HÀ HUY GIÁP NGƯỜI CHIẾN SĨ CỘNG SẢN KIÊN TRUNG CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM

Đồng chí Hà Huy Giáp (tên gọi khác: Giao, Huy), sinh ngày 4 tháng 4 năm

1908, quê quán xã Sơn Thịnh, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Ủy viên Thường vụ Xứ ủy Nam Kỳ - Bí thư Đặc Uỷ miền Hậu Giang.

Ông là nhà hoạt động cách mạng Việt Nam, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa II, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III; từng giữ các chức vụ quan trọng như Phó Ban Tuyên huấn

Trung ương, Thứ trưởng Bộ Giáo dục, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Phó Ban Nghiên cứu Lịch sử Đảng.

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, đồng chí Hà Huy Giáp là một cán bộ lãnh đạo kiên trung, tiêu biểu cho lớp trí thức mác-xít tiền bối, gắn bó chặt chẽ giữa hoạt động thực tiễn cách mạng với công tác tư tưởng, văn hóa và giáo dục. Một chiến sĩ cộng sản tiêu biểu trong bối cảnh lịch sử thời hoa lửa

Hà Huy Giáp là một trong những nhà cách mạng tiền bối, cán bộ lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, trưởng thành trong phong trào cách mạng những năm đầu thế kỷ XX. Cuộc đời hoạt động của ông gắn liền với những giai đoạn khốc liệt nhất của phong trào cách mạng Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám năm 1945 – giai đoạn lịch sử thường được gọi là thời hoa lửa, khi lý tưởng cách mạng được tôi luyện trong gian khổ, hi sinh và thử thách ngặt nghèo.

Từ thanh niên yêu nước đến người chiến sĩ mác-xít

Trong những năm 1927–1930, Hà Huy Giáp rời quê hương vào Sài Gòn – Chợ Lớn, trực tiếp tham gia phong trào công nhân và phong trào yêu nước đang phát triển mạnh mẽ. Ông sớm tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin, trở thành một trong những cán bộ mác-xít kiên định, tích cực tham gia xây dựng tổ chức Đảng và phong trào quần chúng tại Nam Bộ.

Theo các tài liệu của Báo Nhân Dân và Báo Sài Gòn Giải Phóng, Hà Huy Giáp từng giữ nhiều trọng trách trong Xứ ủy Nam Kỳ, trực tiếp chỉ đạo công tác tuyên truyền, tổ chức và xây dựng cơ sở cách mạng trong điều kiện bị thực dân Pháp khủng bố gắt gao.

Thời hoa lửa – lao tù và khí tiết cách mạng

Thời hoa lửa trong cuộc đời đồng chí Hà Huy Giáp gắn liền với những năm tháng đấu tranh quyết liệt và lao tù khắc nghiệt. Trong phong trào cách mạng 1930–1931, ông bị thực dân Pháp bắt, đưa ra xét xử và kết án khổ sai, sau đó bị đày ra Côn Đảo – nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian”.

Theo bài viết “Hà Huy Giáp – tấm gương sáng về học tập và làm theo đạo đức Bác Hồ” (Báo Nhân Dân), trong nhà tù đế quốc, dù phải chịu đựng những cực hình tra tấn dã man, Hà Huy Giáp vẫn giữ vững khí tiết người cộng sản. Tại các phiên tòa, ông đã dũng cảm tố cáo bản chất phi nghĩa của chế độ thực dân, khẳng định con đường đấu tranh vì độc lập dân tộc và quyền sống của nhân dân Việt Nam.

Trong lao tù, ông cùng các chiến sĩ cộng sản khác biến nhà tù thành trường học cách mạng, tổ chức sinh hoạt Đảng, truyền bá lý luận cách mạng, giữ vững niềm tin vào thắng lợi tất yếu của sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Vai trò trong chuẩn bị Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945

Sau khi được trả tự do, ông nhanh chóng trở lại hoạt động cách mạng. Theo các tư liệu tuyên truyền lịch sử của Ban Tuyên giáo và Báo Đồng Nai, ông là một trong những cán bộ chủ chốt tham gia chuẩn bị lực lượng cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 tại Nam Bộ, đặc biệt là khu vực Biên Hòa và các tỉnh lân cận.

Sự lãnh đạo kịp thời, kiên quyết của ông cùng các đồng chí trong Xứ ủy Nam Kỳ đã góp phần quan trọng vào thắng lợi giành chính quyền của nhân dân Nam Bộ trong những ngày lịch sử mùa thu năm 1945.

Người cán bộ tận tụy trong sự nghiệp xây dựng đất nước

Sau Cách mạng Tháng Tám, đồng chí Hà Huy Giáp tiếp tục được Đảng và Nhà nước tin cậy giao nhiều trọng trách. Trên các cương vị công tác, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục – đào tạo và công tác tư tưởng, ông luôn thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần trách nhiệm cao, phong cách làm việc khoa học, gần gũi quần chúng, lối sống giản dị và mẫu mực.

Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Hà Huy Giáp là biểu tượng tiêu biểu của thế hệ cách mạng Việt Nam – những con người đã dấn thân trọn vẹn trong thời hoa lửa của dân tộc, góp phần đặt nền móng cho thắng lợi của cách mạng Việt Nam và sự nghiệp xây dựng đất nước sau này.

Tài liệu tham khảo:

[1]. Báo Nhân dân, “Hà Huy Giáp, tấm gương sáng về học tập và làm theo đạo đức Bác Hồ”, https://nhandan.vn/ha-huy-giap-tam-guong-sang-ve-hoctap-va-lam-theo-dao-duc-bac-ho-post491447.html, Ngày 02/04/2008. [2]. Báo Sài Gòn Giải Phóng, “Hà Huy Giáp – một chiến sĩ mác-xít nhiệt thành, một nhà tư tưởng kiên định”, https://www.sggp.org.vn/ha-huy-giapmot-chien-si-mac-xit-nhiet-thanh-mot-nha-tu-tuong-kien-dinhpost296864.html?utm_source=chatgpt.com, Ngày 03/12/2005.

[3]. Sự kiện và nhân chứng, báo quân đội nhân dân, “Nhân cách Hà Huy

Giáp”,https://sknc.qdnd.vn/nhan-vat/nhan-cach-ha-huy-giap-501399, Ngày 13/04/2019.

[4]. Tuyển tập Hà Huy Giáp, Bộ Văn hóa - Thông tin, 1998.

Tác giả: Ths. Nguyễn Thanh Phong