Hào Kiệt Sông Nước: Cuộc Đời Lẫy Lừng Của Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư

Hào Kiệt Sông Nước: Cuộc Đời Lẫy Lừng Của Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư

Chương 1: Anh chàng bán than ở Chí Linh và sự tinh đời của Hưng Đạo Vương

Vào thế kỷ XIII, dưới triều đại nhà Trần, có một vị tướng làm cho cả triều đình nể sợ vì tài năng quân sự xuất chúng, nhưng cũng khiến nhiều kẻ ghét bỏ vì tính khí ngạo mạn, phóng túng và ham kiếm tiền. Người ấy là Trần Khánh Dư.

Thuở trẻ, Trần Khánh Dư từng lập nhiều chiến công và được phong tước Chiêu Văn Vương. Tuy nhiên, vì vướng vào tai tiếng tư tình với Thiên Thụy Công chúa (con gái nuôi của vua Trần Thái Tông), ông bị vua hạ lệnh trút bỏ tước vị, tịch thu gia sản và suýt bị trượng hình chết.

Mất hết quyền lực và bổng lộc, Trần Khánh Dư rời kinh thành, trôi dạt về vùng Chí Linh (Hải Dương). Để sinh nhai, vị quý tộc hoàng tộc ngày nào nay phải cởi bỏ chiến bào, chống thuyền đi bán than ở vùng sông nước Chí Linh.

Năm 1287, quân Nguyên - Mông do Thoát Hoan cầm quân ồ ạt kéo sang xâm lược Đại Việt lần thứ ba. Trước thế giặc hung hãn, triều đình nhà Trần khẩn trương triệu tập tướng lĩnh bàn kế sách chống giặc.

Quốc công Tiết chế Trần Hưng Đạo nhận thấy tình hình nguy cấp, lực lượng mỏng, bèn nhớ đến Trần Khánh Dư – một người rành rẽ thủy chiến và có tư chất mưu lược hơn người. Lập tức, Trần Hưng Đạo tự mình chống thuyền đến bến Chí Linh tìm gặp vị tướng bị già nua, lấm lem bụi than.

Gặp lại nhau bên mạn thuyền nghèo, Hưng Đạo Vương không hề chê bai hoàn cảnh của Trần Khánh Dư, mà trân trọng mời ông lên thuyền, cùng đàm đạo chuyện nước non. Nhận thấy lòng yêu nước và ý chí vẫn sục sôi trong con người vị tướng cũ, Hưng Đạo Vương đưa Trần Khánh Dư về kinh thành, tâu xin vua Trần Nhân Tông phục chức, phong ông làm Phó tướng trực tiếp chỉ huy mặt trận vùng biển phía Đông.

Chương 2: Trận Vân Đồn kinh điển – Bóp nghẹt yết hầu giặc

Trở lại chiến trường, Trần Khánh Dư lập tức chứng minh tầm nhìn chiến lược thiên tài của mình.

Đầu năm 1288, đại quân Nguyên - Mông lâm vào cảnh khốn đốn vì thiếu lương thực ở Thăng Long. Để cứu nguy, tướng giặc Ô Mã Nhi phái Trương Văn Hổ hộ tống một đoàn thuyền lương khổng lồ gồm hàng trăm chiếc chở đầy lương thảo, vũ khí theo đường biển tiến vào tiếp tế.

Biết tin đoàn thuyền lương của địch sắp tới, Trần Khánh Dư chủ động đem quân ra chặn đánh. Tuy nhiên, trận giao tranh đầu tiên ở Vân Đồn, quân ta bất lợi, để đoàn thuyền lương của địch lọt qua.

Triều đình vô cùng tức giận, sai sứ giả ra trách mắng và định phán tội chết cho Trần Khánh Dư. Nghe tin, vị tướng già điềm nhiên đáp lời sứ giả với một sự tự tin ngút trời:

"Tôi đánh giặc là tính kế lâu dài. Nay để chúng qua được là vì muốn gom cả thuyền lương của chúng vào một chỗ để thu một mẻ cho gọn. Xin Đại vương hãy khoan trị tội, độ vài ngày nữa tôi xin đem đầu dâng nộp!"

Quả nhiên, Trần Khánh Dư nhận định rằng Trương Văn Hổ ỷ mạnh chủ quan, sau khi thắng trận đầu sẽ hành quân chậm chạp và lơ là cảnh giác. Ông cho dốc toàn lực phục kích ở vùng biển Vân Đồn (Quảng Ninh).

Khi đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ ùn ùn kéo đến, chưa kịp định thần thì từ các ngách sông, cửa đảo, thủy quân nhà Trần bất ngờ đổ ra như vũ bão. Tiếng hò reo rung chuyển mặt biển, tên bắn như mưa.

Trận chiến diễn ra ác liệt nhưng nhanh chóng ngã ngũ. Đội thuyền lương khổng lồ của giặc bị tiêu diệt hoàn toàn, phần lớn chìm xuống đáy biển, số còn lại rơi vào tay quân ta. Mất sạch lương thảo, đại quân Nguyên - Mông ở Thăng Long rơi vào cảnh đói khát cùng cực, tạo điều kiện quyết định để quân dân nhà Trần mở cuộc tổng phản công lịch sử, tiêu diệt hoàn toàn quân giặc trên sông Bạch Đằng ít lâu sau đó.

Chương 3: Vị vương gia hào sảng, bộc trực và trường thọ

Sau chiến thắng hiển hách tại Vân Đồn, Trần Khánh Dư được vua Trần Nhân Tông ban khen hết lời, khôi phục tước vương và trao cho quyền hành to lớn trấn thủ vùng duyên hải Đông Bộ Đầu (Quảng Ninh, Hải Phòng).

Không chỉ là một danh tướng kiệt xuất trên chiến trường, Trần Khánh Dư còn là một người có tư duy kinh tế rất tiến bộ so với thời đại. Ông khuyến khích giao thương biển, lập kho tàng, phát triển kinh tế vùng duyên hải. Tuy nhiên, tính cách của ông cũng cực kỳ phóng khoáng, đôi khi ngạo mạn và không chịu gò bó theo khuôn phép phong kiến:

Ông nổi tiếng là người thích kiếm tiền, làm giàu từ việc buôn bán, từng bị vua nhắc nhở vì nuôi nhiều gia nhân làm kinh doanh.

Ông thẳng tính, dám nói thẳng những điều trái ý triều đình, không sợ mích lòng ai.

Trần Khánh Dư sống rất thọ. Ông qua đời vào năm 1342 khi đã hơn 100 tuổi, trải qua năm đời vua nhà Trần (từ Trần Thái Tông đến Trần Dụ Tông), chứng kiến toàn bộ giai đoạn thịnh trị rực rỡ nhất của triều đại này.

Di sản sống mãi

Cuộc đời của Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư là một khúc ca đầy màu sắc: có thăng trầm, có sai lầm tuổi trẻ, có những nét tính cách kỳ dị, nhưng vượt lên tất cả là tài năng quân sự thiên bẩm và lòng trung hiếu tuyệt đối với giang sơn xã tắc trong những giờ phút nguy nan nhất của dân tộc.