HAI LỐ – NHỮNG NGÀY ĐẦU SAU HIỆP ĐỊNH GIƠ-NE-VƠ

Sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954, Phú Thuận bước vào một giai đoạn mới. Một bộ phận cán bộ tập kết ra Bắc, trong khi tổ chức ở cơ sở phải tiếp tục duy trì phong trào trong điều kiện khác trước. Chi bộ Phú Thuận được củng cố và Nguyễn Văn Lố, tức Hai Lố, làm Bí thư.

Chi bộ lãnh đạo nhân dân đấu tranh đòi thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ, đòi hiệp thương tổng tuyển cử và phản đối những chính sách gây khó khăn cho đời sống nhân dân.

Ngày 2/9/1955, khoảng 1.000 người từ Phú Thuận, Long Thuận, Phú Lâm và Long Sơn kéo về Tân Châu. Đoàn người mang cờ và biểu ngữ, đấu tranh đòi hiệp thương tổng tuyển cử. Khi tới bót Toumi, đoàn bị ngăn cản. Trần Văn Thi và Trương Văn Hóa, những người cầm băng đi đầu, bị thương.

Cuộc đấu tranh vẫn tiếp tục đến khi phía đối phương đưa hai người bị thương đi chữa trị. Sau đó, đoàn mới giải tán và tiếp xúc với đại diện Ủy hội Quốc tế để phản ánh nguyện vọng của nhân dân.

Những năm tiếp theo, Chi bộ phải chuyển một bộ phận cán bộ sang hoạt động bí mật, củng cố cơ sở và xây dựng lực lượng du kích mật. Nhiều gia đình đào hầm để che giấu cán bộ.

Đến năm 1960, Hai Lố chuyển công tác và Lê Thanh Tâm, tức Sáu Tài, thay làm Bí thư. Câu chuyện Hai Lố vì vậy gắn với giai đoạn đầu sau Hiệp định Giơ-ne-vơ, khi phong trào phải vừa đấu tranh chính trị vừa giữ gìn tổ chức trong điều kiện ngày càng khó khăn.