HÀNH TRÌNH VƯỢT TRƯỜNG SƠN CỦA NGƯỜI LÍNH TRINH SÁT

HÀNH TRÌNH VƯỢT TRƯỜNG SƠN CỦA NGƯỜI LÍNH TRINH SÁT

Có những cuộc hành quân đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng mỗi khi được nhắc lại, những con đường năm xưa dường như vẫn hiện lên với đầy đủ những cơn mưa rừng, những con dốc trơn trượt, những đêm hành quân tối đen như mực và cả những bước chân không chịu khuất phục trước gian khổ. Đó là những năm tháng mà mỗi người lính ra đi đều hiểu rằng phía trước là chiến trường, là bom đạn và có thể là sự hy sinh.

Trong dòng người hành quân vào Nam năm ấy có người lính Đỗ Trọng Kim. Từ một cuộc hành quân bằng những chiếc xe Zil-130 vượt qua những cung đường lầy lội, ông cùng đồng đội tiếp tục đi bộ xuyên Trường Sơn, qua Lào, Campuchia rồi đến chiến trường miền Đông Nam Bộ. Trên hành trình ấy, ông từng bị sốt rét, bị thương, phải nằm lại điều trị, nhưng rồi lại tiếp tục lên đường. Câu chuyện về hành trình của ông là một lát cắt chân thực về những gian khổ mà người lính đã trải qua trên con đường ra trận.

Cuộc hành quân giữa mưa rừng Trường Sơn

Ngày 8-11-1970, trời mưa rất to. Đoàn xe Zil-130 do Liên Xô viện trợ gồm 16 chiếc chở những người lính bắt đầu hành quân.

Mưa khiến con đường trở nên trơn trượt và lầy lội. Có những đoạn bánh xe lún sâu xuống bùn, cả trung đội phải cùng nhau xuống đẩy. Xe trước móc kéo xe sau, từng chiếc nối tiếp nhau cố gắng vượt qua những vũng lầy trên đường.

Nếu ban ngày đã khó khăn thì hành quân ban đêm còn gian khổ hơn nhiều. Trời tối đen như mực, những con dốc lên xuống trơn trượt khiến đoàn xe phải di chuyển hết sức chậm chạp. Có khi mất hơn một giờ đồng hồ, cả đoàn mới đi được vài cây số.

Những người lính khi ấy không chỉ phải chống chọi với thời tiết khắc nghiệt mà còn phải giữ bí mật tuyệt đối. Mỗi ánh lửa, làn khói hay tiếng động bất thường đều có thể khiến đơn vị bị phát hiện.

Gần 3 giờ sáng hôm sau, sau một chặng đường dài, đoàn xe vượt qua núi cao rồi xuống một thung lũng và đến trạm trú quân trong một khu rừng.

Nơi đây đã được chuẩn bị khá chu đáo. Có bếp Hoàng Cầm, những vị trí mắc tăng võng và các khu vực trú quân được ngụy trang kín đáo. Đơn vị được nghỉ một ngày. Trong thời gian đó, cấp trên phổ biến những nội quy và kinh nghiệm cần thiết khi hành quân, đặc biệt là yêu cầu phải giữ bí mật, không để lộ khói bếp, ánh sáng, công sự hay tạo ra tiếng động lớn có thể khiến biệt kích địch phát hiện.

Những bước chân vượt dãy Trường Sơn

Từ đây, đoàn quân bắt đầu đi bộ. Những ngày đầu, đôi chân của người lính ai cũng mỏi nhừ. Hai vai sưng tấy vì mang vác nặng. Mỗi bước chân trên đường Trường Sơn đều đòi hỏi một sự cố gắng lớn.

Họ động viên nhau, cố gắng vượt qua sự mệt mỏi của cơ thể để tiếp tục tiến về phía trước. Với người lính, phía trước không chỉ là một điểm đến mà còn là nhiệm vụ, là đồng đội và là chiến trường đang chờ.

Dọc theo Tây Trường Sơn, đoàn quân đi qua nhiều núi cao, sông suối và những bản làng của nước bạn Lào. Con đường tưởng như kéo dài bất tận với hết đèo cao lại đến suối sâu, hết những con dốc dựng đứng lại đến những đoạn đường trơn trượt.

