Giữ vững căn cứ Ô Tà Sóc

Nằm nép mình bên sườn Núi Dài, căn cứ Ô Tà Sóc từ lâu đã trở thành biểu tượng của ý chí kiên cường của quân và dân An Giang trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Theo tiếng Khmer, "Ô Tà Sóc" có nghĩa là "suối ông Sóc" – một con suối nhỏ bắt nguồn từ đỉnh núi, len lỏi qua những vách đá rồi đổ xuống chân núi. Nhưng trong những năm tháng chiến tranh, cái tên ấy còn gắn với một căn cứ cách mạng nổi tiếng, nơi Tỉnh ủy An Giang đặt cơ quan lãnh đạo từ những năm 1962–1967. Địa hình Ô Tà Sóc vô cùng hiểm trở. Những dãy đá chồng lên nhau tạo thành vô số hang động tự nhiên. Rừng cây rậm rạp che kín các lối đi, còn những con suối nhỏ cung cấp nguồn nước quanh năm. Chính điều kiện ấy đã giúp cán bộ và lực lượng vũ trang xây dựng một căn cứ vững chắc giữa vùng Bảy Núi. Từ căn cứ này, nhiều chủ trương quan trọng của Tỉnh ủy An Giang được triển khai xuống các địa phương. Các ban quân sự, an ninh, dân vận, tuyên huấn, hậu cần… đều hoạt động trong những hang đá hoặc các lán nhỏ dựng kín dưới tán rừng. Cuộc sống vô cùng gian khổ. Ban ngày phải giữ bí mật tuyệt đối, ban đêm mới tranh thủ họp, chuyển công văn hoặc vận chuyển lương thực. Biết được vai trò chiến lược của Ô Tà Sóc, quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn nhiều lần mở các cuộc hành quân quy mô lớn nhằm tiêu diệt căn cứ. Máy bay liên tục ném bom xuống sườn Núi Dài. Pháo binh từ các cứ điểm chung quanh bắn cấp tập vào khu vực nghi có cơ quan cách mạng đóng quân. Có thời điểm, cả ngọn núi rung chuyển bởi tiếng bom và khói lửa. Thế nhưng, sau mỗi trận oanh kích, căn cứ vẫn đứng vững. Các chiến sĩ nhanh chóng sửa lại hầm trú ẩn, di chuyển tài liệu đến nơi an toàn rồi tiếp tục công việc. Người dân Khmer, Kinh và Hoa sống quanh vùng lặng lẽ tiếp tế từng bao gạo, từng gùi khoai, từng ống nước lên núi. Có người dẫn đường cho cán bộ qua các lối mòn bí mật, có người làm nhiệm vụ cảnh giới dưới chân núi để kịp thời báo động khi phát hiện địch. Trong ký ức của nhiều cựu chiến binh từng chiến đấu tại đây, điều khó khăn nhất không phải là bom đạn mà là sự thiếu thốn. Những bữa cơm chỉ có rau rừng, măng tre, củ rừng và ít gạo được chia đều cho từng người. Mùa khô, nước suối cạn dần, mỗi ca nước đều được sử dụng hết sức tiết kiệm. Dẫu vậy, không ai nản lòng. Mọi người đều tin rằng giữ được Ô Tà Sóc là giữ được "trái tim" của phong trào cách mạng An Giang. Có những ngày địch bao vây nhiều hướng, tưởng chừng không còn đường thoát. Nhưng nhờ thông thuộc địa hình và sự chở che của nhân dân, cán bộ vẫn bí mật cơ động qua các triền núi, tiếp tục duy trì sự lãnh đạo đối với phong trào cách mạng trong toàn tỉnh. Suốt những năm tháng ác liệt ấy, Ô Tà Sóc không chỉ là nơi trú quân mà còn là biểu tượng của ý chí "bám núi, bám dân, bám căn cứ". Từ đây, nhiều đơn vị xuất quân làm nhiệm vụ; cũng từ đây, nhiều quyết sách quan trọng được ban hành, góp phần giữ vững phong trào cách mạng ở vùng Bảy Núi và An Giang. Sau ngày đất nước thống nhất, căn cứ Ô Tà Sóc được gìn giữ và tôn tạo. Năm 2002, nơi đây được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia, trở thành địa chỉ đỏ để giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay. Ngày nay, bước chân trên con đường tầm vông dẫn vào căn cứ, nghe tiếng suối róc rách giữa núi rừng yên bình, ít ai hình dung rằng nơi đây từng hứng chịu biết bao bom đạn. Nhưng chính sự bình yên ấy là minh chứng rõ nhất cho sự hy sinh của những người đã sống, chiến đấu và bảo vệ Ô Tà Sóc. Căn cứ năm xưa không chỉ là một địa danh lịch sử mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, của ý chí bất khuất và của sức mạnh đoàn kết giữa quân với dân trên vùng đất An Giang anh hùng.