Giữ sạch mạch máu thông tin đến hơi thở cuối cùng

Anh hùng Nguyễn Văn Giai (tức Hai Dần) sinh năm 1940, dân tộc Kinh, quê ở xã Song Liễu, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Khi hy sinh, đồng chí là chuẩn úy, tổ trưởng tổ cơ yếu B49/J22 tình báo Miền, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.


Tháng 12 năm 1960 Nguyễn Văn Giai xung phong nhập ngũ. Tháng 3 năm 1965, anh là tổ trưởng tổ cơ yếu cụm V4/B49.


Với công việc này Nguyễn Văn Giai luôn hoàn thành nhiệm vụ với trách nhiệm cao, năng động sáng tạo, tổ của anh đã vận dụng kỹ thuật mật mã để đảm bảo bí mật đề phòng địch giải mã; đồng thời, nghiên cứu rút ngắn các bảng điện tạo điều kiện cho việc liên lạc nhanh, thông suốt. Để đảm bảo an toàn cho lưới tình báo, Nguyễn Văn Giai đã có phát minh loại mật mã thay thế, khóa ngẫu nhiên nửa chữ nửa số. Đây là 2 loại mật mã tình báo rất phức tạp, đòi hỏi trình độ tính cơ mật cao. Trong thời kỳ chuẩn bị cho Tổng tiến công 1968, anh đã dịch và chuyển hàng trăm bức công điện an toàn, bí mật và giữ liên lạc thông suốt. Các tin chiến thuật, chiến lược khác được dịch mã kịp thời phục vụ đắc lực cho lãnh đạo chỉ huy tác chiến.


Tối ngày 26 tháng 12 năm 1968, trong khi đơn vị Nguyễn Văn Giai đang tổ chức liên lạc thì quân địch bất ngờ càn vào ấp. Tình huống bất ngờ làm anh em không kịp đối phó. Anh đã quyết định hủy tài liệu mật mã và chiến đấu chống địch. Hủy tài liệu xong, Nguyễn Văn Giai cùng đồng đội chiến đấu và anh đã hy sinh.


Anh được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng nhì và nhiều bằng khen, giấy khen các loại.


Ngày 31 tháng 7 năm 1998, Nguyễn Văn Giai được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.