GIỮA TRƯỜNG SƠN – NHỮNG NGÀY ĐÓI, NHỮNG ĐÊM HÁT

Bác Đặng Đình Nhu, sinh năm 1952, quê Đức Thọ, Hà Tĩnh, thường nói rằng: nếu phải chọn một ký ức để kể về đời lính, bác sẽ kể về những ngày ở rừng Trường Sơn – nơi gian khổ đến tận cùng, nhưng cũng là nơi con người sống với nhau chân thành và lạc quan nhất.

Những năm đầu thập niên 1970, khi mới ngoài hai mươi tuổi, bác hành quân vào Trường Sơn. Rừng sâu hun hút, cây cối rậm rạp đến mức ánh nắng cũng khó lọt xuống mặt đất. Con đường mòn chỉ đủ một người đi, trơn trượt, vắt bám đầy chân, muỗi vo ve không dứt.

Cái đói là điều ám ảnh nhất.

Có những ngày hành quân dài, mỗi người chỉ còn lại một nắm cơm vắt khô cứng. Ăn từng miếng nhỏ, nhai thật lâu để đỡ đói. Có hôm hết sạch lương thực, phải đào củ rừng, hái rau dại cầm hơi. Nước suối có lúc đục ngầu, vẫn phải uống.

“Đói đến mức nhìn thấy gì xanh xanh cũng muốn ăn” – bác cười, nhưng nụ cười ấy vẫn còn nguyên sự nhọc nhằn của năm tháng cũ.

Rồi đến sốt rét rừng.

Căn bệnh ám ảnh gần như tất cả những người lính Trường Sơn. Những cơn sốt đến bất ngờ, người run lên bần bật, răng va vào nhau lập cập. Ban ngày sốt cao, mồ hôi đầm đìa, ban đêm lại lạnh thấu xương.

Có người đang đi phải dừng lại giữa đường, tựa vào gốc cây mà run. Có người vừa khỏi sốt lại tiếp tục hành quân, người gầy rộc đi, mắt trũng sâu.

Nhưng lạ thay, giữa tất cả những gian khổ ấy, người lính vẫn không bi quan.

Đêm xuống, khi đơn vị dừng chân, họ nhóm một bếp lửa nhỏ, đủ để sưởi ấm và nấu chút gì đó ăn tạm. Rồi có người cất tiếng hát.

Ban đầu chỉ là một giọng. Sau đó, cả nhóm hòa theo.

Những bài hát về quê hương, về ngày chiến thắng, về người mẹ, người yêu nơi xa… vang lên giữa rừng sâu.

Không có nhạc đệm.

Không có sân khấu.

Chỉ có tiếng hát mộc mạc, nhưng đầy niềm tin.

Bác Nhu kể, có những đêm vừa hát xong, ai cũng im lặng một lúc. Không phải vì buồn, mà vì mỗi người đều đang nghĩ về một nơi nào đó rất xa – nơi có gia đình, có mái nhà, có cuộc sống yên bình mà họ đang tạm rời xa.

Nhưng rồi sáng hôm sau, họ lại tiếp tục hành quân.

Vẫn con đường ấy.
Vẫn cái đói, cái rét, cái sốt rét rừng.
Nhưng bước chân không dừng lại.

“Chúng tôi không nghĩ nhiều về khó khăn. Chỉ nghĩ làm sao để đi tiếp, để hoàn thành nhiệm vụ.” – bác nói.

Có lẽ chính sự lạc quan ấy đã giúp họ vượt qua tất cả.

Giữa rừng Trường Sơn khắc nghiệt, người lính vẫn biết cười, biết hát, biết chia nhau từng ngụm nước, từng nắm cơm. Chính điều đó đã tạo nên sức mạnh – một sức mạnh không chỉ đến từ ý chí, mà còn từ tình người.

Hôm nay, khi kể lại, bác Đặng Đình Nhu không nhấn mạnh vào gian khổ, mà nhắc nhiều hơn đến những tiếng hát năm xưa.

Bởi với bác, đó không chỉ là ký ức.

Mà là minh chứng rằng:

Ngay trong những ngày tháng khắc nghiệt nhất, con người vẫn có thể sống lạc quan – và chính điều đó đã giúp họ đi hết con đường Trường Sơn.