Giữa lửa và đường
.
Giữa miền núi Tây Bắc yên bình và thơ mộng có một người phụ nữ tuổi cao nhưng trí nhớ vẫn còn minh mẫn lạ thường. Bà là Nguyễn Thị Thoa, sinh ngày 13 tháng 8 năm 1945, một trong những người con ưu tú đã sẵn sàng rời quê hương khi còn rất trẻ, để bước vào hành trình dựng xây Tổ quốc bằng cả sức lực và lòng yêu nước nồng nàn.
Mới 17 tuổi, khi bạn bè cùng trang lứa còn đang sống trong vòng tay gia đình, bà Thoa đã bắt đầu cuộc sống lao động vất vả với công việc công nhân làm đường. Từ rất sớm, bà đã thể hiện phẩm chất chịu thương, chịu khó và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì tập thể.
Năm 1962, khi đoàn công tác của Bộ Giao thông vận tải về xã Xuân Giang, tỉnh Nam Định tuyển công nhân lên Tây Bắc làm đường, bà Thoa lúc đó mới 17 tuổi đã không ngần ngại xung phong đi làm công nhân làm đường. Lý tưởng sống của bà lúc bấy giờ thật giản dị nhưng cao đẹp: “Đất nước cần, mình đi.” Đoàn công nhân do đồng chí Phan Trọng Tuệ – cán bộ Văn phòng Bộ Giao thông vận tải – làm trưởng đoàn, đã đón bà cùng nhiều thanh niên khác lên vùng núi Lai Châu. Tại đây, đoàn sáp nhập vào Công trường 426, nhận nhiệm vụ đặc biệt: sang Lào làm đường từ Tây Trang đến gần Phông Sa Lì một vùng núi rừng hiểm trở và hoang vu. Bà Thoa cùng đồng đội đã trải qua những tháng ngày gian khó trên đất bạn: làm đường giữa núi cao vực sâu, chống chọi với bệnh tật, sốt rét rừng, thiếu thốn đủ bề. Thế nhưng không ai bỏ cuộc, bởi trong tim họ luôn sáng ngời tình đoàn kết và tình yêu nước nồng nàn.
Đến năm 1965, bà Thoa trở về nước, tiếp tục tham gia vào đội xung kích lấp hố bom trong chiến tranh chống Mỹ. Những địa danh như Đèo Pha Đin, cầu Nậm Mức, cầu Xuân Tre, Đèo Hoa, Mường Ẳng... là nơi bà cùng đồng đội ngày đêm bám trụ, bất chấp hiểm nguy từ bom đạn. Khi máy bay Mỹ vừa rút, là lúc các đội TNXP lao ra hiện trường, lấp hố bom, sửa đường, đảm bảo mạch giao thông được thông suốt phục vụ cho hậu phương và tiền tuyến.
Những đêm trắng ngủ rừng, những lần ăn cơm bên miệng hố bom còn nóng, hay khoảnh khắc đồng đội ngã xuống trước mắt mình, tất cả đã in đậm trong tâm trí bà Thoa như những ký ức không thể nào quên.
Hơn 60 năm trôi qua, giờ đây bà Nguyễn Thị Thoa sống bình dị giữa nơi núi rừng Lai Châu yên bình, nhưng câu chuyện đời bà vẫn là một biểu tượng sống động về lòng yêu nước, tinh thần xung phong, và sự hy sinh thầm lặng của thế hệ Thanh niên xung phong năm xưa. Ở bà, người ta thấy được hình ảnh đẹp đẽ của người phụ nữ Việt Nam: bình dị mà kiên cường, lặng lẽ mà vĩ đại.
