Hào khí Bạch Đằng - Dòng sông lịch sử
Quảng Yên – mảnh đất nơi dòng Bạch Đằng Giang bàng bạc uốn lượn giữa núi rừng Đông Bắc, là nơi lưu giữ những trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam. Tiết xuân đã mãn, nắng mới bừng lên, mặt sông lấp lánh ánh vàng, sóng nước nhẹ nhàng vỗ vào bờ đá, ghềnh đá cheo leo, núi rừng thăm thẳm, tất cả tạo nên một bức tranh thiên nhiên vừa thơ mộng vừa hiểm trở. Đứng bên bến đò cổ, ta như nghe vọng về những tiếng hò reo, tiếng trống trận xa xưa, vang vọng hào khí một thời.
Dòng Bạch Đằng Giang gắn liền với ba trận thủy chiến làm rạng rỡ lịch sử nước nhà. Năm 938, Ngô Quyền chỉ huy quân dân Đại Việt đánh tan quân Nam Hán, chấm dứt một nghìn năm Bắc thuộc, khẳng định nền độc lập dân tộc. Năm 981, Thập đạo Tướng quân Lê Hoàn cùng quân dân bảo vệ đất nước trước quân xâm lược nhà Tống. Và nổi bật nhất là mùa xuân năm Mậu Tý 1288, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn chỉ huy quân dân Đại Việt tiêu diệt hơn 600 chiến thuyền Nguyên Mông và 4 vạn quân, bắt sống tướng giặc Ô Mã Nhi. Để làm được điều ấy, ông cùng các tướng sĩ đã bí mật đóng hàng trăm cọc lim, cắm nghiêng ngược dòng sông, âm thầm chờ thời khắc triều cường kéo quân địch vào bẫy. Những ngọn sóng trùng trùng điệp điệp, những cọc gỗ kiên cường vẫn như kể lại câu chuyện về trí tuệ, lòng dũng cảm và ý chí kiên định của tiền nhân.
Chỉ cần bước vài bước từ bến đò, du khách sẽ thấy đền Vua Bà, nơi cây quếch cổ mọc những nhánh con xanh tươi. Tương truyền, lão bà nơi đây đã dựng quán nước mời khách viễn du, nhưng khi đất nước lâm nguy, bà đã hiến kế giúp Hưng Đạo Đại Vương bày binh bố trận, góp sức làm nên chiến thắng. Cách đó không xa là rừng lim cổ, nơi quân dân nhà Trần lấy gỗ làm cọc, tạo nên trận địa Bạch Đằng trứ danh. Bãi cọc Bạch Đằng tại đầm Nhử vẫn còn khoảng 300 cọc, đường kính từ 15 đến 33cm, xếp theo hình chữ chi, nghiêng ngược dòng sông – chứng tích sống cho trí tuệ và mưu lược quân dân Đại Việt.
Hào khí và linh khí của Bạch Đằng không chỉ nằm ở chiến thắng mà còn ở tinh thần toàn dân, sự đoàn kết giữa những con người bình thường nhưng có tầm nhìn và lòng yêu nước. Như Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nói khi về thăm khu di tích: “Sáng kiến của một người dân bình thường cũng có thể làm nên sự nghiệp lớn. Hưng Đạo Đại Vương đã chắt chiu sáng kiến của nhân dân để làm nên sự nghiệp lớn cho dân tộc”. Quả thật, sức mạnh toàn dân đã tạo nên những chiến thắng làm rạng rỡ mảnh đất thiêng Quảng Yên, gửi thông điệp ngàn năm rằng đoàn kết và trí tuệ mới làm nên sức mạnh quốc gia dân tộc.
Ngày nay, Khu di tích quốc gia đặc biệt Bạch Đằng được bảo tồn và tôn tạo, trở thành nơi giáo dục truyền thống, nuôi dưỡng tinh thần yêu nước cho các thế hệ trẻ. Hàng năm, từ mồng 6 đến 9 tháng 3 âm lịch, Lễ hội truyền thống Bạch Đằng được tổ chức, tưởng nhớ Đức thánh Trần, Vua Bà và bao thế hệ anh hùng, đồng bào đã góp sức, góp tâm và cả xương máu để bảo vệ Tổ quốc. Tiếng trống hội rền vang, tiếng nhạc lễ uy nghiêm, các nghi thức thắp hương tưởng niệm… tất cả như đưa du khách trở về thời gian, gặp lại hào khí Bạch Đằng một thuở.
Những thắng lợi vang dội trên sông Bạch Đằng không chỉ là chiến công, mà còn là tinh thần, là bài học về trí tuệ, dũng cảm, và sức mạnh toàn dân. Nhìn dòng sông uốn mình qua núi rừng, những bãi cọc vẫn còn đó, bầu không khí linh thiêng bao trùm, ta như nghe tiếng vọng ngàn năm: đây là mảnh đất của trí tuệ và lòng yêu nước, nơi mỗi thế hệ Việt Nam phải tiếp tục góp sức, góp tâm, xây dựng và bảo vệ đất nước.
Hòa mình trong không khí tưng bừng của lễ hội và cảnh sắc Quảng Yên, du khách cảm nhận được hồn thiêng sông núi, gặp lại hào khí Bạch Đằng oai hùng và linh khí của non sông Đại Việt. Từ đó, lòng người thêm tự hào về truyền thống văn hóa, lịch sử, và thấm nhuần ý thức tiếp bước thế hệ đi trước để kiến thiết, dựng xây một Tổ quốc hùng mạnh, thịnh vượng.
