GS - BS Tôn Thất Tùng
GS - BS Tôn Thất Tùng (1912-1982). Ông sinh ra ở Thanh Hóa nhưng quê gốc ở cố đô Huế. Ông xuất thân từ Qúy tộc nhà Nguyễn.
Ông đã sáng tạo ra phương pháp cắt gan khô - một thành tựu có ý nghĩa bước ngoặt trong y học và được thế giới đánh giá cao. Ông là người thầy đào tạo nhiều thế hệ bác sĩ cho trường Đại học Y Hà Nội, đặc biệt trong thời kháng chiến chống Pháp.Năm 1940 (khi 28 tuổi), ông bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ y khoa tại Pháp (một điều rất hiếm có lúc bấy giờ đối với người Việt). Ít lâu sau đó, ông cùng với Giáo sư Mayer-May (một Giáo sư người Pháp gốc Do Thái làm việc tại Hà Nội vào thời điểm đó) trình bày bản Báo cáo về trường hợp cắt gan “có quy phạm” đầu tiên tại Viện Hàn lâm Phẫu thuật Paris.Giáo sư Tôn Thất Tùng có may mắn được gặp Bác Hồ lần đầu tiên trong những ngày sôi động của Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 ở Hà Nội. Một ngày nọ, ông được gọi gấp đến Bắc Bộ phủ để chữa bệnh cho một đồng chí mà ông chưa biết là ai, khi gặp ông mới biết đó là Chủ tịch Hồ Chí Minh.Sau này ông viết lại: “Bước vào phòng, tôi gặp một ông già gầy xanh, nhưng có đôi mắt rất sáng. Đó là Bác Hồ kính yêu của chúng ta. Và từ cuộc gặp gỡ đầu tiên đó, tâm hồn tôi đã chuyển biến theo cách mạng, dưới ánh sáng của đôi mắt Bác Hồ” .Năm 1961, tại Bệnh viện Việt-Đức, Giáo sư Tôn Thất Tùng thực hiện ca phẫu thuật cắt thùy gan phải của một người bị bệnh ung thư chỉ mất có 6 phút. Năm 1962, ông tiến hành thêm 50 trường hợp khác và đã gây một tiếng vang lớn trên toàn thế giới trong lĩnh vực Y khoa. Báo chí nước ngoài gọi đó là "Phương pháp cắt gan mới" (sau này còn được gọi là Phương pháp “Tôn Thất Tùng”). Năm 1977, Giáo sư Tôn Thất Tùng được Viện Hàn lâm Phẫu thuật Paris tặng Huy chương Lannelongue - Huy chương chỉ tặng 5 năm một lần cho người phẫu thuật giỏi nhất.Ông là gười đầu tiên nghiên cứu về dioxin ở Việt Nam.Qua nghiên cứu trên 836 trường hợp, GS Tôn Thất Tùng phát hiện ảnh hưởng của chất độc da cam/dioxin tới thế hệ sau trên các phương diện thần kinh học, phôi thai học, di truyền học và bệnh lý thần kinh... Công trình có ảnh hưởng sâu sắc tới quốc tế, buộc Chính phủ Mỹ phải chính thức đặt vấn đề nghiên cứu các tác hại của chất diệt cỏ đối với những cựu binh sĩ Mỹ từng tham chiến ở Việt Nam.Trong những chuyến công tác tại Tây Âu, Mỹ, ông đều dành một thời lượng nhất định để đề cập đến vấn đề này với các nhà khoa học, thậm chí với giọng điệu rất đanh thép.Ông được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Bộ Y tế khi tròn 35 tuổi. Nhưng những cuộc họp hành chính, những chồng công văn giấy tờ khiến "đôi bàn tay vàng" cảm thấy tù túng. Ông nhận ra: "Chỗ của mình là ở bên cạnh bệnh nhân, không phải trên ghế quan trường".Năm 1961, ông xin từ chức Thứ trưởng để quay về làm Giám đốc Bệnh viện Việt Đức, trực tiếp cầm dao mổ. Chính nhờ quyết định "buông bỏ" danh vọng ấy, hàng ngàn thương bệnh binh đã được cứu sống, và thế giới mới có một huyền thoại Tôn Thất Tùng trọn vẹn. Ngay cả khi Bác Hồ mất, người ta vẫn thấy ông gục khóc bên giường bệnh – sự bất lực đau đớn của một thiên tài đã cố gắng đến hơi thở cuối cùng.Con trai của ông là Viện sỹ Tôn Thất Bách, là Nhà giáo Nhân dân, Viện sỹ nhiều viện khoa học danh tiếng. Ông là người có "Bàn tay vàng", thực hiện thành công nhiều ca phẫu thuật về gan và tim nổi tiếng trong nước và trên thế giới.Tên của G.S Tôn Thất Tùng đã được đặt cho nhiều con đường ở nhiều thành phố lớn, trong đó có con đường chạy qua cổng trường Đại học Y khoa Hà Nội.



