Hiện vật của Đại tướng Văn Tiến Dũng và câu chuyện “lòng dân”

Từ năm 1950 đến 1952, thực dân Pháp dùng chiến tranh tổng lực càn quét từng vùng, từng làng xã của Liên khu 3[1] nhằm tiêu diệt lực lượng vũ trang cách mạng, phá cơ sở kháng chiến, lập hệ thống đồn bốt, tháp canh để bao vây, chia cắt vùng đồng bằng, hòng thực hiện âm mưu bình định của chúng. Đặc biệt, ở Thái Bình, thực dân Pháp đóng quân dày đặc hầu như khắp tỉnh, liên tiếp mở những đợt càn đi quét, tàn sát khiến cuộc sống của nhân dân ta vô cùng cơ cực, cơ sở kháng chiến chỉ còn vài xã. Trước tình hình đó, Đại đoàn 320 do Tư lệnh kiêm Chính ủy Văn Tiến Dũng chỉ huy được lệnh cấp tốc hành quân về địa bàn đồng bằng sông Hồng để tham gia chiến dịch Hòa Bình. Vâng lời dạy của Bác “Các chú ở đồng bằng không có rừng nhưng có nhiều dân, hãy dựa vào dân mà đánh giặc”, Đại đoàn 320 với quân số hơn một vạn đã táo bạo vượt sông Hồng sang đất Thái Bình trong ba đêm. Đến nơi, cán bộ, chiến sĩ Đại đoàn đã chứng kiến bao cảnh đau lòng và sự mong ngóng của nhân dân. “Mẹ Đới ở xã Đình Phùng nắm tay anh lính Đồng bằng nghẹn ngào nói: “Mẹ mong ngày, mong đêm sao cho các con mau chóng trở về để trả thù cho em con và bà con vùng địch hậu”. Thì ra, khi giặc về càn, chúng đã chặt đầu đứa con độc nhất của mẹ đem bêu giữa cánh đồng và không cho mẹ đến gần. Rồi hai cháu nhỏ là Duyên và Khuê ở thôn Mai Chử men đến bên bốt giặc khiêng đầu người cha bị chúng giết hại đem về chôn. Có các cụ già từ Duyên Hà đã luồn qua bốt giặc đến nhìn các chiến sĩ Đồng bằng cho thỏa nỗi nhớ mong”. [2] Mảnh nắp hầm của nhân dân Thái Bình dùng để bảo vệ đồng chí Văn Tiến Dũng - Ảnh BTLSQSVN. Sau khi vượt sông, Đại đoàn 320 đã được nhân dân tỉnh Thái Bình đùm bọc, che chở. Đặc biệt, một gia đình ở thôn Tân Ấp, xã Minh Tân, huyện Kiến Xương đã xây hầm để che giấu, bảo vệ đồng chí Văn Tiến Dũng khi đồng chí chỉ huy chiến đấu chống trận càn của thực dân Pháp vào tháng 1 năm 1952. Khi thực dân Pháp đến lúc soát, dùng đủ mọi cực hình tra tấn nhưng gia đình thà chấp nhận hy sinh chứ nhất định không chỉ điểm cho kẻ thù. Từ ngày 25/3 đến ngày 4/4/1952, đồng chí Văn Tiến Dũng đã được nhân dân thôn Lưu Phương, xã Tây Phong, huyện Tiền Hải che giấu, bảo vệ trong căn hầm làm bằng những “Chiếc giá treo trống” trong đình làng. Với phương châm “bí mật, táo bạo, bất ngờ, dũng mãnh thọc sâu” và lối đánh “nở hoa trong lòng địch”, ngay từ ngày đầu, Đại đoàn 320 đã xóa bỏ một Tiểu khu của địch, giải phóng toàn bộ huyện Tiền Hải. Trên đà thắng lợi, bộ đội địa phương đã bao vây, bức rút nhiều đồn bốt địch, giải phóng gần hết hai huyện Kiến Xương, Vũ Tiên; quân và dân các huyện Thái Ninh, Thái Thụy cũng đánh đồn, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, phá tan nhiều ban tề. Cùng thời gian đó, ở phía Bắc Thái Bình, quân và dân các huyện Thư Trì, Duyên Hà chớp thời cơ đã tiêu diệt và bắt nhiều địch, mở rộng vùng giải phóng. Thế trận của địch bị tan rã, tạo bước phát triển nhảy vọt cho phong trào cách mạng của Thái Bình. Một số hiện vật được trưng bày tại Triển lãm “Đại tướng Văn Tiến Dũng – Cuộc đời và sự nghiệp” ở Bảo tàng LSQS Việt Nam - Ảnh BTLSQSVN. Như vậy, Đại đoàn 320 dưới sự chỉ huy của Tư lệnh kiêm Chính ủy Văn Tiến Dũng đã cùng với quân và dân Thái Bình góp phần làm nên chiến thắng của Chiến dịch Hòa Bình, tạo đà cho những thắng lợi tiếp theo trên khắp các mặt trận. Hiện nay, hiện vật “Mảnh nắp hầm” và “Chiếc giá treo trống” của nhân dân Thái Bình dùng để bảo vệ đồng chí Văn Tiến Dũng đang được Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam lưu giữ, bảo quản và phát huy giá trị lịch sử. Đây là những hiện vật minh chứng cho sự đoàn kết, gắn bó keo sơn, máu thịt giữa quân và dân trong những năm tháng đấu tranh gian khổ nhưng hào hùng của dân tộc ta. Hiện vật hiện đang trưng bày tại Triển lãm “Đại tướng Văn Tiến Dũng – Cuộc đời và sự nghiệp” khai mạc ngày 24/4/2017 tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. [1] Khu vực đồng bằng Bắc Bộ trong kháng chiến chống thực dân Pháp.