" Hãy nhớ lấy lời tôi!"
Câu chuyện về Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi không chỉ là một trang sử về lòng yêu nước, mà còn là biểu tượng rực rỡ của ý chí kiên cường, bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Anh là con thứ tư trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng.
Năm 1954, sau Hiệp định Geneve, anh cùng gia đình vào Sài Gòn sinh sống. Tại đây, anh vừa làm thuê vừa học nghề điện. Chính những năm tháng sống trong lòng đô thị Sài Gòn, chứng kiến cảnh bất công và sự tàn bạo của chế độ thực dân mới, ngọn lửa cách mạng trong anh đã bắt đầu bùng cháy. Anh sớm giác ngộ lý tưởng và gia nhập tổ chức Biệt động Sài Gòn, thuộc đơn vị quyết tử cánh Đông, Quân khu Sài Gòn - Gia Định.
Tháng 5 năm 1964, nhận được tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sẽ sang miền Nam Việt Nam để thị sát chiến trường, đơn vị của anh Trỗi được giao nhiệm vụ ám sát tên trùm chiến tranh này.
Nguyễn Văn Trỗi đã tình nguyện nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa) - nơi đoàn xe của McNamara chắc chắn sẽ đi qua.
Sáng ngày 9 tháng 5 năm 1964. Khi anh đang chuẩn bị những khâu cuối cùng để đặt quả mìn nặng 8kg dưới chân cầu, do có kẻ phản bội điểm mặt, anh đã bị địch bao vây và bắt giữ.
Mặc dù bị tra tấn dã man bằng nhiều hình cực hình tàn khốc, Nguyễn Văn Trỗi vẫn giữ vững khí tiết của người cộng sản, không khai báo bất cứ thông tin nào về tổ chức và đồng đội.
Sự kiện Nguyễn Văn Trỗi bị bắt đã gây chấn động dư luận quốc tế. Tổ chức du kích tại Venezuela đã bắt sống một đại tá không quân Mỹ là Michael Smolen để yêu cầu trao đổi lấy tự do cho Nguyễn Văn Trỗi. Tuy nhiên, sau khi đại tá Mỹ được thả, chính quyền Sài Gòn đã lật lọng và lập tức đưa anh đi hành quyết.
Vào lúc 9 giờ 45 phút ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại vườn rau nhà lao Chí Hòa, kẻ thù đã thi hành bản án tử hình đối với anh.
Những giây phút cuối cùng của anh đã trở thành bất tử:
Anh từ chối bịt mắt để được nhìn thấy mảnh đất quê hương lần cuối.
Anh hô vang những khẩu hiệu đanh thép trước họng súng quân thù:
"Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh!
Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"
Sự hy sinh của Nguyễn Văn Trỗi đã thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh của thanh niên, sinh viên miền Nam và cả thế giới.
