Hai tấm bằng "Tổ quốc ghi công"
Trong căn nhà nhỏ của Bà mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Huệ ở xóm Đồng Giai, có hai kỷ vật được bà gìn giữ bằng tất cả sự trân trọng. Đó là hai tấm Bằng "Tổ quốc ghi công" của hai người con trai đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.
Đối với nhiều người, đó là phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước dành cho những người đã ngã xuống. Nhưng đối với người mẹ, hai tấm bằng ấy còn là hình bóng của hai người con mà bà đã sinh thành, nuôi dưỡng và tiễn lên đường trong những năm tháng chiến tranh.
Mỗi lần nhìn vào hai tấm bằng, bà không chỉ nhớ đến ngày các con hy sinh, mà còn nhớ về cả một chặng đường dài của gia đình.
Đó là những năm tháng người mẹ góa bụa một mình nuôi bốn con sau khi chồng mất sớm.
Đó là những ngày bà tham gia dân công hỏa tuyến, gùi gạo, tải đạn, vận chuyển thuốc men vượt núi, băng rừng phục vụ bộ đội ở Sơn La, Lai Châu và chiến trường Thượng Lào.
Đó cũng là những buổi sáng tiễn người con cả Trần Văn Kỷ lên đường nhập ngũ năm 1970, rồi ít lâu sau lại tiễn người con trai thứ hai Trần Văn Luật tiếp bước anh vào quân ngũ năm 1971.
Từng chặng đường ấy đều in dấu sự hy sinh của một người mẹ Việt Nam.
Rồi chiến tranh mang đến những mất mát không gì bù đắp được.
Ngày 21 tháng 10 năm 1972, người con cả hy sinh.
Ngày 12 tháng 2 năm 1973, người con trai thứ hai cũng mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
Hai lần nhận giấy báo tử là hai lần trái tim người mẹ thắt lại. Nhưng bà vẫn lặng lẽ đón nhận nỗi đau, không oán trách, không than thân. Điều bà làm sau đó chỉ là thắp nén hương lên bàn thờ và tiếp tục sống như một cách gìn giữ những điều mà các con đã gửi lại cho quê hương.
Sau ngày đất nước thống nhất, Đảng và Nhà nước truy tặng hai liệt sĩ Trần Văn Kỷ và Trần Văn Luật Bằng "Tổ quốc ghi công".
Ngày đón nhận những tấm bằng ấy, bà Huệ không coi đó là niềm vinh dự của riêng gia đình mình.
Bà hiểu rằng đó là sự ghi nhận đối với sự hy sinh của các con và cũng là sự tri ân của đất nước đối với tất cả những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.
Từ đó về sau, hai tấm bằng được đặt trang trọng trên bàn thờ gia tiên, bên cạnh di ảnh của hai người con.
Mỗi dịp giỗ, lễ, Tết hay những ngày tháng Bảy tri ân, bà lại thắp nén hương, lặng lẽ ngồi rất lâu trước bàn thờ. Không cần những lời nói lớn lao, chỉ bằng ánh mắt và sự im lặng của người mẹ, ai cũng cảm nhận được tình yêu thương vẫn còn nguyên vẹn theo năm tháng.
Nhiều người đến thăm nhà thường dừng lại thật lâu trước hai tấm bằng.
Họ không chỉ đọc những dòng chữ được ghi trên đó.
Họ còn nhìn thấy phía sau hai tấm bằng là cả một cuộc đời hy sinh.
Là tuổi trẻ của hai người lính đã gửi lại chiến trường.
Là những tháng năm người mẹ tần tảo nuôi con.
Là những bước chân dân công hỏa tuyến vượt núi, băng rừng.
Là hai lần tiễn con lên đường mà không biết đó sẽ là cuộc chia tay mãi mãi.
Đối với bà Nguyễn Thị Huệ, hai tấm bằng ấy không thể thay thế các con.
Không có phần thưởng nào bù đắp được nỗi đau mất con của một người mẹ.
Nhưng đó là minh chứng thiêng liêng rằng sự hy sinh của các con đã được Tổ quốc ghi nhớ.
Và cũng là niềm an ủi để người mẹ tin rằng, các con mình đã sống một cuộc đời có ý nghĩa.
Năm 2015, bà khép lại cuộc đời gần một thế kỷ của mình. Nhưng hai tấm Bằng "Tổ quốc ghi công" vẫn còn được gia đình gìn giữ như một báu vật, nhắc nhở các thế hệ con cháu về truyền thống yêu nước của gia đình và quê hương.
Hôm nay, khi đất nước đã thanh bình, hai tấm bằng ấy không chỉ là kỷ vật của riêng một gia đình. Đó là biểu tượng của lòng biết ơn, của sự tri ân đối với những người đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc và đối với những người mẹ đã âm thầm chấp nhận mọi mất mát để đất nước có được hòa bình.
Thông điệp
Mỗi tấm Bằng "Tổ quốc ghi công" là sự ghi nhận thiêng liêng của đất nước đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do. Nhưng phía sau mỗi tấm bằng còn là biết bao nước mắt, sự hy sinh và tình yêu thương của những người mẹ Việt Nam. Trân trọng những giá trị ấy không chỉ là nhớ về quá khứ, mà còn là sống xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ đi trước, để hòa bình hôm nay luôn được giữ gìn và tiếp nối.
