Phùng Chí Kiên – Người chiến sĩ cộng sản kiên trung và nhà chỉ huy quân sự tài ba

Đồng chí Phùng Chí Kiên, tên thật là Nguyễn Vĩ, sinh năm 1901 tại vùng đất Nghệ An giàu truyền thống cách mạng. Sớm giác ngộ lý tưởng cứu nước qua Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, năm 1926, ông bí mật sang Quảng Châu (Trung Quốc) dự lớp huấn luyện chính trị của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Nhận thấy tư chất nhạy bén và tinh thần nhiệt huyết của ông, Nguyễn Ái Quốc đã cử ông theo học tại Trường Quân sự Hoàng Phố. Tại đây, ông nhanh chóng khẳng định năng lực vượt trội về tổ chức và chỉ huy quân sự, được nhà trường ghi nhận là học viên xuất sắc, kỷ luật và tận tụy.

Sau biến cố chính trị năm 1927 khiến trường Hoàng Phố phải giải thể, Phùng Chí Kiên sát cánh cùng những người cộng sản Trung Quốc, trực tiếp tham gia cuộc Khởi nghĩa Quảng Châu và đảm nhiệm cương vị chỉ huy tại Khu xô viết Hải - Lục Phong. Đến tháng 3-1935, tại Đại hội lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Đông Dương ở Ma Cao, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và trực tiếp phụ trách Ban Chỉ huy Hải ngoại. Dù trải qua thời gian học tập tại Đại học Phương Đông (Liên Xô) hay những năm tháng hoạt động bí mật đầy thiếu thốn, hiểm nguy tại nước ngoài, ông luôn giữ vững bản lĩnh chính trị cao cùng năng lực kỹ thuật, quân sự sắc bén.

Năm 1936, ông về nước phối hợp cùng đồng chí Hà Huy Tập chỉ đạo phong trào đấu tranh đòi tự do, dân chủ tại Sài Gòn, trước khi trở lại Hương Cảng và sau đó chuyển đến Côn Minh (Trung Quốc). Tại Côn Minh, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, ông phụ trách công tác vận động Việt kiều, xuất bản báo chí tuyên truyền và là cầu nối quan trọng đưa nhiều cán bộ chủ chốt như Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp tiếp cận cơ quan đầu não cách mạng. Đầu năm 1941, đồng chí theo chân Bác Hồ về nước qua mốc Pác Bó (Cao Bằng), tích cực huấn luyện cán bộ và chuẩn bị lực lượng vũ trang cho căn cứ địa cách mạng.

Tại Hội nghị Trung ương 8 (tháng 5-1941), Phùng Chí Kiên tiếp tục được giao trọng trách Ủy viên Trung ương Đảng, trực tiếp chỉ huy Khu căn cứ Bắc Sơn - Võ Nhai kiêm Đội trưởng Đội Cứu quốc quân 1. Giữa lúc phong trào phát triển mạnh, thực dân Pháp mở đợt càn quét quy mô lớn nhằm xóa sổ cơ quan đầu não. Để bảo toàn lực lượng, ông đã mưu trí chỉ huy đơn vị phá vây và tổ chức rút lui. Trong trận phục kích ác liệt của quân địch tại Ngân Sơn (Bắc Kạn) ngày 21-8-1941, đồng chí Phùng Chí Kiên đã dũng cảm chiến đấu đến giọt máu cuối cùng để yểm trợ cho đồng đội rút lui an toàn.

Sự hy sinh anh dũng cùng tài năng quân sự xuất sắc của đồng chí Phùng Chí Kiên đã trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, được Đảng, Nhà nước truy phong quân hàm cấp tướng và đời đời ghi nhớ công ơn.