Hai lần "Điện Biên" trong một đời người - Thiếu tướng Nguyễn Tụ
Thiếu tướng Nguyễn Tụ là một trong những chiến sĩ quân y tiêu biểu trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. Từ người lính quân y với bàn tay trắng, ông đã sáng tạo ra hàng loạt phương pháp cứu chữa trong điều kiện thiếu thốn. Sau chiến tranh, ông là vị tướng, giáo sư đầu ngành của ngành Quân y Việt Nam, góp phần đào tạo hàng nghìn bác sĩ quân y cho đất nước .
Thiếu tướng Nguyễn Tụ sinh năm 1928 tại Phú Thọ. Cuối năm 1947, sau khi tốt nghiệp y sĩ, ông được phân công về Phòng Quân y Đại đoàn 316 và ngay lập tức tham gia Chiến dịch Tây Bắc . Khi Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu, ông là cán sự y chính, phụ trách tổ chức, bố trí cứu chữa thương binh cho Đại đoàn 316.
Đỉnh điểm là vào đêm 30 rạng sáng 31/3/1954 - đợt tấn công đồi A1. Trận đánh không thành công, thương vong lớn. Chỉ tính riêng đêm đó, bộ phận tiền phương phải tiếp nhận hơn 1.000 thương binh. Giao thông hào nhỏ hẹp, đường vận chuyển tắc nghẽn, nhiều thương binh nặng không thể cấp cứu kịp thời đã tử vong ngay tại chỗ . Trước tình thế nguy cấp, ông đề xuất đào một đường giao thông hào mới làm lối thoát, giúp các thương binh sau mổ được chuyển nhanh về tuyến sau .
Ông kể: "Lần đầu tiên trong chiến dịch Điện Biên Phủ, lực lượng quân y chúng tôi triển khai các phòng mổ dưới hầm. Ánh sáng chỉ có từ đèn pin và đèn dinamo xe đạp, có người ngồi đạp liên tục để có ánh sáng phẫu thuật. Chúng tôi vừa cùng mổ, vừa đọc sách, hướng dẫn nhau ngay trên chiến trường" . Nhờ sự sáng tạo và quyết tâm đó, họ đã đưa 30% số thương binh nhẹ trở lại chiến trường chỉ sau 5-7 ngày điều trị .
Sau chiến thắng, ông tiếp tục học tập, trở thành Giáo sư, Tiến sĩ, Thiếu tướng, nguyên Phó Giám đốc Học viện Quân y, và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân. "Điểm đột phá của lực lượng quân y chúng tôi chính là nhanh chóng tiến hành phân loại thương binh ngay khi tiếp nhận. Đó là nhiệm vụ quan trọng nhưng rất nỗ lực của chúng tôi", ông tự hào nói .


