Hình ảnh mười cô gái luôn trong ký ức.

Đối với bà Nguyễn Thị Tình, người trung đội trưởng đội nữ dân quân Lam Hạ năm xưa, hình ảnh mười cô gái luôn trong ký ức. Bà bảo, suốt bao nhiêu năm qua, bà không nguôi nỗi nhớ các em, các cháu và đồng đội nhất là trong những ngày giỗ trận. Trong niềm rưng rưng xúc động, bà Tình kể từng chi tiết của các trận đánh, nhất là tinh thần xung phong ra trận của chị em dân quân.

Giọng bà Tình trầm xuống trong nghẹn ngào khi nhắc đến sự hy sinh của các chị em trong đội dân quân. Thương nhất, tự hào nhất là tinh thần chiến đấu dũng cảm của hai chị em Thu, Thi. Sáng ngày 1-10-1966, khi tiếng còi báo động máy bay Mỹ đang bay vào hướng biển, hai chị em Thu, Thi khi đó đang ở nhà nướng ngô cho các em ăn rồi đi học. Hai chị vội bỏ bếp, dặn người chị dâu ở nhà đưa bố, mẹ, các em vào hầm trú bom cẩn thận vì nhà gần trận địa pháo, có thể bị trúng bom. Nếu chúng em có mệnh hệ gì thì đó là vinh dự cho gia đình ta. Hai chị em Thu, Thi lao ra bến, xuống đò, ra trận địa để kịp vào đội hình sẵn sàng chiến đấu. Nghe tiếng mẹ với theo dặn dò, các con phải cẩn thận, các cô còn ngoái lại: “Mẹ cứ yên tâm ở nhà trú bom. Trận chiến này ác liệt lắm. Nếu chúng con hy sinh, đừng buồn nhé mẹ ơi!”

Khi chiến đấu Thi bị thương nặng phải chuyển ra tuyến hai, đi qua chiến hào của người anh trai, Thi còn nói với anh rằng: “Em bị thương nhẹ, em ra viện rồi em lại về, anh ở lại chiến đấu trả thù cho đồng đội”.

Gạt dòng nước mắt đang lăn dài trên má vì thương nhớ đồng đội, bà Tình tiếp chuyện: Chị em chúng tôi vừa tham gia sản xuất, vừa được bộ đội phòng không trực tiếp huấn luyện chiến đấu. Vẫn biết rằng, nhiệm vụ chính của đội nữ dân quân Lam Hạ là tập luyện thuần thục tất cả vị trí tác chiến trên mâm pháo 57 ly, 37 ly và súng 14,5 ly để sẵn sàng chiến đấu trong mọi tình huống, kể cả bổ sung ngay vị trí đồng đội hy sinh. Nhưng những ngày máy bay Mỹ không đánh phá, đi làm đồng hoặc tham gia sửa chữa cầu đường bị hư hỏng, nhiều khi tranh thủ làm luôn cả ban đêm để tránh máy bay trinh sát Mỹ phát hiện. Lúc ấy, chị em chúng tôi còn thiếu thốn lắm. Nhiều người ra trận với manh áo vá, bụng thì đói meo vì thiếu cơm. Với tinh thần thanh niên xung kích, tình nguyện, sức con gái đang ở độ xuân thì nên đều lướt qua và vui vẻ cười hát suốt.

Bà Tình nhớ lắm những đêm trực chiến, chị em nằm cạnh nhau bên mâm pháo rủ rỉ tâm sự nhiều chuyện. Mọi người thường dặn nhau: Nếu ai đó hy sinh thì người còn sống phải chiến đấu gấp đôi, gấp ba để trả thù và bảo vệ Tổ quốc thay cho bạn. Nếu ngày mai tôi hy sinh, nếu không bận chiến đấu, những người còn sống phải thường đến nhà các bạn đã hy sinh cho cha mẹ các bạn ấy đỡ buồn. Ngay cả những lúc đối mặt với cái chết, các cô vẫn nghĩ đến những người còn ở lại. Chuyện hy sinh, với chị em đều rất bình thản.

Lời dặn ấy mãi còn trong ký ức của bà Tình.