Hạt Giống Trong Ống Tre

Những năm đầu thập niên 1970, chiến sự lan rộng khắp Tây Nguyên. Nhiều buôn làng phải sơ tán vào rừng sâu để tránh bom đạn. Nhà cửa bỏ lại, rẫy nương dang dở, cuộc sống vô cùng thiếu thốn. Khi ấy, bà Y Blinh Niê mới ngoài hai mươi tuổi. Trong lúc mọi người lo gom quần áo, nồi niêu để rời làng, bà lại tất tả chạy ra kho lúa. Mẹ bà ngạc nhiên hỏi: “Con còn tìm gì nữa?” Y Blinh đáp: “Mình có thể mất nhà, nhưng không thể mất hạt giống.” Bà lựa những hạt lúa tốt nhất của mùa trước, phơi khô rồi đổ vào nhiều ống tre nhỏ, bịt kín bằng lá chuối khô và sáp ong. Sau đó bà chôn số ống tre ấy ở nhiều gốc cây lớn quanh rừng để tránh bị phát hiện. Những tháng ngày sơ tán vô cùng gian nan. Có hôm cả buôn chỉ ăn củ rừng và rau dại. Trẻ nhỏ khóc vì đói, người lớn động viên nhau cố gắng chờ ngày yên bình. Nhiều người hỏi Y Blinh vì sao vất vả giữ mấy ống tre vô ích giữa lúc cái ăn còn thiếu. Bà chỉ cười: “Có giống lúa là còn ngày mai.” Năm 1975, chiến tranh kết thúc. Người dân lần lượt trở về buôn cũ. Nhà sàn cháy dở, rẫy nương cỏ mọc um tùm. Nhưng Y Blinh không tuyệt vọng. Bà lần theo dấu cũ trong rừng, đào từng gốc cây đã nhớ sẵn. Từng ống tre được lấy lên, vẫn khô ráo nguyên vẹn. Bà reo lên như gặp lại người thân. Mùa mưa năm ấy, cả buôn cùng nhau phát rẫy, gieo lại số giống lúa được gìn giữ. Vụ mùa đầu tiên sau hòa bình, lúa trĩu bông vàng óng khắp sườn đồi. Già làng xúc động nói: “Nhờ Y Blinh giữ hạt giống mà buôn mình có cái ăn, có sự sống trở lại.” Nhiều năm sau, bà vẫn giữ một ống tre cũ treo trên vách nhà sàn như kỷ vật. Bà dạy con cháu: “Biết giữ hạt giống là biết giữ tương lai.” Câu chuyện về những hạt giống trong ống tre là minh chứng đẹp cho nghị lực của người Tây Nguyên trong những năm tháng thời hoa lửa – khi giữa khói lửa chiến tranh, con người vẫn nghĩ đến ngày mai no ấm.