Hai Mạnh – Bản lĩnh người chỉ huy giữa thời hoa lửa

1. Hai Mạnh – Người đi vào chiến trường bằng bản lĩnh và niềm tin

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc Việt Nam, giai đoạn 1960–1975 là những năm tháng mà ý chí độc lập, khát vọng thống nhất đất nước và tinh thần chiến đấu của quân và dân ta được thử thách trong những hoàn cảnh vô cùng khốc liệt. Trên dải đất miền Trung và đại ngàn Tây Nguyên, chiến trường Khu 5 trở thành một trong những địa bàn chiến lược quan trọng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Giữa bối cảnh ấy, tháng 9/1963, đồng chí Chu Huy Mân được điều động vào chiến trường Quân khu 5. Đây là bước ngoặt quan trọng trong chặng đường hoạt động cách mạng của ông, mở ra một thời kỳ gắn bó với địa bàn chiến đấu đầy gian khó nhưng cũng ghi dấu nhiều chiến công của quân và dân ta.

Trên chiến trường, cái tên Hai Mạnh dần trở nên thân thuộc với cán bộ, chiến sĩ. Đằng sau cách gọi gần gũi ấy là hình ảnh một người cán bộ lãnh đạo, chỉ huy phải đảm đương những trọng trách nặng nề, vừa giải quyết yêu cầu trước mắt của chiến trường, vừa tìm kiếm những phương thức tác chiến phù hợp với tình hình thực tế.

Tháng 8/1965, đồng chí đảm nhiệm cương vị Tư lệnh kiêm Chính ủy, Bí thư Đảng ủy Mặt trận B3 – Tây Nguyên. Từ năm 1967 đến năm 1975, đồng chí giữ cương vị Tư lệnh Quân khu 5, tiếp tục gắn bó với một trong những chiến trường trọng điểm của cuộc kháng chiến.

Đó không chỉ là sự thay đổi về chức vụ hay địa bàn công tác. Đó còn là hành trình của một người chỉ huy đứng trước những quyết định có ý nghĩa quan trọng đối với nhiệm vụ chiến đấu, xây dựng lực lượng và giữ vững niềm tin của quân dân nơi tuyến lửa.

2. “Cứ đánh khắc tìm ra cách đánh” – Bản lĩnh được tôi luyện giữa chiến trường

Bản lĩnh của người chỉ huy không chỉ được thể hiện trong những thời khắc chiến thắng, mà còn bộc lộ rõ nét khi phải đối diện với khó khăn, tìm hướng đi trong tình thế phức tạp và đưa ra quyết định trên cơ sở thực tiễn.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, quân và dân Khu 5 phải đối mặt với đối phương có ưu thế về trang bị, hỏa lực và phương tiện chiến tranh. Trước tình hình ấy, yêu cầu đặt ra không đơn thuần là giữ vững ý chí chiến đấu, mà còn phải tìm ra cách đánh phù hợp, phát huy sở trường của lực lượng ta và tận dụng điều kiện của chiến trường.

Với phương châm hành động được nhấn mạnh là “trước hết phải dám đánh Mỹ, cứ đánh khắc tìm ra cách đánh”, Chu Huy Mân thể hiện tư duy chỉ huy coi trọng thực tiễn, chủ động nghiên cứu đối phương và từng bước tìm ra phương án tác chiến hiệu quả.

Tinh thần ấy không đồng nghĩa với sự chủ quan hay hành động thiếu tính toán. Trái lại, quyết tâm chiến đấu phải đi đôi với việc nắm chắc tình hình, tổ chức lực lượng, rút kinh nghiệm qua thực tiễn và vận dụng phương pháp phù hợp với từng địa bàn, từng đối tượng tác chiến.

Từ những trận đánh đầu tiên trên chiến trường Khu 5, quân và dân ta từng bước tích lũy kinh nghiệm, củng cố niềm tin vào khả năng chiến đấu và trưởng thành qua thực tiễn. Những chiến thắng như Ba Gia, Núi Thành, Vạn Tường và Plâyme – Ia Đrăng trong năm 1965 đã trở thành những dấu mốc quan trọng của cuộc kháng chiến trên chiến trường miền Trung và Tây Nguyên.

Đằng sau những chiến thắng ấy là công sức của tập thể cán bộ, chiến sĩ và nhân dân; là quá trình tổ chức, chuẩn bị, phối hợp và vận dụng nghệ thuật quân sự trong những điều kiện cụ thể. Trong quá trình đó, vai trò lãnh đạo, chỉ huy của Chu Huy Mân cùng tập thể lãnh đạo, chỉ huy chiến trường góp phần xây dựng quyết tâm chiến đấu và tìm kiếm phương thức tác chiến phù hợp.

