HÌNH TƯỢNG CẢM TỬ GIỮA ĐẠI NGÀN QUẢNG TRỊ: ANH HÙNG LÊ BÁ DƯƠNG — DŨNG SĨ DIỆT MỸ TUỔI 15

HÌNH TƯỢNG CẢM TỬ GIỮA ĐẠI NGÀN QUẢNG TRỊ: ANH HÙNG LÊ BÁ DƯƠNG — DŨNG SĨ DIỆT MỸ TUỔI 15

Trong ký ức của những người lính từng đi qua vệt lửa Đường 9 - Quảng Trị, Lê Bá Dương không chỉ là một cái tên, mà là một biểu tượng bằng xương bằng thịt cho ý chí "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Với 14 vết thương trên mình, một đốt ngón tay gửi lại chiến hào và một lý lịch chiến đấu phi thường từ năm 15 tuổi, người chiến sĩ đất Nghệ An đã viết nên những trang sử huyền thoại, mà đỉnh cao là lời thề bằng máu mặt sau tấm ảnh Bác Hồ, làm rúng động và thúc giục ý chí tiến công của toàn mặt trận.

Đồng chí Lê Bá Dương sinh ngày 10/4/1953 tại thị trấn Thái Hòa, huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An trong một gia đình trí thức nghèo giàu truyền thống cách mạng. Sục sôi ý chí căm thù giặc và khát vọng hiến dâng của tuổi trẻ Xứ Nghệ, khi chưa đủ tuổi tráng niên, anh đã nhiều lần cắt máu viết đơn tình nguyện xung phong ra mặt trận. Ngày 10/4/1968, đúng vào ngày sinh nhật tròn 15 tuổi, Lê Bá Dương chính thức được thỏa nguyện ước mơ mang ba lô ra chiến trường.

Chỉ sau 2 tuần huấn luyện thần tốc tại Đoàn 22 Quân khu 4 và gần một tháng băng rừng lội suối dọc dải Trường Sơn, người chiến sĩ thiếu niên được biên chế vào Đại đội 3, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 27 thuộc Mặt trận B5, trực tiếp đối đầu với thủy quân lục chiến Mỹ tại "vành đai lửa" Quảng Trị. Ngay trong trận thử lửa đầu tiên tại thôn Tây Trì (Đông Hà), bằng lối đánh táo bạo và dũng mãnh, Lê Bá Dương đã lập công xuất sắc, vinh dự nhận danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cấp II khi mới vừa tròn 15 tuổi 49 ngày — một kỷ lục phi thường trong lịch sử quân đội ta.

Từ một chiến sĩ thiếu niên, Lê Bá Dương nhanh chóng tôi luyện thành một trung đội trưởng, một chỉ huy trận mạc dày dặn kinh nghiệm, gắn liền với những chiến công lẫy lừng khiến quân thù khiếp vía:

Huyền thoại Cao điểm 161: Trên cao điểm phía Bắc đường số 9 (Cam Lộ), tổ chiến đấu gồm 3 chiến sĩ: Lê Bá Dương, Ngân Quốc Phòng và Trần Minh Gương đã mưu trí, kiên cường bẻ gãy các đợt tiến công của hai đại đội tăng cường thuộc Sư đoàn Kỵ binh bay Mỹ, tiêu diệt hơn 100 tên địch và bắn rơi 1 máy bay trực thăng.

Chốt chặn Cao điểm 322 (Năm 1970): Với cương vị trung đội trưởng, anh chỉ huy tổ 4 chiến sĩ kiên cường bám trụ đỉnh chốt để chặn hướng chi viện của địch lên căn cứ Pu Lơ. Suốt 2 ngày đêm hứng chịu mưa bom bão đạn, tổ của anh đánh lui hàng chục đợt phản kích của hai đại đội ngụy, diệt hơn 40 tên và thu giữ nhiều vũ khí, tài liệu mật.

