GIỮA BUÔN MA THUỘT – BẢN LĨNH NGƯỜI LÍNH TRONG MÙA XUÂN ĐẠI THẮNG

Trong dòng chảy lịch sử của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, chiến dịch Tây Nguyên giữ vị trí mở màn có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng. Trận đánh Buôn Ma Thuột không chỉ tạo ra bước ngoặt về quân sự mà còn làm rung chuyển toàn bộ thế phòng thủ của đối phương trên chiến trường miền Nam. Trong thắng lợi chung ấy, mỗi cán bộ, chiến sĩ đều có một phần trách nhiệm, dù ở vị trí trực tiếp chiến đấu hay thực hiện nhiệm vụ bảo đảm phía sau. Ông Lại Văn Thử – khi đó là cán bộ nguồn Ban Chính trị Sư đoàn 316 – là một trong những người như vậy.

Khi chiến dịch bắt đầu, Sư đoàn 316 được giao nhiệm vụ quan trọng trong đội hình tiến công. Là cán bộ nguồn của Ban Chính trị, ông Thử thuộc lực lượng dự bị bổ sung cho các đơn vị khi có tổn thất lớn. Đó là vị trí đòi hỏi sự sẵn sàng cao độ cả về bản lĩnh chính trị lẫn tinh thần chiến đấu.

Khoảng 12 giờ đêm, sau khi các mũi tiến công giành thắng lợi tại Buôn Ma Thuột, đơn vị của ông nhận lệnh tổ chức tiếp nhận và canh giữ hơn một nghìn tù binh, bao gồm sĩ quan cấp tá, hạ sĩ quan và binh lính mới nhập ngũ.

Tình huống đặc biệt phức tạp: lực lượng canh gác mỏng, địa điểm tạm giữ chật hẹp, số tù binh đông gấp nhiều lần quân số quản lý. Ông Thử tổ chức ổn định đội hình, yêu cầu tù binh ngồi hoặc nằm xuống theo hàng, bố trí lực lượng canh gác vòng ngoài, bảo đảm trật tự tuyệt đối.

Sáng hôm sau, đơn vị dựng hàng rào tạm bằng cây rừng và tiến hành phân loại tù binh theo cấp bậc để quản lý chặt chẽ. Việc làm này góp phần hạn chế nguy cơ kích động, móc nối trong nội bộ.

Từ 6 giờ sáng, bộ đội tổ chức nấu cơm, nắm thành từng phần. Đến khoảng 10 giờ, mỗi người – cả quân ta lẫn tù binh – đều được phát một nắm cơm kèm muối rang. Sự đối xử đúng chính sách thể hiện tính nhân văn của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nhiệm vụ canh giữ kéo dài gần một tháng, đòi hỏi sự tỉnh táo và kỷ luật nghiêm ngặt. Có thời điểm tù binh hoang mang tìm cách trốn chạy, lực lượng canh gác phải kịp thời khống chế, giữ vững trật tự.

Ông Thử nhận định rằng quản lý tù binh là mắt xích quan trọng trong toàn bộ chiến dịch, góp phần củng cố thắng lợi quân sự và bảo đảm an toàn lực lượng.

Sau khi hoàn tất phân loại, số tù binh được bàn giao theo lệnh cấp trên. Ký ức Buôn Ma Thuột trở thành dấu ấn sâu sắc trong cuộc đời người lính.

Ngày nay, với cương vị Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh tổ dân phố số 2, phường Tân Phong, ông vẫn giữ tinh thần trách nhiệm của người cán bộ năm xưa. Những nhiệm vụ thầm lặng trong mùa Xuân đại thắng đã góp phần làm nên thắng lợi trọn vẹn của dân tộc.