Hiên ngang đối diện với nòng súng kẻ thù

Giữa những năm tháng sục sôi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Sài Gòn khi ấy là tâm điểm của những trận chiến ngầm khốc liệt giữa lực lượng cách mạng và kẻ thù. Trong dòng người hối hả mưu sinh nơi đô thị ấy, có một thanh niên hiền lành làm nghề thợ điện, ban ngày cần mẫn với công việc, nhưng đêm về lại mang nặng nỗi đau nước mất nhà tan. Anh là Nguyễn Văn Trỗi.

Sinh ra trong một gia đình nghèo khó tại vùng quê Điện Bàn, Quảng Nam, anh Trỗi sớm theo cha mẹ vào Sài Gòn mưu sinh. Sống giữa gọng kìm áp bức của đô hộ, lòng yêu nước trong anh sớm được thắp lửa qua những giác ngộ cách mạng. Anh gia nhập lực lượng biệt động thành, trở thành một chiến sĩ kiên cường hoạt động ngay trong lòng địch.

Đầu năm 1964, trước âm mưu leo thang chiến tranh của đế quốc Mỹ, một nhiệm vụ vô cùng đặc biệt và nguy hiểm được giao cho tổ biệt động: tiêu diệt tên bộ trưởng Mỹ McNamara trong chuyến sang thăm Sài Gòn nhằm thị sát chiến trường. Nguyễn Văn Trỗi là một trong những người xung phong nhận trọng trách ấy.

Chiều ngày 2 tháng 5 năm 1964, tại cầu Công Lý, khi đoàn xe của tên quan chức cao cấp Mỹ đi qua, tổ đánh thuốc nổ đã chuẩn bị kích hoạt. Tuy nhiên, do một sự cố bất ngờ từ phía lực lượng địch tăng cường kiểm soát, cuộc tấn công không thành công như dự kiến. Trong lúc nán lại để bảo vệ đồng đội rút lui, Nguyễn Văn Trỗi đã bị kẻ thù vây ráp và bắt giữ.

Bị giam giữ tại những nhà tù khét tiếng tàn bạo, anh phải đối mặt với vô vàn những đòn tra tấn dã man đến gai người của kẻ thù. Chúng dùng điện giật, dùi cui, roi sắt, và cả những lời dụ dỗ ngọt ngào để hòng bẻ gãy ý chí của người chiến sĩ trẻ. Thế nhưng, vượt lên trên nỗi đau thể xác, Nguyễn Văn Trỗi chỉ một mực giữ vững khí tiết. Anh dũng cảm nhận hết mọi trách nhiệm về phần mình, kiên quyết bảo vệ an toàn cho cơ sở và đồng đội. Thậm chí, trước mặt kẻ thù, anh đã nhiều lần mắng thẳng mặt chúng bằng một thái độ hiên ngang, bất khuất.

Bất lực trước sự kiên cường của người chiến sĩ biệt động, chính quyền tay sai và đế quốc Mỹ vội vã đưa anh ra pháp trường tại Khám Chí Hòa vào trưa ngày 15 tháng 10 năm 1964, hòng dùng cái chết để răn đe phong trào cách mạng miền Nam.

Nhưng chúng đã lầm. Trước nòng súng của kẻ thù, khi được hỏi có muốn nói lời cuối cùng không, Nguyễn Văn Trỗi từ chối việc bị bịt mắt. Anh ngẩng cao đầu, đôi mắt sáng quắc nhìn thẳng vào những kẻ đang cầm súng. Bằng tất cả sức lực và sự kiêu hãnh của một người con đất Việt, anh giật phăng mảnh khăn bịt mắt và hô vang những lời đanh thép:

"– Đả đảo đế quốc Mỹ!

– Đả đảo Nguyễn Khánh!

– Việt Nam muôn năm!

– Hồ Chủ tịch muôn năm!"

Tiếng hô dõng dạc của anh vang dội cả pháp trường, làm chấn động lòng người và khiến những tên đao phủ phải run sợ. Loạt đạn vang lên, anh ngã xuống khi tuổi đời mới tròn 24 – độ tuổi đẹp đẽ nhất của một đời người.

Sự hy sinh lẫm liệt của anh Nguyễn Văn Trỗi không chỉ là nỗi tiếc thương vô hạn của nhân dân Việt Nam mà còn lay động hàng triệu trái tim yêu chuộng hòa bình trên toàn thế giới. Câu nói "Hãy nhớ lấy tên tôi!" của anh đã trở thành hiệu triệu cho phong trào đấu tranh của thanh niên toàn cầu thời bấy giờ, từ châu Mỹ đến châu Âu, vì một Việt Nam độc lập và tự do.

Năm 1967, anh được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tên tuổi và khí phách của anh mãi mãi khắc ghi vào lịch sử dân tộc như một khúc tráng ca hào hùng về lòng yêu nước và tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.