hài.

Và sẽ còn cháy mãi trong lòng những thế hệ hôm nay như một biểu tượng đẹp về sự cống hiến thầm lặng, nơi mỗi con người – dù ở bất cứ vị trí nào – đều có thể góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của dân tộc.