Trong hành trình vượt cao nguyên Bolaven của Lào, ông Đỗ Trọng Kim bị sốt rét. Đó vốn là căn bệnh thường gặp và là nỗi ám ảnh đối với những người lính hành quân giữa rừng núi.

Chưa hết, ông còn bị một cái nhọt ở đầu gối chân phải. Ban đầu, chiếc nhọt nhỏ nhưng gây đau nhức. Cậu Đăng, y tá đại đội, động viên: “Anh để em nặn ra, mai là khỏi thôi.”

Nhưng mọi chuyện không đơn giản như vậy. Đó là một chiếc nhọt đầu đinh. Cơn đau khiến ông gần như không thể ngủ được suốt đêm. Đến sáng, chân sưng to, đỏ ửng. Đơn vị buộc phải để ông ở lại điều trị. May mắn lúc đó có trạm quân y gần nơi đóng quân.

Sau hơn một tuần điều trị, chân đã có thể đi lại được. Không muốn làm chậm bước hành quân của đơn vị, ông tiếp tục lên đường. Tuy nhiên, đơn vị cũ lúc này đã đi quá xa, ông phải theo một đơn vị thu dung để tiếp tục hành trình.

Những ngày tiếp theo lại là những ngày đi bộ, đêm nghỉ. Cứ như thế, ông cùng đồng đội vượt qua biết bao đèo dốc.

Cuộc gặp gỡ giữa hành trình gian khổ

Đến Trạm 73, giữa hành trình dài đầy gian khổ, ông bất ngờ gặp anh Đỗ Thọ, người cùng quê Gia Lộc, Hải Dương.

Cuộc gặp gỡ giữa núi rừng xa lạ khiến cả hai vô cùng xúc động. Hai người đồng hương gặp nhau trong hoàn cảnh đặc biệt: đều đang trên đường vào chiến trường và đều đang phải chống chọi với bệnh sốt rét.

Không có nhiều thời gian để trò chuyện, nhưng sự xuất hiện của một người cùng quê giữa nơi rừng núi xa xôi cũng đủ đem lại cho người lính một cảm giác ấm áp. Họ lại cùng nhau hành quân.

Có lẽ trong những năm tháng chiến tranh, những cuộc gặp gỡ như vậy không chỉ là sự tình cờ. Đó còn là nguồn động viên tinh thần giúp người lính thêm vững vàng trên chặng đường phía trước.

Từ Trường Sơn đến chiến trường miền Đông Nam Bộ

Tháng 1-1971, sau hành trình vượt Trường Sơn, qua Lào và Campuchia, đơn vị đến khu vực trú quân của Trung đoàn 4 thuộc Quân khu miền Đông, nay là Quân khu 7, trên địa bàn tỉnh Bình Dương.

Sau những tháng ngày hành quân gian khổ, ông Đỗ Trọng Kim được biên chế vào Trung đội Trinh sát của Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 4.

Công việc của người lính trinh sát đòi hỏi sự nhanh nhạy, dũng cảm và tinh thần trách nhiệm cao. Trinh sát phải nắm tình hình, tìm hiểu địa hình, phát hiện hoạt động của đối phương và cung cấp thông tin phục vụ chiến đấu.

Những ngày tháng ở chiến trường miền Đông tiếp tục đặt người lính trước nhiều thử thách. Nhưng những gian khổ trên đường Trường Sơn đã tôi luyện ông và đồng đội thành những con người có ý chí bền bỉ hơn.

Tháng 3-1973, ông được cấp trên bổ nhiệm làm Phó trung đội trưởng Trung đội Trinh sát của Tiểu đoàn 1.

Từ một người lính hành quân vượt Trường Sơn, ông từng bước trưởng thành trong chiến đấu và được giao thêm trách nhiệm với đơn vị, với đồng đội.

Những ngày tháng cuối cùng của cuộc chiến

Mùa xuân năm 1975, tình hình chiến trường chuyển biến nhanh chóng. Quân và dân ta bước vào những trận chiến quyết định.

Ngày 14-4-1975, đơn vị của ông tham gia chặn đánh Sư đoàn 18 của quân đội Việt Nam Cộng hòa tại khu vực Hố Nai, Biên Hòa, Đồng Nai. Trong trận đánh ấy, ông bị thương do trúng mảnh đạn M79 của đối phương. Vết thương buộc ông phải chuyển về tuyến sau điều trị.

