Hầm bí mật và bảo vệ bí mật của hầm

Hầm bí mật được mệnh danh là “áo giáp sắt” nằm trong “rừng người”, lòng dân, bảo đảm an toàn cho cán bộ hoạt động ở vùng ven. Sáng kiến và mưu trí của đồng bào thì vô tận, cho nên hầm bí mật có đủ loại: hầm dưới đất, hầm dưới giếng, hầm dưới nước, hầm trong tủ, trong bồ lúa, trên máng xối, trên nóc nhà, trên ngọn dừa… với nhiều kiểu dáng hầm khác nhau: kiểu đứng, kiểu ngồi, kiểu nằm ngửa dưới nước, kiểu nằm thoải mái có sàn lót, giường kê… Các kinh nghiệm được tích lũy, nâng lên thành nghệ thuật đào hầm và ngụy trang như vị trí đào hầm được chọn ở nơi địch không ngờ tới, có lúc chúng đứng ngay trên nóc hầm mà không tìm được. Dụng cụ đào hầm chỉ dùng có con dao phay là đảm bảo đào được hầm tốt. Tất cả các loại hầm đều được đào, khoét ban đêm, đất đem đổ ra xa, đổ trong bàu, xuống hầm chuối, đổ thành dòng lang, luống cày… Bọn địch dù gian ngoan xảo quyệt đến đâu cũng khó lòng phát hiện được. Trong nhiều năm kháng chiến, Tây Ninh không tính được hết là có bao nhiêu hầm bí mật do các mẹ, các chị, em đào, khoét để cất giấu nuôi dưỡng bộ đội.