TIẾNG GỌI ĐÔNG DU VÀ TẤM LÒNG ÔNG GIÀ BẾN NGỰ

Phan Bội Châu là người thông minh xuất chúng, mệnh danh là "Thiên tài xứ Nghệ". Sống trong cảnh nước mất nhà tan, ông nhận ra rằng muốn đánh đuổi Pháp, không thể chỉ dùng giáo mác thô sơ, mà phải học hỏi kỹ thuật và quân sự phương Tây. Ông đã bí mật rời Tổ quốc sang Nhật Bản, khởi xướng Phong trào Đông Du (1905).

Ông kêu gọi, vận động hàng trăm thanh niên yêu nước Việt Nam bí mật cắt tóc ngắn, vượt biển sang Nhật để du học. Ông viết cuốn Hải ngoại huyết thư bằng máu và nước mắt, bí mật gửi về nước. Những lời lẽ thống thiết trong sách đã làm rung động trái tim của hàng triệu người dân, thôi thúc họ bán ruộng nương, quyên góp tiền bạc gửi sang Nhật nuôi học sinh. Phong trào Đông Du đã tạo ra một thế hệ thanh niên trí thức mới, mang trong mình hoài bão giải phóng dân tộc.

Tuy nhiên, năm 1908, thực dân Pháp đã cấu kết với chính phủ Nhật Bản, trục xuất Phan Bội Châu và du học sinh Việt Nam. Phong trào Đông Du tan vỡ, ông phải bôn ba sang Trung Quốc, Thái Lan. Năm 1925, ông bị thực dân Pháp bắt cóc tại Thượng Hải, giải về nước và kết án tử hình. Trước làn sóng đấu tranh bạo liệt của học sinh, sinh viên và nhân dân cả nước đòi ân xá cho ông, Pháp buộc phải nhượng bộ, đưa ông về giam lỏng tại Bến Ngự (Huế). Dù bị giam hãm, "Ông già Bến Ngự" vẫn giữ phong thái ung dung, ngày ngày làm thơ, dạy học, truyền bá lòng yêu nước cho thế hệ trẻ cho đến cuối đời.

III. CẢM NHẬN CỦA TÁC GIẢ

Cụ Phan Bội Châu là một vì sao chổi rực sáng trên bầu trời đen tối của lịch sử nước nhà đầu thế kỷ 20. Cụ dạy chúng ta về tinh thần hướng ngoại để tự cường: Không biết thì phải đi học, học cái hay của nước ngoài để về xây dựng Tổ quốc. Tinh thần vươn ra biển lớn của phong trào Đông Du năm xưa vẫn là bài học thời sự cho thế hệ thanh niên Việt Nam hôm nay trong công cuộc hội nhập quốc tế.