Bài viết

HIẾN CHÍCH – NGƯỜI HIẾN KẾ GÓP PHẦN THAY ĐỔI VẬN MỆNH KHỞI NGHĨA LAM SƠN

Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Phượng

Thanh Hóa22/08/2026xã An Phú (Xã An Phú)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

1. Nguyễn Chích – vị tướng giàu kinh nghiệm

Nguyễn Chích (1382–1448) là một danh tướng thời Lê sơ, quê ở Đông Sơn, Thanh Hóa.

Trước khi tham gia nghĩa quân Lam Sơn, ông từng tự mình tổ chức lực lượng chống quân Minh ở vùng Hoàng Nghiêu.

Năm 1420, Nguyễn Chích đem quân gia nhập nghĩa quân Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo.

Ông trở thành một trong những tướng lĩnh quan trọng của cuộc khởi nghĩa.

2. Kế sách làm thay đổi cục diện

https://images.openai.com/static-rsc-4/9PZuWqsCM1rznT955tIyX0znFZBFUVfGjlJs3P9qVfg5ItRDC-GbdnE060K9_H4fl97DXc7x451_hBkJjxQ0Ek4SKLHwHoWIiRWrHW-XnULTwzu5EwsPyyioCppdf2ifA6TEZEkfrvlbXi7Xi_lUjpsl9Jfo_SV99L8K9cPhKxhl8PHq4bwsfVFlSgfw8Tk3?purpose=fullsizehttps://images.openai.com/static-rsc-4/-_bHZJGWFzXe2zrGG-DuG0RihZJ35VQgjYYNLAe1AKXax71QOKaC3ISkJiHy-4AX2MWEKB4PBf0WlEwdOjcBcOfa6TovnhLcJyopVRhuX7RUuDkkNRKO201bK4EhfG_uSXNcszwRJGw9fjNiuLOPsY2vOY6Lim3iJmvE4fljTALwjPO4hkZGBaJdK4VcebsI?purpose=fullsizehttps://images.openai.com/static-rsc-4/17Royf2scWD9p38y4BFPEgBhQwEPyBj0vyahU37du9zBQdu8s0aZx_8Rf1Q1wgMfreEms61UsIeFWG1PMZTuim9GnziHXob5j5H5GCRJBit0VbxBE5zJcBcfhyyD3G5diSDaValTb3b8MSe-kAUb7ATiDfKE5EPE_kbrMvGtQ95SlN4ZdIOWHsRmFbzeGzPS?purpose=fullsize

Khoảng năm 1424, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn gặp nhiều khó khăn. Nghĩa quân phải đối phó với quân Minh và chưa thể mở rộng lực lượng một cách thuận lợi.

Nguyễn Chích đề xuất một kế hoạch quan trọng:

Đánh vào Nghệ An để làm căn cứ, mở rộng địa bàn hoạt động và phát triển lực lượng.

Theo ông, Nghệ An là vùng đất rộng, người đông, có vị trí thuận lợi. Nếu chiếm được Nghệ An, nghĩa quân có thể:

Mở rộng địa bàn → xây dựng lực lượng → tạo thế tiến ra Bắc → từng bước đánh bại quân Minh.

Lê Lợi và bộ chỉ huy Lam Sơn đã chấp thuận kế sách này.

3. Bước ngoặt Nghệ An

Năm 1424, nghĩa quân Lam Sơn tiến quân vào Nghệ An.

https://images.openai.com/static-rsc-4/joDhnmK-nG7lJZGl3VPIDO8lPMgUD2b76OpufUKLJqECMSkF3WElsil8XB3YVnEHJQGxE9Q8m2vzVexGiXJXibSliPxg-e6Uq8j3uFoGesttoqZDuChPUXjAvtneSdzpqH7FU-hGFjf_U__rKBm3ulksxh9lO7-mArw01vUEJyWcEKkYCxj8oteH_w_CANRe?purpose=fullsizehttps://images.openai.com/static-rsc-4/W5fDb-EHlNKO9ePtuLwoZmRmdXRm1mn9u18sv6kgHgtqSGrtjvUCJMx22qUoNihC6Z98nz630Y15JY_xvSHttUxb1714KQOc0xwHylKaPnt8QYJqHX4qETRBxuARZ3XlM9I_aGmLVIXhc18szF4ENAk90T2oe14htykKqy7RF8UgXMd5FaKyXgPydwcSjd62?purpose=fullsizehttps://images.openai.com/static-rsc-4/i0FQ9b5Qh1JaaBqfJQ4HsHwzdHnZ0NBhbXX6yh5z0dr2C8qMtPoGrfZXvVSkQ8Fjm-t9_zCdkPuGWeTwtgJApD4iLwZC3mLEfDHm7hIX_gC-CrhNRURnCJ5WGcFRuxSfPvd5sAz8k3kXNj2nPXr07pYfU6mDV3w7LHMHUlYhlzu_wZFvfFL2CkevCmBk0rtU?purpose=fullsize

Quân Lam Sơn liên tiếp giành thắng lợi ở nhiều nơi.