Điều đáng nhớ ở Hai Mạnh không chỉ nằm ở quyết tâm dám đối diện với thử thách, mà còn ở tinh thần không ngừng học hỏi từ thực tiễn. Với người chỉ huy, mỗi khó khăn đặt ra một yêu cầu mới; mỗi trận đánh đem lại những kinh nghiệm cần được nghiên cứu, đúc kết và vận dụng để nâng cao sức mạnh chiến đấu.

Giữa thời hoa lửa, bản lĩnh vì thế không chỉ là lòng can đảm. Đó còn là sự tỉnh táo trước tình hình, tinh thần chịu trách nhiệm và năng lực biến quyết tâm thành hành động có tổ chức.

3. Giữ vững thế trận, bồi đắp niềm tin

Từ năm 1967 đến năm 1975, trên cương vị Tư lệnh Quân khu 5, Chu Huy Mân tiếp tục cùng tập thể lãnh đạo, chỉ huy quân khu tổ chức, chỉ đạo hoạt động quân sự trên một địa bàn có ý nghĩa chiến lược.

Chiến trường Khu 5 không chỉ đòi hỏi sức mạnh của các đơn vị chủ lực, mà còn cần sự phối hợp giữa lực lượng vũ trang với phong trào đấu tranh của nhân dân, giữa hoạt động quân sự với công tác chính trị và việc xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân.

Trong bối cảnh ấy, việc tổ chức lực lượng, giữ vững cơ sở, phát huy vai trò của nhân dân và vận dụng linh hoạt các hình thức tác chiến có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình phát triển của cuộc kháng chiến.

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, cuộc tiến công chiến lược năm 1972 và những hoạt động quân sự tiếp theo đặt ra những yêu cầu khác nhau về tổ chức, chỉ huy và phối hợp lực lượng. Qua từng giai đoạn, quân và dân ta tiếp tục đấu tranh, tích lũy thế và lực, hướng đến mục tiêu giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Trong hành trình ấy, hình ảnh Hai Mạnh gắn với một phong cách chỉ huy coi trọng thực tiễn chiến trường và yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa nhiệm vụ quân sự với công tác chính trị. Đây cũng là phương diện làm nên dấu ấn của Chu Huy Mân trong lịch sử Quân khu 5.

Một chiến trường có thể được nhắc đến bằng địa danh, một chiến dịch có thể được ghi nhớ bằng thời gian và kết quả. Nhưng phía sau những dấu mốc ấy còn là câu chuyện về con người: những cán bộ bám địa bàn, những chiến sĩ vượt qua gian khổ, những cơ sở cách mạng kiên trì hoạt động và những người dân góp sức cho cuộc kháng chiến.

Bởi vậy, khi nhắc đến người chỉ huy giữa thời hoa lửa, không thể tách rời dấu ấn cá nhân khỏi sức mạnh của tập thể. Bản lĩnh của người lãnh đạo được thể hiện qua khả năng quy tụ, tổ chức và phát huy sức mạnh ấy, cùng hướng đến một mục tiêu chung.

4. Từ chiến trường Khu 5 đến mùa Xuân toàn thắng năm 1975

Bước sang năm 1975, cục diện chiến trường chuyển biến nhanh chóng. Thắng lợi của Chiến dịch Tây Nguyên tạo ra bước ngoặt quan trọng, mở ra thời cơ phát triển cuộc Tổng tiến công chiến lược trên toàn miền Nam.

Trong chuỗi chiến dịch có ý nghĩa quyết định ấy, Chiến dịch Huế – Đà Nẵng giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Trên cương vị Chính ủy chiến dịch, Chu Huy Mân cùng Trung tướng Lê Trọng Tấn – Tư lệnh chiến dịch – và tập thể chỉ huy tham gia lãnh đạo, chỉ đạo cuộc tiến công nhằm giải phóng Huế, Đà Nẵng và các địa bàn liên quan.

Ngày 26/3/1975, Thừa Thiên Huế được giải phóng. Ngày 29/3/1975, Đà Nẵng được giải phóng. Những thắng lợi liên tiếp ấy làm thay đổi sâu sắc cục diện chiến trường miền Trung, tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 tiến tới thắng lợi hoàn toàn.

Đây là thời khắc cho thấy ý nghĩa của quá trình chuẩn bị lâu dài, sự phối hợp giữa các lực lượng và khả năng nắm bắt thời cơ chiến lược. Những kết quả đạt được không phải sản phẩm của một cá nhân riêng lẻ, mà là thành quả của sự lãnh đạo, chỉ đạo chiến lược, sự phối hợp giữa các đơn vị và sự hy sinh, cống hiến của quân dân trên nhiều chiến trường.

Đối với Chu Huy Mân, những ngày tháng ấy là một dấu mốc quan trọng trong hành trình gắn bó với Khu 5. Từ những năm tháng tìm cách đánh trên chiến trường miền Trung, Tây Nguyên đến thời điểm tham gia chỉ huy chiến dịch giải phóng Huế – Đà Nẵng, ông đã trải qua một chặng đường dài với nhiều trọng trách.

Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, miền Nam được giải phóng, đất nước thống nhất. Khát vọng mà nhiều thế hệ người Việt Nam đã kiên trì theo đuổi qua những năm tháng chiến tranh trở thành hiện thực.

Trong thắng lợi chung của dân tộc, dấu ấn của Hai Mạnh là một phần trong bản anh hùng ca của quân và dân ta: bản anh hùng ca được viết nên bằng trí tuệ, lòng dũng cảm, tinh thần đoàn kết và sự hy sinh của biết bao con người.

5. Thời hoa lửa đã lùi xa, lý tưởng cống hiến vẫn còn nguyên giá trị

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những câu chuyện về một thế hệ sống và chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc vẫn mang ý nghĩa sâu sắc đối với hôm nay.

Nhìn lại hành trình của Đại tướng Chu Huy Mân trong giai đoạn 1963–1975, có thể nhận ra những phẩm chất đáng trân trọng của người cán bộ cách mạng: kiên định mục tiêu, chủ động trước khó khăn, coi trọng thực tiễn, đề cao tinh thần trách nhiệm và biết đặt nhiệm vụ chung lên trên lợi ích riêng.

Bài học từ Hai Mạnh không nằm ở việc tái hiện nguyên vẹn những năm tháng chiến tranh, mà ở khả năng tiếp nhận những giá trị lịch sử để soi chiếu vào trách nhiệm của mỗi người trong hiện tại.

Đối với thế hệ trẻ, lòng yêu nước hôm nay được thể hiện bằng những hành động cụ thể: nghiêm túc học tập, chủ động nghiên cứu, sống có kỷ luật, dám đảm nhận việc khó, biết hợp tác và kiên trì theo đuổi mục tiêu đúng đắn. Đó còn là tinh thần phụng sự cộng đồng, sẵn sàng đóng góp sức trẻ vào những nhiệm vụ thiết thực của quê hương, đất nước.

Trong môi trường Đoàn – Hội và phong trào thanh niên, mỗi đoàn viên có thể bắt đầu từ những việc gần gũi: hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, hỗ trợ người gặp khó khăn, tham gia hoạt động tình nguyện, giữ gìn giá trị lịch sử và lan tỏa những tấm gương sống đẹp đến cộng đồng.

Tinh thần dám nghĩ, dám làm cần đi cùng tri thức, sự chuẩn bị và trách nhiệm. Ý chí vượt khó cần được nuôi dưỡng bằng tinh thần học hỏi, khả năng thích ứng và sự kiên trì. Khát vọng cống hiến chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể, đem lại giá trị cho tập thể và xã hội.

Đó cũng là cách thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối truyền thống của những người đi trước: không phải bằng việc lặp lại hoàn cảnh của quá khứ, mà bằng việc giữ gìn lý tưởng tốt đẹp và vận dụng những bài học lịch sử vào nhiệm vụ của thời đại mình.

Hai Mạnh – Bản lĩnh người chỉ huy giữa thời hoa lửa vì thế không chỉ là câu chuyện về một vị tướng trên chiến trường Khu 5. Đó còn là câu chuyện về ý chí con người trước thử thách, về trách nhiệm của người đứng đầu và về sức mạnh được tạo nên khi nhiều cá nhân cùng hướng đến một mục tiêu chung.

Lịch sử có thể khép lại một thời kỳ, nhưng những giá trị được hun đúc trong thời kỳ ấy vẫn tiếp tục được trao truyền. Từ những năm tháng chiến đấu gian khổ đến hành trình xây dựng và phát triển đất nước hôm nay, tinh thần kiên định, bản lĩnh và khát vọng cống hiến vẫn là những phẩm chất cần được bồi đắp trong mỗi người trẻ Việt Nam.

Thời hoa lửa đã lùi xa. Nhưng ngọn lửa của lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và khát vọng phụng sự Tổ quốc vẫn cần được gìn giữ, tiếp nối và thắp sáng bằng hành động của thế hệ hôm nay.