Hai cha con cùng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh
Bay cùng chuyến bay thử của phi công Từ Đễ có một trong hai trung úy phi công ngụy. Sau khi lái máy bay hạ cánh lăn về sân đỗ, Từ Đễ tự tin giơ cao ngón tay cái lên, thông tin với mọi người là bay tốt.
Đến ngày 27-4, từ sân bay Đà Nẵng, Từ Đễ cùng đồng đội bay vào sân bay Phù Cát (Bình Định) để tìm kiếm thêm máy bay A-37, rồi bay thẳng vào sân bay Thành Sơn (Ninh Thuận), khẩn trương làm công tác tổ chức chuẩn bị chiến đấu đánh mục tiêu sân bay Tân Sơn Nhất. Thực hiện nhiệm vụ này, ta lập Phi đội Quyết Thắng, sử dụng 5 máy bay A-37, gồm: 1 máy bay chọn tại sân bay Đà Nẵng và 4 máy bay tốt nhất được chọn tại sân bay Phù Cát. Đội hình chiến đấu của Phi đội Quyết Thắng có 6 phi công, gồm: Nguyễn Thành Trung bay số 1; Từ Đễ bay số 2; Nguyễn Văn Lục, Phi đội trưởng bay số 3; Hoàng Mai Vượng và một phi công ngụy bay số 4 trên một máy bay; Hán Văn Quảng bay số 5.
Đại tá Từ Đễ nhớ lại: “Lúc đó, đồng chí Lê Văn Tri, Tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân trực tiếp giao cho Phi đội thực hiện nhiệm vụ đánh mục tiêu sân bay Tân Sơn Nhất. Tư lệnh yêu cầu Phi đội chỉ được đánh vào mục tiêu là bãi đỗ máy bay quân sự, không ném bom vào ga hàng không dân dụng, đường băng sân bay Tân Sơn Nhất (để dành đường rút, di tản cho địch, thể hiện sự nhân văn của cách mạng), Trại Davis (nơi có lực lượng ta đang ở đây) và không được để bom rơi vào nhà dân”.
Khoảng 16 giờ ngày 28-4-1975, Phi đội Quyết Thắng được lệnh xuất kích. Khi bay qua khu vực Bình Thuận, nhiều loạt pháo cao xạ từ mặt đất bắn lên (lực lượng của ta tại Bình Thuận tưởng máy bay địch nên đã tập trung hỏa lực bắn) nhưng rất may, máy bay không bị trúng đạn. Tập trung tư tưởng cao độ, bay tới Sài Gòn, mây quang, quan sát rõ mục tiêu. Nguyễn Thành Trung thông thạo địa hình, bay đầu dẫn đường, ra tín hiệu chỉ điểm mục tiêu. Theo ý định chiến đấu, các số bổ nhào, cắt bom, công kích chính xác mục tiêu. Những tiếng nổ làm rung chuyển Sài Gòn, các cột khói đen bốc cao cuồn cuộn. Khi bay về đến vị trí xuất phát, đèn báo sắp hết nhiên liệu, Từ Đễ ra tín hiệu cho Phi đội nhường mình hạ cánh trước. Khi hạ cánh, đưa máy bay vào đường lăn thì nhiên liệu cũng vừa hết.
Trận không kích sân bay Tân Sơn Nhất của Phi đội Quyết Thắng đã làm cho địch kinh hoàng và bất ngờ. Pháo cao xạ và không quân của địch không kịp phản ứng. Trận đánh chiến thuật đã tạo ra yếu tố chiến lược, làm địch hoang mang, hoảng loạn cực độ, đẩy nhanh quá trình tan rã, sụp đổ của ngụy quyền Sài Gòn, góp phần vào thắng lợi hoàn toàn của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
Cuộc trùng phùng cảm động
Khoảng 19 giờ ngày 28-4-1975, tại Bộ tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh ở mặt trận, lãnh đạo Tổng cục Hậu cần cho chiến sĩ liên lạc gọi điện cho đồng chí Từ Giấy, Phó cục trưởng Cục Quân nhu đến gặp gấp. Ông đến nơi thì được cho biết: Phi công Từ Đễ-con trai ông-trong Phi đội Quyết Thắng vừa dùng máy bay A-37 của địch ném bom vào sân bay Tân Sơn Nhất. “Vài ngày sau, tôi biết tin cha tôi cũng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh nhưng phải đợi đến khi chiến dịch toàn thắng, tôi mới gặp được cha tại sân bay Biên Hòa (Đồng Nai) vào ngày 4-5-1975. Giữa muôn vàn cờ đỏ sao vàng tung bay, hai cha con ôm chầm lấy nhau vỡ òa trong niềm vui chiến thắng, niềm tự hào, hạnh phúc trào dâng. Hai cha con động viên, hỏi thăm sức khỏe, tình hình, nhiệm vụ chiến đấu của nhau. Cha tôi luôn cương nghị, nhưng lúc ấy tôi thấy mắt ông ánh lên niềm vinh dự, tự hào vì hai cha con cùng góp sức vào Chiến dịch Hồ Chí Minh. Những hình ảnh, kỷ niệm sâu sắc, xúc cảm trào dâng ngày ấy vẫn in đậm mãi trong tâm trí tôi”, Đại tá Từ Đễ xúc động nói.Đại tá Từ Đễ quê ở Thường Tín, Hà Tây (nay là TP Hà Nội), ông tình nguyện nhập ngũ năm 1965. Với thành tích xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, năm 2015, ông vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đất nước thống nhất, ông tiếp tục tham gia, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quốc tế trên đất bạn Campuchia và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. Rời quân ngũ năm 2006, trở về cuộc sống đời thường, ông luôn sống khiêm nhường, gần gũi với mọi người và dành thời gian vẽ tranh. Đây là niềm đam mê trước ngày nhập ngũ mà ông chưa có điều kiện thực hiện. Ông còn tích cực nghiên cứu, sưu tầm, viết sách về tinh thần mưu trí, dũng cảm, sáng tạo của các phi công trong kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc, làm tài liệu truyền thụ kinh nghiệm huấn luyện, chiến đấu cho thế hệ phi công trẻ.
