Hậu phương vững chắc của tiền tuyến

Không phải mọi đóng góp trong chiến tranh đều được ghi lại bằng những chiến công lớn. Có những người dành cả tuổi trẻ để làm những việc không mấy ai nhìn thấy, nhưng lại có ý nghĩa đối với cả một phong trào. Mẹ Trương Thị Tư là một trong những người như vậy. Cuộc đời mẹ cho thấy sức mạnh của cách mạng không chỉ đến từ những người trực tiếp chiến đấu mà còn được nuôi dưỡng bởi những gia đình âm thầm ở phía sau.

Mẹ Tư có 10 người con. Chồng mẹ tham gia công an huyện rồi thoát ly công tác tại hậu cần tỉnh Vĩnh Long. Trong thời gian chồng đi làm nhiệm vụ, mẹ vừa chăm sóc con cái, vừa làm ruộng và tham gia hoạt động tại địa phương. Bà đào công sự quanh nhà để nuôi chứa cán bộ. Những người đến với gia đình mẹ không chỉ tìm thấy một nơi trú ẩn mà còn nhận được sự che chở trong hoàn cảnh khó khăn.

Địch từng treo thưởng lớn để truy bắt chồng mẹ. Dù biết gia đình có thể bị theo dõi, mẹ vẫn không từ bỏ hoạt động. Khi các con lớn khoảng 15-16 tuổi, mẹ cho tham gia kháng chiến. Đây là quyết định thể hiện sự hy sinh của người mẹ. Mẹ hiểu những gì con mình có thể phải đối mặt nhưng vẫn đặt trách nhiệm với quê hương bên cạnh tình thương gia đình.

Theo phân công của chi bộ, mẹ phụ trách thu thuế, lúa gạo và các khoản nhân dân đóng góp. Bà còn tìm cách kết nối với các cơ sở mật để mua thuốc men, dụng cụ y tế, nilon, vải và chà gạo. Những vật dụng ấy được đưa đến nơi cần thiết trong điều kiện rất thiếu thốn. Công việc đòi hỏi mẹ phải biết giữ kín thông tin và xử lý linh hoạt khi gặp những tình huống bất ngờ.

Bà Nguyễn Thị Pho từng theo mẹ đi xay gạo từ năm 14 tuổi. Mẹ luôn căn dặn phải bình tĩnh, biết ngụy trang và không được để lộ sự lo sợ. Khoảng 10 ngày, mẹ lại đi xay gạo. Có lần, địch thấy lượng gạo nhiều nên nghi ngờ. Mẹ chỉ bình thản giải thích rằng nhà đông con nên phải xay nhiều. Không có gì đặc biệt trong câu trả lời, nhưng chính sự tự nhiên ấy đã giúp mẹ vượt qua một lần kiểm tra.

Cựu chiến binh Nguyễn Văn Tư nhớ rằng Phú Hựu từng có nhiều đồn bốt, sự hiện diện của ta và địch đan xen. Trong điều kiện đó, cán bộ muốn hoạt động lâu dài phải nhận được sự giúp đỡ từ nhân dân. Mẹ Tư cùng bà con cung cấp lương thực, thuốc men và che giấu cán bộ. Những đóng góp ấy giống như những mắt xích nhỏ nhưng cần thiết để duy trì hoạt động của cơ sở.

Mẹ còn tham gia các cuộc đấu tranh chính trị của phụ nữ. Bà chống bắt lính, phá cầu đường và tham gia đấu tranh tại địa phương. Trong một lần ở Vĩnh Long, mẹ cùng chị em bị bắt và đưa qua Cần Thơ. Địch sử dụng nhiều thủ đoạn để buộc họ khai báo. Dù bị dụ dỗ, mua chuộc, uy hiếp và đánh đập, mẹ vẫn không tiết lộ thông tin.

Chúng vẽ cờ ba sọc lên nón lá rồi thả về. Mẹ cùng các chị em ném bỏ những chiếc nón. Khi địch tiếp tục vẽ lên áo, họ cũng vứt bỏ áo. Sự việc cho thấy bản lĩnh của những người phụ nữ tưởng như chỉ quen với công việc gia đình nhưng lại có ý chí rất mạnh mẽ trước kẻ thù.

Gia đình mẹ hiện còn 5 Bằng Tổ quốc ghi công cùng nhiều Huân, Huy chương và danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Những kỷ vật ấy là lời nhắc về một thời kỳ nhiều mất mát. Mẹ Trương Thị Tư đã góp sức bằng những việc gần gũi nhất: chăm con, làm ruộng, vận chuyển lương thực, tìm thuốc men, che chở cán bộ và tham gia đấu tranh. Mỗi việc riêng lẻ có thể rất nhỏ, nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng tạo nên một cuộc đời giàu ý nghĩa. Câu chuyện của mẹ vì thế vẫn có giá trị nhắc nhớ hôm nay: hòa bình không chỉ được đánh đổi bởi những người ngoài mặt trận, mà còn bởi những con người bình dị đã âm thầm góp sức trong suốt những năm tháng gian lao.