Hà Văn Xám – Bản Tình Ca Nghĩa Tình Việt - Lào

Năm 19 tuổi, chàng thanh niên người Thái Hà Văn Xám bước qua con suối đầu bản Poọng Tớ, mang theo nắm xôi nếp đượm tình quê của mẹ để đi vào vùng lửa đạn. Nhưng có lẽ lúc ấy, ông không ngờ rằng hành trình của mình sẽ viết nên một chương sử đẹp đẽ về nghĩa tình quốc tế trên đất bạn Lào.

Trong ký ức của người cựu binh ấy, đất nước Triệu Voi không chỉ có những cánh rừng xa lạ hay tiếng bom rung chuyển núi đồi, mà còn có những "bà mẹ Lào" lặng lẽ treo ống cơm lam trước lán bộ đội rồi lẳng lặng rời đi. Ông kể về những đêm mưa rừng xối xả, chân phồng rộp vì hành quân, nhưng lòng ấm lại khi nghe người chỉ huy Lào siết chặt tay nói: "Không có các anh, chúng tôi không trụ nổi".

Khốc liệt nhất là những lúc đào đất bằng tay trần để cứu lấy một người anh em Pathet Lào bị vùi lấp sau trận bom, hay những lần đứng lặng trước nấm mồ đắp vội của đồng đội bên sườn núi. Với ông Xám, chiến đấu trên đất bạn cũng chính là bảo vệ mái nhà sàn nơi quê mẹ, bởi tình hữu nghị Việt - Lào đã được gắn kết bằng thứ keo sơn bền chặt nhất: xương máu và lòng tin.

Hòa bình lập lại, ông trở về với bản làng, mang theo những vết sẹo như những tấm huy chương của lòng quả cảm. Giờ đây, bên bếp lửa bập bùng, ông vẫn thường bảo con cháu rằng người lính ra đi không phải để đòi hỏi ơn nghĩa, mà để gieo hạt giống hòa bình. Cuộc đời ông chính là một minh chứng sống động nhất: Chiến tranh có thể tàn phá mọi thứ, nhưng tình người và nghĩa đồng chí xuyên biên giới thì sẽ còn mãi với thời gian