GS.BS ĐẶNG VĂN NGỮ – NGƯỜI THẦY THUỐC ANH HÙNG

Sinh năm 1910 tại Thừa Thiên Huế, sớm bộc lộ tài năng xuất chúng, bác sĩ Đặng Văn Ngữ từng có thời gian dài du học và làm việc tại Nhật Bản (trường Đại học Tokyo). Vào cuối những năm 1940, khi sở hữu những điều kiện vật chất và môi trường nghiên cứu khoa học "trong mơ" tại nước ngoài, ông vẫn luôn hướng về Tổ quốc đang chìm trong khói lửa chiến tranh.

Năm 1949, đáp lại tiếng gọi thiêng liêng của dân tộc, ông quyết định từ bỏ mọi danh vị cao quý ở trời Tây để vượt trùng dương về nước, trực tiếp lên chiến khu Việt Bắc tham gia kháng chiến. Cùng với các Giáo sư Hồ Đắc Di, Tôn Thất Tùng, ông là một trong những "cây đại thụ" đặt những viên gạch hồng đầu tiên xây dựng nên Trường Đại học Y khoa kháng chiến và đặt nền móng cho ngành ký sinh trùng học Việt Nam.

Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ, giữa muôn vàn thiếu thốn về thuốc men, bác sĩ Đặng Văn Ngữ đã thực hiện một công trình chấn động: nghiên cứu và sản xuất thành công thuốc kháng sinh penicillin từ giống nấm mà ông mang theo từ Nhật Bản. Loại kháng sinh tự chế này (thường được đồng đội gọi thân thương là "nước lọc penicillin") đã cứu sống hàng vạn thương binh, giúp 80% người bị thương tránh được nguy cơ cưa chân tay, nhanh chóng hồi phục để trở lại chiến trường.

Đến cuộc kháng chiến chống Mỹ, năm 1967, dẫu tuổi đã cao, ông vẫn xung phong ra chiến trường miền Nam ác liệt để trực tiếp nghiên cứu về vắc-xin phòng chống sốt rét. Ngày 1 tháng 4 năm 1967, trong một trận oanh tạc bằng bom B52 tại chiến trường, căn hầm nghiên cứu của ông trực tiếp trúng đạn. Vị giáo sư tận tụy đã ngã xuống khi chưa kịp hoàn thành tâm nguyện lớn lao với đồng bào.

Sự ra đi đột ngột của ông để lại nỗi tiếc thương vô hạn cho gia đình và đồng đội. Do hoàn cảnh chiến tranh ác liệt lúc bấy giờ, ngôi mộ của ông nằm lặng lẽ giữa đại ngàn Trường Sơn suốt hơn hai mươi năm trời đằng đẵng, với tấm biển nhôm khắc vội sơ sài. Phải nhờ đến sự tình cờ của người tiều phu và sự kiên trì của gia đình, đặc biệt là người con trai – NSND Đặng Nhật Minh, hài cốt của ông mới được tìm thấy và đưa về yên nghỉ tại quê nhà.

Cả cuộc đời của Giáo sư Đặng Văn Ngữ là minh chứng sống động cho hình ảnh một "nhà khoa học vô sản" đúng nghĩa: không màng danh lợi cá nhân, không vụ lợi vật chất, chỉ có một tình yêu khoa học và tình thương yêu con người vô hạn.

Cuộc đời của Giáo sư, Bác sĩ Đặng Văn Ngữ là một bản anh hùng ca đẹp đẽ về lòng dấn thân và tinh thần phụng sự Tổ quốc. Tên tuổi của ông không chỉ gắn liền với những thành tựu y học vĩ đại mà còn sống mãi trong trái tim các thế hệ thầy thuốc và nhân dân Việt Nam, mãi là ngọn lửa truyền cảm hứng về tinh thần sống đẹp, sống có ích cho thế hệ trẻ hôm nay.