Trận đánh Sa Mưu (7/2/1971) — Tiên phong diệt cơ giới: Dù đội hình đại đội bị tổn thất nặng nề do pháo kích ngay khi tiếp cận, Lê Bá Dương cùng 21 tay súng còn lại quyết không lui bước. Họ mưu trí bám trụ sát mặt đường số 9, thực hiện chiến thuật "cắt đuôi, áp sát", đánh chính diện vào đội hình hơn 200 xe tăng và xe hậu cần Mỹ đang tiến lên chi viện cho mặt trận Nam Lào. Kết quả, ta tiêu diệt gọn 19 xe bọc thép, xe chở dầu và 90 lính Mỹ (riêng Lê Bá Dương tự tay bắn cháy 1 xe và diệt hơn 20 tên bộ binh đi kèm).

Đỉnh cao của tinh thần cảm tử diễn ra vào tháng 6/1971 trong chiến dịch A2 vây ép căn cứ Pu Lơ (Cao điểm 544) — nơi được Mỹ ví như "con mắt thần" của hàng rào điện tử McNamara. Để chuẩn bị bàn đạp cho đại quân tấn công bằng vũ khí mới, Trung đội trưởng Lê Bá Dương cùng 3 chiến sĩ Trần Hồng Quán, Vi Sinh Thoòng, Phùng Hòe nhận lệnh bằng mọi giá phải chốt giữ mỏm đồi "thám báo" sát nách địch.

Suốt một ngày dầm mình trong mưa bom bão đạn từ hai đại đội thuộc Trung đoàn 2 ngụy trút xuống, tổ chốt kiên cường đánh lui hết đợt tiến công này đến đợt tiến công khác. Đạn hết, hai đồng chí hy sinh, bản thân anh và người chiến sĩ còn lại đều bị thương chồng chất. Nhận thấy lực lượng ta mỏng, hơn 400 tên địch hung hãn chia làm nhiều mũi ồ ạt tràn lên đỉnh đồi. Trong khoảnh khắc sinh tử ngàn cân treo sợi tóc, Lê Bá Dương đã lấy m.á.u từ vết thương của mình, viết lên mặt sau tấm ảnh Bác Hồ lời thề quyết tử. Anh cùng người đồng đội còn lại thành kính hôn lên ảnh Bác, rồi tự tay kích nổ toàn bộ số mìn ĐH10 hướng về phía địch, đồng thời phát tín hiệu gọi pháo binh ta bắn hủy diệt thẳng vào trận địa của mình để cùng chết với quân thù.

Quyết định cảm tử anh hùng ấy đã chặn đứng bước tiến của giặc, giữ vững trận địa cho đại quân ta kịp thời tập kết, tiêu diệt hoàn toàn cao điểm 544 ngay trong đêm. Tấm ảnh Bác cùng lời thề viết bằng máu của anh đã trở thành ngọn đuốc thần kỳ, dấy lên phong trào thi đua "Chốt chặt như Lê Bá Dương, xung kích như Lê Bá Dương" dọc khắp mặt trận Đường 9.

Trở về từ khói lửa chiến tranh với cơ thể không còn lành lặn — mang trên mình 14 vết thương, trải qua 22 lần giải phẫu và để lại một đốt ngón tay nơi chiến trường, người lính cụ Hồ Lê Bá Dương vẫn không một ngày ngơi nghỉ. Trong thời bình, anh tiếp tục cầm máy ảnh và bút mực với tư cách là phóng viên thường trú của Báo Văn Hóa tại Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, trở thành Hội viên Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam và Liên đoàn Nhiếp ảnh Quốc tế (FIAP). Ông cũng chính là tác giả của hai câu thơ bất hủ bên bờ sông Thạch Hãn: "Đò lên Thạch Hãn ơi... chèo nhẹ / Đáy sông còn đó bạn tôi nằm...".

Với những chiến công đặc biệt xuất sắc và một đời sống thủy chung, trọn nghĩa vẹn tình với đồng đội, đồng bào, đồng chí Lê Bá Dương đã được trao tặng 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì, 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba, Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng cùng 8 danh hiệu Dũng sĩ các cấp. Tên tuổi của anh và lời thề bằng máu năm nào mãi mãi được lưu danh trong phòng truyền thống của Trung đoàn 27 - Triệu Hải anh hùng, là bài học kiêu hãnh về lòng yêu nước cho muôn đời sau.