Hàm Nghi

Vua Hàm Nghi (1871–1944), tên thật là Nguyễn Phúc Ưng Lịch, là vị hoàng đế thứ tám của triều Nguyễn và là một trong những vị vua tiêu biểu cho tinh thần yêu nước, chống thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX.

Năm 1884, khi mới 13 tuổi, ông được đưa lên ngôi trong bối cảnh triều đình Huế chịu sự chi phối ngày càng sâu sắc của thực dân Pháp. Dù còn trẻ, Hàm Nghi đã trở thành biểu tượng tập hợp lực lượng của phe chủ chiến trong triều đình.

Sau cuộc tiến công quân Pháp tại kinh thành Huế thất bại vào tháng 7/1885, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi rời kinh thành đến căn cứ Tân Sở. Ngày 13/7/1885, Chiếu Cần Vương được ban bố, kêu gọi văn thân, sĩ phu và nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước.

Hưởng ứng lời kêu gọi ấy, phong trào Cần Vương phát triển mạnh mẽ trên nhiều địa phương, hình thành những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu như Ba Đình, Bãi Sậy và Hương Khê.

Trong những năm tiếp theo, Hàm Nghi tiếp tục hoạt động tại vùng rừng núi miền Trung, trở thành biểu tượng tinh thần của cuộc kháng chiến. Năm 1888, ông bị thực dân Pháp bắt và sau đó bị lưu đày sang Algérie.

Trong thời gian lưu đày, Hàm Nghi dành nhiều tâm huyết cho hội họa và điêu khắc. Ông qua đời năm 1944, xa quê hương.

Vua Hàm Nghi được lịch sử ghi nhận là một vị vua yêu nước, có vai trò quan trọng trong việc khơi dậy tinh thần chống Pháp và đoàn kết nhân dân đấu tranh bảo vệ nền độc lập dân tộc.