Hà Văn Nọa
Năm 1928, cậu bé Hà Văn Nọa chào đời trong một gia đình nghèo nhưng giàu truyền thống nghĩa khí tại làng Ngọc Hòa, xã Vĩnh Hòa, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương (nay là xã Ninh Giang, thành phố Hải Phòng). Từ nhỏ, Hà Văn Nọa đã nổi tiếng khỏe mạnh, nhanh nhẹn, mê rèn luyện võ nghệ và sớm mang trong mình nỗi căm hờn giặc giã bởi bao cảnh áp bức đè nặng lên quê hương.
Trong Chiến dịch Biên Giới 1950, Hà Văn Nọa, khi đó là chiến sĩ Tiểu đoàn Phủ Thông bị thương nặng ở cánh tay phải. Vết thương xé nát da thịt, xương vụn ra từng đoạn. Các bác sĩ đã cố giữ lại cánh tay cho người chiến sĩ trẻ nhưng không thành. Cuối cùng, họ buộc phải tháo khớp cánh tay phải để giữ lại mạng sống của anh.Hơn ba năm giữa núi rừng Việt Bắc, qua bao chiến dịch, hàng chục trận đánh, Hà Văn Nọa chưa từng lùi bước. Thù nhà, nợ nước chất chồng. Anh tự nhủ: “Còn một cánh tay, mình vẫn còn chiến đấu được”. Sau sáu tháng điều trị và rèn luyện, Hà Văn Noạ xin được trở lại đơn vị tiếp tục chiến đấu.Ngày 24 tháng 12 năm 1953, khi Đại đoàn 312 nhận lệnh lên đường tới Điện Biên Phủ, Hà Văn Nọa được giao chỉ huy Đại đội 243, Tiểu đoàn 11, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312.Cuối tháng 2 năm 1954, trong những đêm trinh sát chuẩn bị đánh Him Lam, Hà Văn Noạ dẫn các tổ bí mật nghiên cứu địa hình. Cứ điểm số 1 Him Lam là nơi mạnh nhất của địch, công sự kiên cố, hỏa lực dày đặc. Trong một đêm tối đặc quánh, dựa vào kinh nghiệm và trực giác của người lính trận, anh phát hiện nếu giữ hướng tiến công như kế hoạch, mũi chủ công sẽ lệch sang cứ điểm số 2 và sẽ bị hỏa lực điểm cao số 1 quét chéo. Sai lệch nhỏ có thể dẫn đến tổn thất lớn. Báo cáo của anh được Trung đoàn, rồi Đại đoàn kiểm tra, xác nhận và gửi lên Bộ Chỉ huy. Từ phát hiện ấy, Đại tướng Võ Nguyên Giáp quyết định lùi giờ nổ súng thêm 48 giờ.Trước giờ xung trận, tại dãy Tà Lèng, giữa hàng nghìn chiến sĩ nghiêm trang, lá cờ “Quyết chiến - Quyết thắng” được trao cho Đại đội 243. Người duy nhất được phép cầm lá cờ thiêng liêng bằng một tay ấy là Đại đội trưởng Hà Văn Nọa. Chiều 13 tháng 3, dưới lưới lửa dày đặc, ông dẫn đầu Đại đội 243 đánh chiếm điểm cao số 1. Đến 22 giờ 30, Him Lam hoàn toàn bị tiêu diệt, sớm hơn dự kiến 30 phút.Trong đợt tiến công thứ hai, Đại đội 243 một lần nữa gây bất ngờ lớn: từ đồi E đánh xuyên qua tiểu đoàn dù số 5, chia hai mũi thọc vào trận địa pháo và tiểu đoàn dù thuộc địa số 1, rồi bám trụ đến sát bờ sông Nậm Rốm suốt ngày hôm sau.Sáng 02 tháng 4, giữa khói lửa đặc quánh, đơn vị chỉ nghe được tin báo từ Hà Văn Noạ: “Báo cáo tiểu đoàn… lực lượng chúng tôi còn lại một tiểu đội. Chúng tôi đã hết đạn… Quyết chiến đấu đến hơi thở cuối cùng… Xe tăng đang ở trước mặt chúng tôi đây…”. Rồi tín hiệu mất hẳn.Hà Văn Nọa hy sinh khi mới 26 tuổi. Từ làng Ngọc Hòa bình dị đến chiến trường rực lửa, anh đã sống trọn vẹn một đời chiến sĩ, để lại dấu ấn bất tử trong chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.