Đó là một khoảnh khắc đặc biệt trong cuộc đời người lính. Sau hơn bốn năm vượt qua những cung đường Trường Sơn, qua Lào, Campuchia và chiến đấu tại miền Đông Nam Bộ, ông đã bị thương ngay trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến. Nhưng chiến tranh cũng đang đi đến hồi kết. Chỉ ít ngày sau đó, miền Nam hoàn toàn được giải phóng, đất nước bước vào một thời kỳ mới.

Trở về sau chiến tranh

Sau ngày miền Nam giải phóng, ông Đỗ Trọng Kim được điều động ra miền Bắc công tác. Ông làm Trợ lý Tuyên huấn Ban Chỉ huy Quân sự thị xã Hải Dương, nay là thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương.

Từ một người lính trực tiếp hành quân, chiến đấu nơi chiến trường, ông chuyển sang công tác tuyên huấn, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ trong quân đội. Đến tháng 5-1983, do sức khỏe, ông nghỉ chế độ với quân hàm Trung úy.

Nhìn lại chặng đường đã đi qua, có thể thấy cuộc đời quân ngũ của ông gắn liền với một giai đoạn đặc biệt của lịch sử dân tộc. Từ ngày 8-11-1970 bắt đầu cuộc hành quân giữa mưa rừng, trải qua những con đường lầy lội, những đêm hành quân trong bóng tối, những cơn sốt rét và bệnh tật, rồi vượt Trường Sơn qua Lào, Campuchia để đến chiến trường miền Đông Nam Bộ, ông đã cùng đồng đội đi qua một hành trình dài đầy thử thách.

Những ký ức không thể nào quên

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng ký ức về những năm tháng ấy chắc hẳn vẫn còn nguyên trong tâm trí những người từng trải qua. Đó là tiếng hò nhau đẩy xe giữa vũng lầy. Là những chiếc xe nối đuôi nhau vượt qua con đường trơn trượt. Là những đêm hành quân trong bóng tối. Là đôi chân mỏi nhừ, đôi vai sưng tấy vì mang vác. Là những cơn sốt rét giữa rừng sâu. Là chiếc chân sưng đỏ vì nhọt đầu đinh. Là niềm vui bất ngờ khi gặp lại người đồng hương giữa Trạm 73. Và hơn hết, đó là tinh thần không chịu khuất phục trước gian khổ.

Mỗi bước chân của người lính năm xưa đều hướng về phía trước. Họ không biết chặng đường còn dài bao nhiêu, cũng không thể biết ngày nào chiến tranh kết thúc. Điều họ biết là nhiệm vụ vẫn còn đó, đồng đội vẫn đang cùng mình tiến bước và quê hương đang chờ ngày hòa bình.

Giá trị của những năm tháng đã qua

Cựu chiến binh Đỗ Trọng Kim. Ảnh do nhân vật cung cấp.

Câu chuyện hành quân của cựu chiến binh Đỗ Trọng Kim không chỉ kể về một chặng đường vượt Trường Sơn. Đó còn là câu chuyện về nghị lực của con người trong hoàn cảnh khắc nghiệt.

Ngày hôm nay, thế hệ trẻ được sống trong hòa bình, được học tập và làm việc trong những điều kiện tốt hơn rất nhiều. Những con đường Trường Sơn năm xưa đã trở thành ký ức lịch sử. Thế nhưng phía sau cuộc sống bình yên ấy là những năm tháng mà biết bao người đã dành tuổi trẻ của mình để đi qua gian khổ.

Câu chuyện của người lính năm xưa vì thế không chỉ để nhớ về quá khứ mà còn để nhắc nhở thế hệ hôm nay biết trân trọng hòa bình, biết ơn những người đã hy sinh, đồng thời sống có trách nhiệm với quê hương và đất nước.

Chiến tranh đã khép lại, nhưng những ký ức về một thời tuổi trẻ vẫn còn đó. Và những bước chân năm xưa, dù đã đi qua hơn nửa thế kỷ, vẫn nhắc chúng ta rằng: hòa bình hôm nay được xây dựng từ những năm tháng mà nhiều thế hệ đã phải đánh đổi bằng tuổi trẻ, mồ hôi, nước mắt và cả máu xương.