HANG ĐÁ BẢN TÀ KHEO
Giữa rừng sâu Sơn La năm 1954, hang đá Tà Kheo đã trở thành mái nhà chở che cho những thương binh nặng và các chiến sĩ quân y trước làn mưa bom bão đạn. Đoạn hồi ức tái hiện một kỷ niệm "bi hài" nhưng đầy thiêng liêng: trong một đêm mưa phùn gió bấc, dưới bóng tối bao trùm của núi rừng đầy hiểm nguy với hổ dữ và biệt kích, hai người đồng chí trẻ đã phải dựa lưng vào nhau để tìm hơi ấm và sự can trường khi canh gác cho những đồng đội đã khuất. Sự "ngượng ngùng" đáng yêu sau đêm gác ấy và nỗi đau
Tại bản Tà Kheo thuộc tỉnh Sơn La có một hang đá trong rừng sâu thật vững chắc và rộng rãi có thể cho hàng trăm người trú chân ăn ngủ tránh mưa tránh nắng. Nơi đây, ta đã đặt phòng mổ cho thương binh. Có bốn chục thương binh nặng nằm điều trị trong hang đá này.
Hôm ấy, ngày 10 tháng 3, một máy bay “bà già” bị bộ đội ta bắn cháy, rơi cách bản Tà Kheo 1km. Ngồi trong hang đá mà nghe tiếng động xé trời, máy bay bốc cháy ngùn ngụt hàng tiếng đồng hồ, thế mà hang đá vẫn sừng sững giữa trời che chở bao thương binh nặng và chiến sĩ quân y.
Vào lúc 14 giờ, Tỉnh đội báo qua có 8 tên biệt kích ở trên núi Sam, ta đã bắt được 4 tên, còn 4 tên chạy thoát. Tỉnh đội lưu ý các đơn vị cảnh giác đề phòng chúng trà trộn vào đơn vị.
Đến 21 giờ, đồng chi Cao Đình Tự đi khám bệnh giúp dân về đến bờ suối thì thấy con ngựa bạch bị hổ cắn chết nằm bên bờ suối máu vần còn chảy liền báo cho anh chị em biết, có ai đi trông coi tử sĩ phải cảnh giác, hết sức chú ý kẻo hổ lôi mất tử sĩ. Mọi người trong đơn vị ai cũng lạnh gáy, thế mà tôi cùng anh Nguyễn Văn Hiểu cùng tuổi phải canh gác doanh trại và 4 tử sĩ từ 11 giờ khuya đến 1 giờ sáng hôm sau trong khi tiết trời không thuận, mưa phùn gió bấc rét thấu xương, toàn thân ướt sũng.
Đang rét run cầm cập, khoảng 12 giờ đêm có tiếng động, không biết hổ hay là trăn rừng hoặc hươu nai gì đó mà nghe rõ cây rừng gãy răng rắc dồn dập; vừa sợ 4 thằng biệt kích trên núi Sam, vừa sợ hổ vồ, toàn thân tôi run lẩy bẩy, hai hàm răng cứ đánh cầm cập, tôi sợ quá bàn với anh Hiểu:
- Anh Hiểu ơi! Hay là tôi và anh đứng dựa lưng vào nhau cho đỡ rét và đỡ sợ...
Rồi từ hôm ấy chúng tôi không bao giờ dám nhìn mặt nhau và không dám ngồi ăn cơm cùng bàn. Tất nhiên chuyện này chỉ có hai chúng tôi biết... Sau đó, anh Hiểu trên đường di chuyển thương binh đã hy sinh ở đèo Pha Đin, tôi rất thương anh Hiểu, nên viết vào sổ nhật ký mấy câu thơ tôi nhớ mãi đến bây giờ.
Mấy câu thơ như sau:
Hai người dựa lưng nhau
Vào một đèm đông lạnh
Giữa núi rừng thẳm sâu
Áo che thân mỏng mảnh
Hai người dựa lưng nhau
Anh người trai khỏe khoắn
Tôi cô gái măng tơ
Dựa lưng vì nhiệm vụ
Lòng trong trắng như tờ
Chắc tay cầm báng súng
Canh tử sĩ... hùm beo
Nổi da gà vì sợ
Tiếng hú khua lưng đèo
Vẫn chưa phai kỷ niệm
Chiến tích bi hài xưa
Lòng bồi hồi nhớ lại
Những ngày đẹp như mơ.
