HÀ NỘI 60 NGÀY ĐÊM KHÓI LỬA – "QUYẾT TỬ CHO TỔ QUỐC QUYẾT SINH"

Cuộc chiến đấu 60 ngày đêm bảo vệ Thủ đô (12/1946 – 02/1947) là một trang sử chói lọi về tinh thần quả cảm và sự sáng tạo vô bờ bến của quân dân Hà Nội. Khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, tương quan lực lượng giữa hai bên là cực kỳ chênh lệch. Quân Pháp tập trung khoảng 6.500 quân tinh nhuệ, được trang bị 40 xe tăng, 19 máy bay và hàng trăm xe quân sự, chiếm giữ các vị trí then chốt như thành Hà Nội, Bưu điện, sân bay Gia Lâm.... Trong khi đó, lực lượng vũ trang Hà Nội chỉ có vỏn vẹn khoảng 2.000 cây súng trường cũ kỹ, vài khẩu trung liên, vũ khí chống xe tăng chỉ là mìn tự tạo và bom ba càng, cùng lựu đạn tự chế chất lượng kém.

Thế nhưng, chính trong gian khổ, trí tuệ chiến tranh nhân dân đã phát huy tác dụng. Bộ đội Thủ đô sáng tạo ra các nhóm “bắn tỉa săn Tây”, dùng chai xăng đánh xe tăng, dùng chai vôi bột, chai sỏi, pháo đùng để nghi binh. Toàn thành phố biến thành một "trận đồ bát quái": giường, tủ, bàn ghế được dựng thành chiến lũy trên phố, đục tường nhà thông nhau tạo thành hệ thống giao liên ngầm nguy hiểm. Ngay đêm 19/12/1946, trận đánh tại Bắc Bộ phủ đã diễn ra vô cùng ác liệt. Các quyết tử quân ôm bom ba càng lao thẳng vào xe tăng Pháp, ném bom và chai cháy từ cửa sổ khiến giặc hoảng loạn, diệt hàng trăm lính lê dương.

Điểm đỉnh của sự khốc liệt là trận đánh tại chợ Đồng Xuân từ ngày 11 đến 14/2/1947. Địch huy động hơn 400 quân tinh nhuệ, xe tăng, pháo binh và máy bay dội bom nát chợ cùng các phố Hàng Cót, Hàng Lược. Sáng 14/2, khi xe tăng địch xông vào sân bóng sau chợ, các chiến sĩ Tiểu đoàn 101 Quyết tử đã từ các gian hàng xông ra đánh giáp lá cà bằng dao, lưỡi lê, đẩy lui các đợt tấn công của Pháp. Trận Đồng Xuân ghi dấu ấn là trận đánh quy mô lớn nhất, dùng hỏa lực mạnh nhất, kéo dài nhất và gây thương vong nhiều nhất cho địch trong 60 ngày đêm.

Đến giữa tháng 2/1947, khi địa bàn thu hẹp, gạo và đạn dược sắp cạn, Trung đoàn Thủ đô nhận lệnh rút quân để bảo toàn lực lượng trường kỳ kháng chiến. Đêm 17/2/1947, quân ta lặng lẽ rút khỏi nội thành qua sông Hồng an toàn. Sau 60 ngày đêm kiên cường, quân dân Hà Nội đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: bảo vệ an toàn cho cơ quan đầu não của Đảng và Chính phủ tản cư, tiêu diệt hơn 2.000 lính Pháp, phá hủy hàng chục xe quân sự, tạo thời gian vàng cho cả nước bước vào cuộc kháng chiến lâu dài.