Một trong những chiến thắng nổi bật là Trà Lân.

Sau đó, nghĩa quân tiếp tục mở rộng vùng kiểm soát ở Nghệ An và các khu vực lân cận.

Từ một lực lượng còn gặp nhiều khó khăn, nghĩa quân Lam Sơn ngày càng lớn mạnh.

4. Vì sao kế sách của Nguyễn Chích quan trọng?

Kế sách của Nguyễn Chích không đơn giản là thay đổi hướng hành quân.

Nó giúp nghĩa quân thay đổi cách đánh và tạo thế chiến lược mới.

Trước đó, Lam Sơn hoạt động chủ yếu ở vùng Thanh Hóa.

Sau khi tiến vào Nghệ An, nghĩa quân có:

  • Địa bàn rộng hơn để xây dựng lực lượng.

  • Nguồn nhân lực và vật lực lớn hơn.

  • Điều kiện thuận lợi để mở rộng vùng kiểm soát.

  • Một bàn đạp quan trọng để tiến ra phía Bắc.

  • Từ đây, cuộc khởi nghĩa chuyển dần từ thế phòng thủ, cầm cự sang thế chủ động tiến công.

    5. Từ Nghệ An đến Đông Quan

    https://images.openai.com/static-rsc-4/boBN0-gRlc8rAtlUmqOgsacaUjglJm6bKaxF2pfYFcENE7ZpER5kb2-PwyXjY0ds8oa0WeYBnLM3Wawq-31CBDI2nxqIs3o6Yo2RgcLnHRFQlCvIEHC56vRYVFb5ssmN78CGZxWjx8pdo8pLsancT1GAJX0ulZb9rULU61CdOrB1UDBdP5eE60pS2vqYjQ5L?purpose=fullsizehttps://images.openai.com/static-rsc-4/4i0mDE1lGQQXFDXKGHoIiEkxPU7XgbMjL6e3p3eBkfELh8E0BaCh-HNr2279VwsJbfi1MRL-W--0gGW8YtGQMwNyf7ZIpnSHLHM-NVQ-X6ldncXM-4o_QvcssXnhuiHGk5YgLrD-rTrhTf5SXqP8uMYZGuadM5oXMl1s0_50RDxLAsdw6ugwTC506zxpd3cQ?purpose=fullsizehttps://images.openai.com/static-rsc-4/xEMzUjL6Bz1bNXMlxCOXZdGMJFi_iiSd-KktVZx2KD0pIZek0Gj1W0tayVUh95ly4T8WP7S1sbMV9SU2027W4XxqJOys_AG_eBdIJ2axHGm9evmsFWCJyNbnytUbW5MgpGwG5M4VgPBbDJeIZx3zO6VkCH0lGwWO2T8edenj0ZzDTDfo0JO0tKHRqDoLqE9g?purpose=fullsize

    4

    Sau khi làm chủ phần lớn Nghệ An, nghĩa quân tiếp tục tiến vào Tân Bình, Thuận Hóa, rồi tiến ra Bắc.

    Năm 1426, nghĩa quân tiến ra Bắc và giành nhiều thắng lợi.

    Đến năm 1427, quân Minh bị đánh bại trong các trận Chi Lăng – Xương Giang.

    Cuối cùng, nhà Minh phải chấp nhận rút quân về nước.

    Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giành thắng lợi, đất nước thoát khỏi ách đô hộ của nhà Minh.

    6. Nguyễn Chích – một người hiến kế, nhưng chiến thắng thuộc về cả dân tộc

    Điều quan trọng là không nên hiểu rằng chỉ một kế sách đã quyết định toàn bộ thắng lợi của Lam Sơn.

    Nguyễn Chích có đóng góp chiến lược rất quan trọng, nhưng thắng lợi cuối cùng là kết quả của:

    Sự lãnh đạo của Lê Lợi → tài năng của các tướng lĩnh → sự chiến đấu của nghĩa quân → sự ủng hộ của nhân dân → nghệ thuật quân sự linh hoạt.

    Nguyễn Chích là một trong những người góp phần tạo nên bước ngoặt ấy.

    Câu chuyện về hòa bình

    “Trong lịch sử, có những người không đứng ở vị trí cao nhất nhưng một ý tưởng đúng lúc có thể tạo nên bước ngoặt lớn. Nguyễn Chích là một trường hợp như vậy. Kế sách tiến vào Nghệ An đã góp phần giúp nghĩa quân Lam Sơn mở rộng địa bàn, phát triển lực lượng và chuyển sang thế chủ động. Từ bước ngoặt ấy, cuộc khởi nghĩa tiếp tục tiến về phía Bắc và đi đến thắng lợi. Câu chuyện Nguyễn Chích nhắc chúng ta rằng trước mỗi thử thách, ngoài lòng dũng cảm còn cần tư duy, sự sáng suốt và khả năng nhìn xa.”

    Nguyễn Chích – một vị tướng, một người hiến kế và một trong những nhân vật góp phần tạo nên bước ngoặt quan trọng của khởi nghĩa Lam Sơn.

    Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn