" Gương sáng Phạm Ngọc Đa"

Phạm Ngọc Đa sinh năm 1938 tại thông Phác Xuyên, xã Bạch Đằng, huyện Tiên Lãng, tỉnh Kiến An (nay thuộc thành phố Hải Phòng) trong một gia đình lao động nghèo, cha là thợ mộc, mẹ làm thuê kiếm sống nuôi hai chị em. Những năm Pháp thuộc, dưới ách thực dân phong kiến cuộc sống khó khăn, gia đình Đa phải phiêu bạt nên đất Bắc Giang kiếm sống. Sau Cách mạng tháng 8, mẹ Đa dắt díu hai con trở về quê cũ.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, lên 8 tuổi Phạm Ngọc Đa đã mồ côi cả cha lẫn mẹ. Để kiếm sống, hai chị em Phạm Ngọc Đa phải đi ở cho địa chủ. 15 tuổi, Phạm Ngọc Đa đã trở thành đội viên du kích của xã, làm giao liên, trinh sát và trực tiếp tham gia chiến đấu. Việc nào được giao, Phạm Ngọc Đa cũng hăng hái làm tròn.

Cuối tháng 8 năm 1953, thực dân Pháp huy động một lực lượng lớn quân Pháp và tay sai, mở trận càn Cờ - lốt tiến công, bao vây khu căn cứ du kích Tiên Lãng, càn quét vào các làng, xã, trong đó, có xã Bạch Đằng. Do chênh lệch lực lượng, nên sau khi tiêu diệt được một số lính Pháp và ngụy, đội du kích xã phải rút vào hầm bí mật để bảo toàn lực lượng. Phạm Ngọc Đa và các đội viên thiếu niên đã giúp dân sơ tán, ngụy trang các hầm bí mật và rút xuống sau cùng. Quân địch tràn vào làng. Một tình huống bất ngờ xảy ra: khẩu súng cối của địch đặt ngay trên nóc hầm của Đa. Khi chúng bắn, đất nóc hầm bị lún. Bọn địch phát hiện, bắt được Phạm Ngọc Đa cùng 4 cán bộ, du kích khác. Chúng mua chuộc, dụ dỗ, rồi tra khảo, đánh đập, bắt Phạm Ngọc Đa phải chỉ chỗ các hầm bí mật. Dù bị địch đánh đập dã man nhưng Phạm Ngọc Đa vẫn không khai nửa lời. Biết không khuất phục được Đa, chúng hèn hạ chặt tay, chặt chân, mổ bụng, moi gan em. Phạm Ngọc Đa vẫn cắn răng chịu đựng, giữ trọn lòng trung với nước, hiếu với dân cho đến khi tắt thở.

Khí phách kiên cường và sự hy sinh anh dũng của Phạm Ngọc Đa làm xúc động bao thế hệ người dân và thanh, thiếu niên Hải Phòng. Tên tuổi của Phạm Ngọc Đa đã đi vào các tác phẩm văn học và qua bài hát mang tên “Gương sáng Phạm Ngọc Đa”. Năm 1997, Phạm Ngọc Đa được công nhận là liệt sĩ và được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.