Hào Khí Đông A – Chiến Thắng Bạch Đằng Lừng Lẫy
Lịch sử Việt Nam là bản anh hùng ca được viết bằng lòng yêu nước, sự hy sinh và tinh thần quật cường của biết bao thế hệ cha ông. Trong số những chiến công vang dội nhất của dân tộc, chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 dưới sự chỉ huy của Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo luôn được nhắc đến như một biểu tượng của trí tuệ quân sự và ý chí bảo vệ độc lập dân tộc. Vào thế kỷ XIII, đế quốc Nguyên – Mông là một trong những đế quốc hùng mạnh nhất thế giới. Với lực lượng đông đảo và nhiều chiến thắng vang dội, họ đã chinh phục nhiều vùng lãnh thổ rộng lớn từ châu Á đến châu Âu. Sau hai lần xâm lược Đại Việt không thành công, vua Nguyên vẫn nuôi tham vọng biến Đại Việt thành một phần của đế quốc mình. Vì vậy, năm 1287, quân Nguyên huy động một lực lượng rất lớn gồm cả thủy quân và bộ binh tiến vào nước ta trong cuộc xâm lược lần thứ ba. Biết trước sức mạnh của kẻ thù, vua Trần Nhân Tông và Thái thượng hoàng Trần Thánh Tông đã giao toàn quyền chỉ huy cho Trần Hưng Đạo. Ông hiểu rằng nếu đối đầu trực diện với lực lượng đông đảo của quân Nguyên thì sẽ rất khó giành chiến thắng. Vì thế, ông tiếp tục áp dụng chiến thuật quen thuộc của quân dân nhà Trần: tránh chỗ mạnh, đánh vào chỗ yếu, vừa chiến đấu vừa bảo toàn lực lượng, chờ thời cơ phản công. Theo kế hoạch của Trần Hưng Đạo, quân Đại Việt chủ động rút lui khỏi nhiều vị trí quan trọng, đồng thời thực hiện chiến lược "vườn không nhà trống". Người dân được đưa đến nơi an toàn, lương thực và của cải được cất giấu hoặc tiêu hủy để quân địch không thể cướp được. Dù chiếm được nhiều vùng đất, quân Nguyên lại rơi vào cảnh thiếu lương thực, tinh thần sa sút và ngày càng mệt mỏi. Trong khi đó, quân Đại Việt liên tục tổ chức những trận đánh nhỏ, bất ngờ tập kích các đoàn vận chuyển lương thực của địch. Một trong những chiến công quan trọng là việc tiêu diệt đoàn thuyền chở lương của Trương Văn Hổ. Mất nguồn tiếp tế, quân Nguyên lâm vào tình trạng đói khát và buộc phải tính đến chuyện rút quân về nước.
Đó chính là thời điểm Trần Hưng Đạo quyết định tung đòn quyết định. Ông chọn sông Bạch Đằng làm nơi quyết chiến vì đây là con sông có thủy triều lên xuống mạnh, rất thuận lợi để bố trí trận địa mai phục. Hàng nghìn cọc gỗ lim lớn được vót nhọn, bịt sắt và bí mật đóng sâu xuống lòng sông. Khi nước triều lên, toàn bộ bãi cọc chìm dưới mặt nước nên quân địch không hề phát hiện. Đầu tháng 4 năm 1288, đoàn chiến thuyền của quân Nguyên do tướng Ô Mã Nhi chỉ huy tiến vào cửa sông Bạch Đằng trên đường rút lui. Quân Đại Việt xuất hiện, vừa đánh vừa giả vờ thua để nhử đối phương tiến sâu vào trận địa. Tưởng rằng quân Đại Việt đã kiệt sức, Ô Mã Nhi hạ lệnh cho toàn bộ hạm đội truy kích. Đến giữa trưa, khi thủy triều bắt đầu rút nhanh, những hàng cọc nhọn dần hiện lên khỏi mặt nước. Hàng trăm chiến thuyền lớn của quân Nguyên mắc cạn, va vào cọc và bị thủng đáy. Đội hình của chúng nhanh chóng rối loạn. Ngay lúc đó, tiếng trống trận vang lên từ khắp các bờ sông. Hàng nghìn quân Đại Việt từ nhiều hướng đồng loạt xông ra. Tên bắn như mưa, giáo mác sáng loáng, những chiếc thuyền nhỏ cơ động nhanh chóng bao vây quân địch. Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Nhiều chiến thuyền của quân Nguyên bốc cháy dữ dội, khói lửa bao trùm cả một vùng sông nước. Quân địch hoảng loạn tìm đường tháo chạy nhưng tất cả các lối thoát đều đã bị quân Đại Việt chặn lại. Tướng Ô Mã Nhi bị bắt sống, nhiều tướng khác bị tiêu diệt hoặc tử trận. Toàn bộ hạm đội hùng mạnh của quân Nguyên gần như bị xóa sổ chỉ trong một trận đánh. Chiến thắng Bạch Đằng đã chấm dứt hoàn toàn cuộc xâm lược lần thứ ba của quân Nguyên vào Đại Việt. Sau thất bại nặng nề này, đế quốc Nguyên từ bỏ ý định chinh phục nước ta. Đại Việt giữ vững nền độc lập, mở ra một thời kỳ hòa bình và phát triển. Không chỉ là một chiến thắng quân sự, Bạch Đằng còn thể hiện tài thao lược kiệt xuất của Trần Hưng Đạo cùng tinh thần đoàn kết của toàn dân tộc. Từ vua quan, tướng lĩnh, binh sĩ cho đến những người dân bình thường đều góp sức vào công cuộc bảo vệ đất nước. Mỗi người một việc, từ vận chuyển lương thực, đóng cọc, chế tạo vũ khí đến trực tiếp cầm gươm chiến đấu, tất cả đã tạo nên sức mạnh vô địch.
Hơn bảy trăm năm đã trôi qua, nhưng hào khí Đông A vẫn luôn là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam. Chiến thắng Bạch Đằng nhắc nhở mỗi người Việt rằng lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí kiên cường và trí tuệ sáng tạo chính là nền tảng để bảo vệ độc lập và xây dựng đất nước. Câu chuyện về Trần Hưng Đạo và chiến thắng Bạch Đằng sẽ mãi mãi được lưu truyền như một bản anh hùng ca bất diệt trong lịch sử Việt Nam.
